Theo báo cáo mới nhất của Hội nghị Liên Hợp Quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), được trình bày tại kỳ họp thứ 73 của tổ chức này hôm 25/9, nền kinh tế Gaza đang trải qua cuộc khủng hoảng nghiêm trọng chưa từng có. UNCTAD cho biết những hạn chế về cơ cấu kéo dài nhiều thập niên đã làm suy giảm năng suất, gia tăng nghèo đói và khiến nền kinh tế Palestine phụ thuộc nhiều vào viện trợ.
Tình hình trở nên nghiêm trọng hơn kể từ khi xung đột bùng phát vào tháng 10/2023. Các hoạt động quân sự đã làm hư hại hoặc phá hủy khoảng 92% cơ sở kinh tế trên khắp Gaza. Hơn 90% dân số trong độ tuổi lao động tại Gaza hiện không có việc làm, theo UNCTAD.
Hàng trăm nghìn việc làm cũng đã bị mất trên các vùng lãnh thổ Palestine bị chiếm đóng, kéo theo khoản thu nhập từ lao động bị mất lũy kế khoảng 2,8 tỷ USD.
Quy mô suy giảm của nền kinh tế Gaza được thể hiện rõ qua GDP bình quân đầu người. Năm 2025, chỉ tiêu này giảm xuống còn 212 USD, tương đương khoảng 0,58 USD/ngày, thấp hơn 83% so với năm 2022.
Theo một đánh giá chung của Ngân hàng Thế giới (WB), Liên minh châu Âu (EU) và Liên Hợp Quốc, tính đến đầu năm 2026, thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng vật chất tại Gaza lên tới 35,2 tỷ USD, trong khi thiệt hại kinh tế - xã hội khoảng 22,7 tỷ USD.
Nhà ở chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng thiệt hại và nhu cầu tái thiết. Hơn một nửa số bệnh viện và phòng khám hiện không còn hoạt động, trong khi chưa đến 1,5% diện tích đất canh tác còn nguyên vẹn và có thể tiếp cận.
UNCTAD ước tính tổng nhu cầu phục hồi và tái thiết Gaza hiện ở mức 71,5 tỷ USD và cảnh báo con số này có thể tiếp tục tăng. Tổ chức này cho rằng cần một lượng lớn hỗ trợ tài chính và kỹ thuật quốc tế để khôi phục các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng, năng lượng và công nghệ.
Trong khi Gaza đối mặt với nhu cầu tái thiết khổng lồ, tình hình tài chính tại Bờ Tây cũng chịu áp lực ngày càng lớn.
Theo UNCTAD, tổng các khoản khấu trừ và doanh thu bị giữ lại đối với Chính quyền Palestine trong giai đoạn từ năm 2019 đến tháng 3/2026 đã vượt 3,67 tỷ USD, tương đương 83% tổng doanh thu ròng của Palestine trong năm 2025.
Thâm hụt ngân sách của Chính quyền Palestine năm 2025 lên tới 13% GDP. Các khoản nợ trong lĩnh vực y tế đạt 1,1 tỷ USD vào cuối năm 2025, gây sức ép lên hoạt động của bệnh viện và các nhà cung cấp dược phẩm. Tình trạng thiếu nguồn lực cũng khiến nhiều trường học tại Bờ Tây phải hạn chế dạy học trực tiếp xuống còn 3 ngày mỗi tuần.
Nợ công của Palestine đã lên 4,8 tỷ USD, trong khi dư nợ của hệ thống ngân hàng đối với khu vực công đạt 5,3 tỷ USD, tương đương 42% tổng dư nợ cho vay.
UNCTAD cảnh báo áp lực tài chính có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì các dòng thương mại thiết yếu, bao gồm nhiên liệu, nước và thuốc men. Theo tổ chức này, ổn định hệ thống tài chính và xây dựng một cơ chế thanh toán xuyên biên giới bền vững là những ưu tiên cấp bách trong quá trình phục hồi kinh tế.
