Góc nhìn mới về chân dung qua 'Ký sự nhân vật' của nhà văn, nhà báo Nguyễn Cao Thâm

Cuốn sách giới thiệu 68 nhân vật với nhiều phát hiện mới và góc nhìn mới. Phần thứ nhất cuốn sách kể những chuyện ít người biết về các chính khách và thân phận của những người nổi tiếng. Đó là chuyện Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm diễn ca rồi dịch ra tiếng Tày, tiếng Dao; chuyện về đức tính giản dị, thanh liêm và ấm áp của Thủ tướng Phan Văn Khải; chuyện cựu Bộ trưởng Bộ Năng lượng Thái Phụng Nê chỉ đạo làm đường dây tải điện siêu cao áp Bắc - Nam; chuyện quyền Bộ trưởng Bộ Mỏ và Than Trần Anh Vinh giải cứu nạn thiếu gạo cho thợ mỏ những năm đầu của công cuộc đổi mới đất nước; chuyện ông Nguyễn Đức Phan, từ phạm nhân lên Bộ trưởng; chuyện ông Đoàn Kiển, cựu Chủ tịch Tập đoàn Than – Khoáng sản sau khi về hưu “men đường mà đi” (ý từ câu nói của Khổng Tử “Người quân tử men đường mà đi”); chuyện ông Nguyễn Duyệt, Giám đốc Mỏ than Cao Sơn cố tình “chày cối”, tìm cách trì hoãn quyết định của Bộ để công nhân mỏ bám trụ tại thị xã Cẩm Phả và chủ trì xây dựng làng Mỏ Cao Sơn đẹp, trữ tình như hiện nay; chuyện “Người chống lưng” cho cựu Tổng Biên tập một tờ báo được miễn truy tố án hình sự; chuyện GS. Nguyễn Lân Dũng – bác “trưởng thôn” vui vẻ; chuyện nhà báo Xuân Ba, tác giả viết phóng sự nổi tiếng, lên hồ Ba Bể lánh nạn....

goc nhin moi ve chan dung qua ky su nhan vat cua nha van nha bao nguyen cao tham hinh 1

Cuốn sách Ký sự nhân vật vừa ấn hành.

Phần thứ 2 của cuốn sách kể về các nhà khoa học bậc thầy của những giáo sư đầu ngành nhưng ít người biết. Đó là GS. Viện sĩ Trần Đình Long, nhà nông học “cha đẻ” của nhiều giống đỗ tương, lạc; PGS.TS. Nguyễn Thị Hoài Đức, tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam về ngành sản phụ khoa.... Nhiều nhà sáng tạo với những công trình khoa học mang lại giá trị to lớn cho cộng đồng, cho xã hội cũng được giới thiệu ở phần này như GS. TS. Hoàng Xuân Thảo, người viết nhiều phần mềm áp dụng trong giảng dạy và chấm thi trong nhà trường; TS. Trịnh Xuân Đức với những những sản phẩm an toàn thân thiện với môi trường. Chuyện anh Đoàn Văn Vươn ở Tiên Lãng, Hải Phòng chống người thi hành công vụ, bị phạt tù thì nhiều người đã biết. Nhưng tài trí của anh trong việc ngăn sóng dữ, nắn sông Văn Úc chắc ít người biết, nay được kể trong cuốn sách này.

goc nhin moi ve chan dung qua ky su nhan vat cua nha van nha bao nguyen cao tham hinh 2

Những Ngày Đàng - một cuốn sách tập hợp những bút ký báo chí hấp dẫn

“Chuyện các văn nghệ sĩ” trong phần thứ 3 của cuốn sách là những câu chuyện thú vị về thân phận các nhà văn, nhà thơ, đạo diễn phim, ca sĩ… Đó là chuyện đạo diễn Long Vân làm những bộ phim lừng danh nhưng chưa hề được giải thưởng; chuyện tình của nhà thơ Lưu Quang Vũ với Tố Uyên – nguồn cảm hứng mãnh liệt để Lưu Quang Vũ sáng tác những tác phẩm xuất sắc; chuyện nhà văn Nguyễn Vinh Tú, bạn viết cùng thời với những nhà văn lớn như Nguyễn Minh Châu, Từ Bích Hoàng, Nguyễn Trọng Oánh… nhưng gặp “Ách giữa đàng” (tên tác phẩm của ông) nên không “ngóc” đầu lên được. Mãi đến những năm cuối đời, ông mới lại thăng hoa, phát tiết. Đó là chuyện vui về nhà thơ Trần Nhuận Minh; chuyện buồn của nhà văn Lý Biên Cương.

