Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 26/2023/NĐ-CP của Chính phủ về Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi, Danh mục hàng hóa và mức thuế tuyệt đối, thuế hỗn hợp, thuế nhập khẩu ngoài hạn ngạch thuế quan.
Theo đó, Bộ Tài chính, cơ quan chủ trì soạn thảo, đã đề xuất điều chỉnh khung thuế đối với 3 mặt hàng là phân urea, supe lân và kali sulphat (SOP).
Trước đó, ngày 5/5/2026, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ phương án không điều chỉnh thuế suất thuế xuất khẩu đối với các mặt hàng phân bón (urea, kali sulphat, supe lân) do những diễn biến bất thường, khó dự đoán của cuộc xung đột Trung Đông gây áp lực làm tăng giá phân bón toàn cầu.
Đến nay, tình hình xung đột Trung Đông đã có phần cải thiện và giá của các mặt hàng phân bón trong nước và thế giới đã dần ổn định.
Tiếp thu ý kiến của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hiệp hội Phân bón Việt Nam và các doanh nghiệp thành viên, Bộ Tài chính dự kiến trình Chính phủ phương án điều chỉnh giảm thuế suất thuế xuất khẩu của mặt hàng phân kali sulphat (SOP) từ 5% xuống 0%.
Lý do là mặt hàng này sản xuất từ nguyên liệu nhập khẩu, không sử dụng tài nguyên khoáng sản trong nước, quy mô không lớn, trong nước không ưa chuộng sử dụng loại phân bón này. Do đó, không tác động đáng kể đến nguồn cung và thị trường nội địa.
Một số doanh nghiệp sản xuất phân urea hiện nay đã chủ động đầu tư máy móc, công nghệ để thu hồi và tận dụng triệt để nguồn khí tự nhiên, khí đồng hành phát sinh từ các giếng khoan trong quá trình khai thác dầu khí. Hiện nay, năng lực sản xuất trong nước đã đáp ứng đủ nhu cầu trong nước và có sản lượng dư để xuất khẩu.
Bộ Tài chính đánh giá, việc giảm thuế xuất khẩu các loại phân bón trên giúp nâng cao năng lực cạnh tranh về giá thành của phân bón urea Việt Nam trên thị trường nước ngoài, tăng lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu.
Từ đó tăng thu ngân sách Nhà nước từ thuế thu nhập doanh nghiệp và bù đắp cho phần giảm thu ngân sách Nhà nước từ thuế xuất khẩu. Đồng thời, khuyến khích xuất khẩu, giảm nhập siêu và cải thiện cán cân thanh toán...
Còn đối với phân supe lân, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, VCCI và Hiệp hội Phân bón Việt Nam cũng đề xuất giảm thuế xuất khẩu từ 5% xuống 0%.
Lý do đưa ra là năng lực sản xuất đã đáp ứng nhu cầu tiêu thụ nội địa và dư thừa nguồn cung; mặt hàng supe lân xuất khẩu là sản phẩm đã qua chế biến sâu; cơ cấu tài nguyên khoáng sản trong supe lân xuất khẩu ở mức thấp...
Hiện cả nước có 4 nhà máy sản xuất phân urea với tổng công suất 2.730.000 tấn/năm.
Trung bình giai đoạn 2021 – 2024, sản lượng trong nước đạt 2.540.000 tấn/năm, nhập khẩu 269.000 tấn/năm, xuất khẩu 661.000 tấn/năm (trong đó có cả phân urea có nguồn gốc nhập khẩu), tiêu thụ nội địa 2.148.000 tấn/năm.
Kim ngạch xuất khẩu năm 2024 khoảng 278 triệu USD, năm 2025 khoảng 329 triệu USD.
Đối với phân supe lân, cả nước có 7 nhà máy, tổng công suất 2.000.000 tấn/năm. Kim ngạch xuất khẩu năm 2024 khoảng 13,2 triệu USD, năm 2025 khoảng 18 triệu USD.
Còn đối với phân kali sulphat (SOP), cả nước có 1 nhà máy sản xuất phân SOP với công suất 20.000 tấn/năm. Kim ngạch xuất khẩu năm 2024 khoảng 10,8 triệu USD, năm 2025 khoảng 8,7 triệu USD.
