Mới đây, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 441 phê duyệt Kế hoạch thực hiện Định hướng thu hút, quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài giai đoạn 2026–2030.
Theo đó, việc huy động, phân bổ và sử dụng các nguồn vốn này sẽ được triển khai theo hướng bảo đảm quy mô và cơ cấu phù hợp, đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển của quốc gia, các ngành và địa phương.
Liên quan đến vấn đề này, Bộ Tài chính cho biết, nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài dự kiến được bố trí để phục vụ ba nhóm nhiệm vụ chính.
Thứ nhất, các dự án đã có danh mục cụ thể, bao gồm những dự án đang triển khai, các dự án chuyển tiếp từ giai đoạn 2021–2025 và các dự án mới đang trong quá trình chuẩn bị, dự kiến hoàn tất thủ tục và có nhu cầu giải ngân một phần trong giai đoạn 2026–2030.
Thứ hai, các dự án hạ tầng quy mô lớn và dự án trọng điểm quốc gia trong giai đoạn 2026–2030, hiện chưa xác định rõ phương thức, mô hình đầu tư hoặc nguồn vốn, nhưng có thể xem xét sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi khi phát sinh nhu cầu.
Thứ ba, các mục tiêu, chương trình và dự án đầu tư công khác theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền.
Đối với vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài, kế hoạch định hướng ưu tiên bố trí cho các mục tiêu, chương trình và dự án trọng điểm có tác động lan tỏa, tạo đột phá, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng hạ tầng kinh tế - xã hội.
Trong đó, ưu tiên cao nhất được dành cho phát triển hệ thống hạ tầng có khả năng “lan tỏa”, tạo “đột phá” và “chuyển đổi trạng thái” ở quy mô quốc gia, vùng và địa phương.
Song song với đó là các lĩnh vực như môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu và thiên tai, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.
Nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài chỉ được sử dụng cho chi đầu tư phát triển, trên cơ sở đánh giá thận trọng về điều kiện vay, tính khả thi và hiệu quả dự án, đồng thời bảo đảm cân đối giữa các vùng, lĩnh vực, cũng như các chỉ tiêu an toàn nợ công và khả năng trả nợ.
Đáng chú ý, vốn vay ưu đãi nước ngoài được xác định là nguồn bổ sung, chỉ sử dụng sau khi đã huy động tối đa các nguồn lực trong nước và các nguồn vốn khác có điều kiện thuận lợi hơn.
Bên cạnh đó, kế hoạch cũng ưu tiên thu hút và sử dụng các nguồn vốn có điều kiện vay thuận lợi, ít ràng buộc, thủ tục nhanh gọn, linh hoạt; đa dạng sản phẩm tài chính phù hợp với điều kiện của Việt Nam, đồng thời gắn với chuyển giao công nghệ, kỹ thuật và các khoản viện trợ không hoàn lại.
Dự kiến, tổng vốn vay ưu đãi nước ngoài cần giải ngân trong giai đoạn 2026–2030 khoảng 1.031 nghìn tỷ đồng.