Phần này còn cung cấp nhiều tư liệu mới của các văn nghệ sĩ. Đó là chuyện nhà thơ Cầm Giang, tác giả của “Dòng sông Mã – Núi Mường Hung” làm nghề… đỡ đẻ, chữa bệnh và làm chủ hôn cho thợ mỏ. Chuyện Nhà văn Võ Huy Tâm mang bản thảo “Làm neo” đang viết dở ở vùng Mỏ lên chiến khu Việt Bắc, được nhà văn Nguyễn Huy Tưởng hướng dẫn sửa chữa thành tiểu thuyết “Vùng Mỏ” nổi tiếng. Có những nhân vật tài hoa nổi tiếng ở lĩnh vực khác nhưng thơ mới là máu thịt, là cuộc sống của họ. Đó là nhà báo Đoàn Mạnh Phương được nhiều người biết là Tổng Biên tập tạp chí năng động. Nhưng với thơ, hơn 30 năm trước, thơ ông với giọng điệu mới lạ đã xuất hiện trên các báo. Từ đó đến nay, ông cứ túc tắc, chậm rãi, dần khẳng định phong cách riêng của mình với giọng thơ đầy cá tính, giàu suy tư, không lẫn với thơ của ai. Họa sĩ Lê Tiến Vượng nổi tiếng về thiết kế logo và minh họa tranh cho các báo nhưng ông làm thơ như… đánh răng rửa mặt hàng ngày vậy. Thơ của ông đậm chất dân gian trào lộng nhưng lại mang tính phóng sự.

Phần “Cảm ơn cuộc đời” đặt cuối cuốn sách là những câu chuyện về bạn bè, những đồng nghiệp của tác giả. Đó là chuyện về nhà thơ Đặng Vương Hưng “giải cứu” thân phận “Đa Mang”; nhà văn Nguyễn Khắc Trường lên vùng cao tìm chất liệu viết tiểu thuyết; nhà văn Vũ Thảo Ngọc viết văn trong phà bơm Mỏ than Cọc Sáu.... Phần này còn giới thiệu các nhân vật là người khuyết tật viết những tác phẩm nổi tiếng; những trẻ tự kỉ được huấn luyện theo phương pháp đặc biệt đã trở thành những “Biệt tài tí hon”, những kỉ lục gia, kỉ lục Guinness thế giới. Chuyện của của họ là biểu tượng về tiềm năng, sức mạnh vô tận của con người. Bằng những câu chuyện “người thật, việc thật”, nhà văn, nhà báo Nguyễn Cao Thâm đã khắc họa chân dung nổi bật của 68 nhân vật mang những vẻ đẹp nhân văn vànhững cống hiến của họ với đất nước.

Tên thường gọi là Cao Thâm, bút danh: Minh Cao; sinh năm 1957, tại Hồng Thành, Yên Thành, Nghệ An; thường trú tại Hà Nội. Ông từng có 25 năm làm Phó Tổng Biên tập phụ trách nội dung cho các báo, tạp chí Trung ương và địa phương; hiện là chủ biên Chuyên đề Tác phẩm mới.

Đến nay, ông đã cho xuất bản 22 đầu sách với các thể loại: Tiểu thuyết, Truyện ngắn; Kịch bản sân khấu & Điện ảnh; Phóng sự và chủ biên hơn 30 bộ sách lịch sử, lịch sử truyền thống, nghiên cứu văn hóa... cho các tỉnh và các ngành: Than - Khoáng sản, Giao thông - Vận tải, Bưu điện, Y tế, Giáo dục - Đào tạo...

