Từ thời điểm chính quyền Tổng thống Donald Trump bắt đầu nhiệm kỳ mới tại Mỹ, vị thế của đồng bạc xanh trên thị trường ngoại hối toàn cầu liên tục suy yếu. Các chỉ số đo sức mạnh đồng USD so với nhóm tiền tệ chủ chốt đều đi xuống.
Một xu hướng chuyển dịch vốn quy mô lớn, thường được gọi là “dòng tiền đảo chiều” đang diễn ra khi nhà đầu tư rời bỏ các tài sản trú ẩn truyền thống như trái phiếu chính phủ Mỹ và đồng USD để chuyển sang vàng và đồng franc Thụy Sĩ mỗi khi thị trường biến động.
Diễn biến này được giới phân tích nhìn nhận không phải là sự suy giảm mang tính chu kỳ do yếu tố tăng trưởng kinh tế mà phản ánh một thách thức về niềm tin liên quan đến sự lo ngại của thị trường đối với môi trường chính sách tại Mỹ.
Bloomberg đánh giá rằng, các chính sách thương mại khó dự đoán cùng xu hướng nới lỏng giá trị đồng USD đang khiến vai trò đồng tiền này trong danh mục dự trữ an toàn bị ảnh hưởng.
Trong phiên giao dịch ngày 18/2, chỉ số USD Index - thước đo sức mạnh đồng USD so với sáu đồng tiền chủ chốt - đã đóng cửa ở mức 97,70 trên thị trường New York, giảm khoảng 10,6% so với mức 109,39 khi nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump bắt đầu vào tháng 1 năm ngoái.
Sau khi giảm 9,4% trong cả năm trước, đồng USD tiếp tục mất thêm 1,3% từ đầu năm đến nay, rơi xuống mức thấp nhất gần bốn năm kể từ đầu năm 2022.
Vàng và đồng franc Thụy Sĩ nổi lên như những tài sản thay thế. Dữ liệu của Investing.com cho thấy, giá vàng giao ngay đạt 4.981,23 USD mỗi ounce trong ngày 18/2.
Giá vàng đã tăng hơn 70% so với đầu năm ngoái và lần đầu tiên vượt mốc tâm lý 5.000 USD mỗi ounce, đồng thời liên tục lập đỉnh mới. Đồng franc Thụy Sĩ cũng tăng giá mạnh khi tỷ giá quy đổi với USD giảm về mức 0,777, so với mức khoảng 0,9 hồi đầu năm ngoái.
Giới chuyên gia cho rằng, sự suy yếu của đồng USD trong giai đoạn này không còn tuân theo mô hình truyền thống vốn dựa nhiều vào chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và các nền kinh tế lớn khác.
Việc chính quyền Tổng thống Donald Trump đẩy mạnh sử dụng thuế quan và những động thái có thể ảnh hưởng đến mức độ độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ khiến nhà đầu tư thận trọng hơn về khả năng duy trì vai trò tài sản an toàn của đồng USD.
Tờ Wall Street Journal dẫn phân tích của chuyên gia Francesco Pesole thuộc ING cho biết sự sụt giảm của đồng USD phản ánh xu hướng giảm niềm tin mang tính cấu trúc đối với hệ thống kinh tế Mỹ.
Trong các giai đoạn khủng hoảng trước đây, đồng USD thường được coi là nơi trú ẩn cuối cùng, nhưng hiện đồng tiền này lại được xem như yếu tố có thể làm tăng rủi ro chính sách.
Xu hướng chuyển dịch này thể hiện rõ trong các dòng vốn cụ thể. Reuters đánh giá rằng đồng USD vốn được xem là tài sản an toàn cuối cùng nay lại trở thành nguồn gây biến động, và xu hướng giảm bớt sử dụng đồng USD trong giao dịch đang diễn ra nhanh hơn khi nhà đầu tư tìm đến vàng và đồng franc Thụy Sĩ.
Các thị trường phái sinh cũng phản ánh chuyển động tương tự. Theo số liệu ngày 16 của Sàn giao dịch Chicago (CME), vị thế bán ròng của nhà đầu tư tổ chức đối với đồng USD đã tăng lên 20,5 tỉ USD, tương đương hơn 27.000 tỉ won.
Con số này đảo ngược hoàn toàn so với quý cuối năm ngoái, khi thị trường vẫn giữ mức mua ròng khoảng 13 tỉ USD. Chỉ trong một quý, gần 33,5 tỉ USD đã chuyển từ vị thế đặt cược đồng USD tăng sang vị thế kỳ vọng đồng tiền này giảm.
Một khảo sát của Bank of America đối với các nhà quản lý quỹ toàn cầu trong tháng này cho thấy tâm lý thị trường đối với đồng USD đã rơi xuống mức thấp nhất trong 14 năm, từ thời khủng hoảng nợ công châu Âu năm 2012.
Hơn 20% người được hỏi cho biết họ đang giảm mức nắm giữ đồng USD. Nhiều nhà đầu tư lo ngại các chính sách thuế nhập khẩu diện rộng có thể gây áp lực lên lạm phát và kìm hãm tăng trưởng.
Reuters nhận định những biến động trong chính sách thương mại và đối ngoại của chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tạo ra thách thức đối với niềm tin vào đồng USD và khi mức độ bất định còn kéo dài, đồng USD sẽ tiếp tục phải đối mặt với chi phí rủi ro chính trị cao hơn.
Trong bối cảnh này, ông Ray Dalio, nhà sáng lập quỹ đầu tư Bridgewater Associates, cảnh báo rằng mức nợ công của Mỹ đang tăng nhanh và có thể gây ảnh hưởng đến giá trị đồng USD về dài hạn.
Nợ công Mỹ tăng thêm khoảng 2,4 nghìn tỉ USD mỗi năm. Ông Dalio cho biết trong một cuộc phỏng vấn ngày 18/2 rằng chính phủ Mỹ có thể phải sử dụng biện pháp phát hành thêm tiền để trang trải các khoản nợ lớn, điều này sẽ làm giảm sức mua của đồng USD.
Khi giá trị tiền tệ suy yếu, nhà đầu tư có xu hướng chuyển sang vàng, cổ phiếu và tài sản hữu hình để bảo toàn giá trị tài sản.
