Gia đình ông Đàm Xuân Hòa (trú tại làng Klă, xã Chư Prông) nhiều năm nay sử dụng một giếng khoan sâu khoảng 160m để phục vụ tưới tiêu. Tuy nhiên, do lưu lượng nước ngày càng suy giảm, ngày 20/7, ông quyết định thuê thợ khoan sâu thêm khoảng 20m nhằm tìm thêm nguồn nước.
Thế nhưng, trong quá trình thi công, nhóm thợ bất ngờ nghe nhiều tiếng động phát ra từ lòng đất nên lập tức dừng khoan để kiểm tra. Khi vừa rút mũi khoan lên, từ miệng giếng xuất hiện cột khí và nước phun mạnh lên mặt đất.
Ông Hòa cho biết, lo ngại áp lực lớn có thể gây sạt lở miệng giếng, gia đình đã huy động máy múc đào rộng khu vực xung quanh. Tuy nhiên, sau khi mở rộng, dòng khí và nước vẫn tiếp tục phun tập trung qua miệng giếng với áp lực rất lớn.
Đây không phải lần đầu gia đình ông Hòa gặp hiện tượng bất thường này. Năm 2024, một giếng khoan khác của gia đình cũng từng xuất hiện cột khí và nước phun lên mặt đất. Khi đó, gia đình phải thả trụ bê tông xuống lòng giếng, bịt kín và lắp van trên bề mặt để khống chế dòng khí. Sau khi xử lý, giếng không còn hiện tượng phun trào. Tuy nhiên, khi tiếp tục khoan giếng mới, sự việc tương tự lại tái diễn.
Gia đình ông Hòa hiện có hơn 2ha cây trồng nên nhu cầu nước tưới rất lớn. Theo ông, việc liên tiếp gặp sự cố khiến gia đình thiệt hại hàng trăm triệu đồng chi phí khoan giếng nhưng vẫn chưa có được nguồn nước phục vụ sản xuất.
"Tôi mong địa phương và cơ quan chuyên môn sớm khảo sát, hướng dẫn người dân xác định khu vực khoan an toàn để có nguồn nước tưới, tránh tiếp tục xảy ra tình trạng như hiện nay", ông Hòa chia sẻ.
Không chỉ gia đình ông Hòa, trên địa bàn xã Chư Prông còn ghi nhận trường hợp của ông Lê Danh Lăng. Khi khoan giếng đến độ sâu khoảng 150m, từ lòng giếng bất ngờ xuất hiện cột khí và nước phun cao gần 15m. hiện tượng này kéo dài hơn 20 ngày rồi tự dừng. Để bảo đảm an toàn, gia đình ông đã khóa van miệng giếng nhằm đề phòng trường hợp khí và nước tiếp tục phun trở lại, nhất là trong mùa mưa.
Ông Phạm Ngọc Toàn - Chủ tịch UBND xã Chư Prông, cho biết ngay sau khi phát hiện giếng khoan của gia đình ông Hòa xuất hiện hiện tượng phun khí và nước, chính quyền địa phương đã mời chủ hộ đến làm việc. Bởi trước đó, UBND xã đã nhiều lần khuyến cáo người dân không tiếp tục khoan giếng tại những khu vực từng xảy ra hoặc có nguy cơ xuất hiện hiện tượng tương tự. Trường hợp cố tình vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định.
Đến nay, toàn xã Chư Prông đã ghi nhận 4 giếng khoan xuất hiện hiện tượng khí và nước phun lên mặt đất. Theo nhận định ban đầu của các chuyên gia từng khảo sát, nhiều khả năng các giếng đã khoan trúng túi khí hoặc đường dẫn khí trong lòng đất. Tuy nhiên, đây mới chỉ là đánh giá sơ bộ và nguyên nhân chính xác vẫn cần được các cơ quan chuyên môn tiếp tục nghiên cứu, kết luận.
"Địa phương đã báo cáo vụ việc lên cấp có thẩm quyền và đang chờ hướng dẫn của cơ quan chuyên môn để có biện pháp quản lý cũng như hướng dẫn người dân khai thác nguồn nước dưới đất an toàn", ông Toàn cho biết.
Trước việc liên tiếp xuất hiện các giếng khoan phun khí và nước, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai đã có văn bản đề nghị UBND xã Chư Prông tăng cường quản lý hoạt động khai thác nước dưới đất. Theo đó, địa phương được yêu cầu rà soát, thống kê toàn bộ các tổ chức, cá nhân đang khai thác nước dưới đất; tổng hợp các thông tin về vị trí công trình, số lượng giếng, mục đích sử dụng, lưu lượng khai thác, chất lượng nước và tình trạng hoạt động của từng công trình, báo cáo kết quả về Sở trước ngày 25/7.
Đồng thời, Sở yêu cầu địa phương hướng dẫn các tổ chức, cá nhân thực hiện đầy đủ thủ tục đăng ký, cấp phép khai thác nước theo quy định; tăng cường kiểm tra việc chấp hành pháp luật về tài nguyên nước, kịp thời tuyên truyền, xử lý các trường hợp khai thác không đúng quy định.
Trước đó, trong năm 2024, tại các xã Ia Kly và Ia Phìn (huyện Chư Prông cũ) cũng từng xảy ra hiện tượng giếng khoan phun cột nước và khí cao gần 15m. Sau khi được xử lý bằng cách thả trụ bê tông xuống lòng giếng, bịt kín và lắp van trên bề mặt, giếng tại Ia Kly đã chấm dứt hiện tượng phun trào, trong khi giếng tại Ia Phìn hiện chỉ còn áp suất thấp.
Việc liên tiếp xuất hiện các giếng khoan phun khí và nước trong cùng khu vực cho thấy cần sớm có đánh giá khoa học về cấu trúc địa chất, xác định nguyên nhân cũng như khoanh vùng các khu vực có nguy cơ để hướng dẫn người dân khai thác nước dưới đất an toàn, tránh thiệt hại về kinh tế và những rủi ro có thể xảy ra.
