Chư A Thai – vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa – không chỉ nổi tiếng với những cánh đồng lúa trù phú, mà còn là không gian linh thiêng gắn kết với Huyền thoại Vua Lửa Yang Pơtao Apui. Những “vị vua nghèo” trong tâm thức người Jrai, có quyền năng huyền bí, được tin là có thể hô mưa gọi gió, mang lại mùa màng bội thu.
Theo đó, Lễ cầu mưa Yang Pơtao Apui được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia vào năm 2015. Kể từ đó, cứ vào dịp 30/4 – 1/5 hằng năm, chính quyền và người dân lại cùng nhau tái hiện nghi lễ thiêng liêng này tại Di tích lịch sử quốc gia Plei Ơi, như một cách gìn giữ, nối tiếp mạch nguồn văn hóa.
Trong quan niệm của người Jrai, nước và lửa là hai yếu tố khởi đầu của sự sống. Chính vì vậy, tín ngưỡng về “Vua Lửa” – Pơtao Apui – không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, mà còn phản ánh khát vọng chinh phục thiên nhiên, làm chủ cuộc sống.
Nghi lễ cầu mưa vì thế không đơn giản chỉ là một nghi thức nông nghiệp, mà còn là biểu tượng của niềm tin, của sự kết nối và ý chí của cả buôn làng. Nghi lễ nhằm cầu cho cuộc sống của người dân luôn được mạnh khỏe, ấm no, hạnh phúc, mùa màng bội thu. Giúp cho con người làm chủ cuộc sống, đoàn kết, giữ nước, giữ làng…
Song song với lễ cúng cầu mưa tại di tích Plei Ơi còn có các hoạt động như: Trình diễn cồng chiêng, đan lát, tạc tượng, dệt thổ cẩm, chạy cà kheo nam, nữ, bắn nỏ…
Đến với lễ cầu mưa, du khách còn được tham quan, mua sắm tại phiên chợ nông sản với những gian hàng trưng bày đến từ các đơn vị trên địa bàn xã. Bên cạnh đó, du khách còn được thưởng thức các món ăn truyền thống của đồng bào Jrai như cơm lam, gà nướng, rượu ghè, lá mì, cà đắng
Ông Phạm Văn Lượng - Chủ tịch UBND xã Chư A Thai cho biết: “Với mục đích bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa bản địa đặc trưng, góp phần tạo chuyển biến tích cực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, địa phương đã tổ chức tái hiện nghi lễ cúng cầu mưa của Yang Pơtao Apui theo đúng tín ngưỡng dân gian, phong tục, tập quán đồng bào dân tộc Jrai. Đồng hành các hoạt động tại lễ cầu mưa, các đại biểu và du khách có thể tham dự các hoạt động tại một số điểm kết nối như hồ Ayun Hạ, chùa Quang Sơn…
Thông qua sự kiện, địa phương mong muốn quảng bá hình ảnh, con người Chư A Thái; giới thiệu tiềm năng, lợi thế để thu hút đầu tư, tăng cường liên kết với các địa phương trong và ngoài tỉnh. Đây cũng là tiền đề quan trọng để xây dựng các sản phẩm du lịch đặc quyền, bền vững, gắn kết bảo tồn và phát huy các giá trị truyền thống văn hóa trên địa bàn”.