Hữu Minh

Xem thêm

Sôi động các hoạt động vui Tết Trung thu dành cho thiếu nhi tại Hà Nội

Sôi động các hoạt động vui Tết Trung thu dành cho thiếu nhi tại Hà Nội

(CLO) Trong hai ngày 23 và 24/9, tại Trung tâm Triển lãm văn hóa - nghệ thuật Việt Nam (số 2 Hoa Lư, phường Hai Bà Trưng, Hà Nội), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức chương trình “Lễ hội Trung thu 2026” với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, vui chơi và trải nghiệm sáng tạo dành cho thiếu nhi.

Chúng tôi muốn kể về mất mát, sự đồng hành và tiếp bước

Chúng tôi muốn kể về mất mát, sự đồng hành và tiếp bước

Chương trình nghệ thuật chính luận Nghĩa tình Phương Nam - Cùng con đi tiếp cuộc đời năm 2026 do Trung tâm Truyền hình VN khu vực Nam bộ (VTV Nam bộ) và Báo Thanh Niên phối hợp tổ chức. Đây là hoạt động tiếp nối mạch nguồn nhân ái của Nghĩa tình Phương Nam và đánh dấu chặng đường 5 năm Cùng con đi tiếp cuộc đời đồng hành, bảo trợ trẻ mồ côi do đại dịch Covid-19.

Thư pháp Hán Nôm và Quốc ngữ hội tụ tại Văn Miếu

Thư pháp Hán Nôm và Quốc ngữ hội tụ tại Văn Miếu

(CLO) Từ ngày 15 đến 19/9, chương trình “Nét chữ An Nhiên” giới thiệu nghệ thuật thư pháp Hán Nôm và Quốc ngữ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, kết hợp trình diễn, giao lưu và âm nhạc dân tộc trong không gian di sản.

Làm rõ quy mô Chính điện Kính Thiên, mở thêm cơ sở phục dựng

Làm rõ quy mô Chính điện Kính Thiên, mở thêm cơ sở phục dựng

(CLO) Cuộc khai quật khảo cổ lần thứ 4 tại khu vực nền Chính điện Kính Thiên năm 2026 đã làm rõ thêm quy mô, cấu trúc móng nền, móng cột và không gian kiến trúc công trình, qua đó bổ sung cơ sở khoa học quan trọng cho việc nghiên cứu, phục dựng Chính điện Kính Thiên.

Mở rộng không gian thưởng thức jazz giữa lòng Thủ đô

Mở rộng không gian thưởng thức jazz giữa lòng Thủ đô

(CLO) Mới đây, tại Nhà Bát Giác bên hồ Hoàn Kiếm (Hà Nội), chương trình “Âm nhạc cuối tuần” mang đến không gian thưởng thức jazz đặc sắc với sự tham gia của NSƯT Quyền Văn Minh cùng các nghệ sĩ Bình Minh Jazz Club, góp phần đưa nghệ thuật đến gần hơn với người dân và du khách.

Lạng Sơn lần đầu tổ chức Lễ hội Ánh sáng biên cương trong 2 ngày 19 - 20/9

Lạng Sơn lần đầu tổ chức Lễ hội Ánh sáng biên cương trong 2 ngày 19 - 20/9

(CLO) Lần đầu tiên, một bữa tiệc thị giác mang tên Lễ hội Ánh sáng biên cương sẽ được tổ chức tại Lạng Sơn. Với sự kết hợp giữa nghệ thuật ánh sáng hiện đại như trình diễn Drone, cùng vẻ đẹp truyền thống của những chiếc đèn lồng khổng lồ, sự kiện diễn ra vào trung tuần tháng 9/2026.

Hội đua bò Chùa Rô: 32 đôi bò tranh tài, giải thưởng lớn mang tính kỷ lục

Hội đua bò Chùa Rô: 32 đôi bò tranh tài, giải thưởng lớn mang tính kỷ lục

(CLO) Hàng nghìn người dân và du khách đã đổ về xã An Cư, tỉnh An Giang để chứng kiến những màn tranh tài gay cấn của 32 đôi bò tại Hội đua bò truyền thống Chùa Rô lần thứ 12 năm 2026. Với mức tiền thưởng giải Nhất tăng kỷ lục lên tới 30 triệu đồng, giải đấu năm nay mang đến những vòng đua rực lửa và kịch tính chưa từng có.

Cỡ chữ bài viết: