Thị trường chứng khoán đã trải qua những ngày lao dốc mạnh mẽ sau khi Tổng thống Donald Trump công bố áp dụng mức thuế nhập khẩu cao đối với hàng hóa từ nhiều quốc gia trên thế giới.
Tình trạng bán tháo chỉ tạm thời giảm bớt khi ông quyết định hoãn thực thi phần lớn các biện pháp mới trong 90 ngày, dù không phải tất cả. Tuy nhiên, bảng giá chứng khoán chỉ là một trong những chỉ báo của nền kinh tế.
Nhiều dấu hiệu khác đang ngày càng trở nên đáng lo ngại, đặc biệt tại Cảng Los Angeles, nơi các mức thuế cao áp lên Trung Quốc đang gây ra những khó khăn nghiêm trọng cho hoạt động vận tải biển.
Ông Eugene Seroka, Giám đốc điều hành của cảng, cho biết vào ngày 24/4 rằng hầu như mọi lô hàng từ Trung Quốc phục vụ các nhà bán lẻ và nhà sản xuất lớn đã hoàn toàn ngừng trệ.
Tổng thống Donald Trump xem thuế quan là công cụ quan trọng để tái thiết nền kinh tế sản xuất mà Hoa Kỳ từng sở hữu trong quá khứ.
Tuy vậy, những quyết định thay đổi liên tục về thuế quan của ông đã gây ra sự gián đoạn lớn cho nền kinh tế hiện tại của quốc gia này. Hậu quả của những biến động đó đang được cảm nhận rõ rệt trong lĩnh vực logistics toàn cầu.
Ông Evan Smith, Tổng giám đốc công ty quản lý chuỗi cung ứng Altana Technologies, nhận định với tôi rằng đây là những cú sốc lớn chưa từng thấy kể từ đại dịch COVID. Ông giải thích thêm rằng chính các mức thuế đã tạo ra một cú đánh mạnh vào hệ thống kinh tế.
Cú sốc này không chỉ dừng lại ở đó mà còn lan tỏa và khuếch đại trên toàn bộ chuỗi cung ứng. Ngay cả khi các vấn đề được giải quyết, ông dự đoán phải mất từ 9 đến 12 tháng để nền kinh tế có thể khắc phục những khó khăn hiện tại.
Cảng Los Angeles, nơi được xem là cảng biển nhộn nhịp nhất Tây Bán Cầu, hiện xử lý khoảng 17% tổng lượng hàng hóa nhập khẩu và xuất khẩu của Hoa Kỳ bằng container. Cảng Long Beach liền kề cũng đóng góp thêm 14% vào con số này.
Qua nhiều năm, một hệ sinh thái hoàn chỉnh đã hình thành tại đây để hỗ trợ việc bốc dỡ hàng hóa, từ ô tô, quần áo, thiết bị điện tử cho đến nhiều mặt hàng thiết yếu khác mà người dân mong muốn.
Hệ thống này bao gồm đội ngũ công nhân, nhà kho, xe tải, bãi xếp dỡ, các biện pháp an ninh và cả mạng lưới đường sắt.
Ông Seroka dự báo lượng hàng hóa đến cảng sẽ sớm giảm 35% so với cùng kỳ năm trước. Hiện tại, xu hướng sụt giảm lưu lượng giao thông dường như đang tăng tốc thay vì đảo chiều.
Số lượng tàu chở hàng hủy bỏ các chuyến ghé cảng hoặc toàn bộ hành trình ngày càng gia tăng. Một số lô hàng đang trên đường vận chuyển thực ra đã được khởi động trước khi Tổng thống Donald Trump công bố chính sách thuế quan vào ngày 2/4, được gọi là “Ngày Giải phóng”.
Theo Forto, một công ty chuyên quản lý và theo dõi hàng hóa, các đơn đặt chỗ vận chuyển thường phải được thực hiện ít nhất hai tuần trước khi tàu rời bến.
Hành trình từ Trung Quốc đến California thường kéo dài thêm hai tuần hoặc hơn. Vì vậy, tác động đầy đủ của chính sách thuế quan Hoa Kỳ lên vận tải biển có thể sẽ cần thêm thời gian để bộc lộ rõ ràng.
Nền kinh tế và các chuỗi cung ứng thường có khả năng thích nghi nhanh chóng với một số cú sốc nhất định, chẳng hạn như thiên tai hay đại dịch. Chẳng hạn, trong giai đoạn đầu của lệnh phong tỏa do COVID, giấy vệ sinh từng rơi vào tình trạng khan hiếm khi người dân Mỹ ở nhà nhiều hơn và ít đến nơi làm việc hay trường học.
Tuy nhiên, tình hình đã được cải thiện khi các nhà sản xuất tăng công suất, hệ thống vận chuyển điều chỉnh và tâm lý lo lắng của người tiêu dùng giảm bớt.
Nhưng cuộc chiến thương mại do Tổng thống Donald Trump khởi xướng lại mang một đặc điểm khác biệt, đó là sự khó lường và kéo dài không xác định.
Ngay cả khi ông quyết định từ bỏ thuế quan ngay ngày mai, niềm tin toàn cầu vào chính sách kinh tế của Hoa Kỳ đã bị lung lay nghiêm trọng. Điều này khiến các doanh nghiệp khó có thể đưa ra quyết định kinh doanh dựa trên những động thái của ông.
Thuế quan không chỉ làm giảm dòng chảy hàng hóa vào Hoa Kỳ mà còn kéo theo sự suy thoái của hệ thống logistics, vốn đảm bảo việc vận chuyển sản phẩm vào, ra và trong nội địa nước này.
Ông Mario Cordero, Tổng giám đốc Cảng Long Beach, gần đây chia sẻ rằng khi lượng hàng hóa giảm, số việc làm cũng giảm theo, đó là quy luật tất yếu tại đây.
Ông Cordero cho biết cứ 9 công việc tại khu vực Los Angeles mở rộng thì có một công việc liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến các cảng biển.
Ông Peter Neffenger, cựu chỉ huy khu vực Cảnh sát biển phụ trách Los Angeles và Long Beach, ví các khu phức hợp cảng giống như ngón chân út trên bàn chân. Bạn hiếm khi để ý đến nó cho đến khi nó bị tổn thương và bạn nhận ra mình không thể bước đi như bình thường.
Tương tự như hoạt động vận tải biển tại Los Angeles, ngành công nghiệp xe tải trên toàn quốc cũng đang chậm lại khi các tài xế có ít hàng hóa hơn để vận chuyển.
Nếu hàng tồn kho không được giao đến hoặc đang trên đường, các doanh nghiệp nhỏ sẽ lao đao, các ngành công nghiệp lớn sẽ thu hẹp quy mô, và những kệ hàng trong cửa hàng sẽ trống rỗng.
Trong tuần này, Tổng thống Donald Trump đã quy trách nhiệm cho cựu Tổng thống Joe Biden về những biến động gần đây trên Phố Wall, thay vì nhìn nhận tác động từ chính sách của mình.
Tuy nhiên, những gì đang diễn ra tại Los Angeles cho thấy thị trường tài chính vẫn chưa phản ánh đầy đủ mức độ thiệt hại mà cuộc chiến thuế quan của ông gây ra cho nền kinh tế.
Trong khi thị trường chứng khoán có thể biến động lên xuống, các chỉ số liên quan đến vận tải biển vẫn đang tiếp tục suy giảm.
