Góc nhìn mới về chân dung qua 'Ký sự nhân vật' của nhà văn, nhà báo Nguyễn Cao Thâm

(CLO) Tôi thật xúc động khi nhận được cuốn “Ký sự nhân vật” vừa phát hành của đồng nghiệp nhà báo, nhà văn Nguyễn Cao Thâm, nguyên phóng viên Báo Bắc Thái, nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Bắc Cạn gửi tặng. “Kí sự nhân vật” là tập sách thứ 22 của Nhà văn Nguyễn Cao Thâm do NXB Hội Nhà văn vừa ấn hành.

Cuốn sách giới thiệu 68 nhân vật với nhiều phát hiện mới và góc nhìn mới. Phần thứ nhất cuốn sách kể những chuyện ít người biết về các chính khách và thân phận của những người nổi tiếng. Đó là chuyện Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm diễn ca rồi dịch ra tiếng Tày, tiếng Dao; chuyện về đức tính giản dị, thanh liêm và ấm áp của Thủ tướng Phan Văn Khải; chuyện cựu Bộ trưởng Bộ Năng lượng Thái Phụng Nê chỉ đạo làm đường dây tải điện siêu cao áp Bắc - Nam; chuyện quyền Bộ trưởng Bộ Mỏ và Than Trần Anh Vinh giải cứu nạn thiếu gạo cho thợ mỏ những năm đầu của công cuộc đổi mới đất nước; chuyện ông Nguyễn Đức Phan, từ phạm nhân lên Bộ trưởng; chuyện ông Đoàn Kiển, cựu Chủ tịch Tập đoàn Than – Khoáng sản sau khi về hưu “men đường mà đi” (ý từ câu nói của Khổng Tử “Người quân tử men đường mà đi”); chuyện ông Nguyễn Duyệt, Giám đốc Mỏ than Cao Sơn cố tình “chày cối”, tìm cách trì hoãn quyết định của Bộ để công nhân mỏ bám trụ tại thị xã Cẩm Phả và chủ trì xây dựng làng Mỏ Cao Sơn đẹp, trữ tình như hiện nay; chuyện “Người chống lưng” cho cựu Tổng Biên tập một tờ báo được miễn truy tố án hình sự; chuyện GS. Nguyễn Lân Dũng – bác “trưởng thôn” vui vẻ; chuyện nhà báo Xuân Ba, tác giả viết phóng sự nổi tiếng, lên hồ Ba Bể lánh nạn....

goc nhin moi ve chan dung qua ky su nhan vat cua nha van nha bao nguyen cao tham hinh 1

Cuốn sách Ký sự nhân vật vừa ấn hành.

Phần thứ 2 của cuốn sách kể về các nhà khoa học bậc thầy của những giáo sư đầu ngành nhưng ít người biết. Đó là GS. Viện sĩ Trần Đình Long, nhà nông học “cha đẻ” của nhiều giống đỗ tương, lạc; PGS.TS. Nguyễn Thị Hoài Đức, tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam về ngành sản phụ khoa.... Nhiều nhà sáng tạo với những công trình khoa học mang lại giá trị to lớn cho cộng đồng, cho xã hội cũng được giới thiệu ở phần này như GS. TS. Hoàng Xuân Thảo, người viết nhiều phần mềm áp dụng trong giảng dạy và chấm thi trong nhà trường; TS. Trịnh Xuân Đức với những những sản phẩm an toàn thân thiện với môi trường. Chuyện anh Đoàn Văn Vươn ở Tiên Lãng, Hải Phòng chống người thi hành công vụ, bị phạt tù thì nhiều người đã biết. Nhưng tài trí của anh trong việc ngăn sóng dữ, nắn sông Văn Úc chắc ít người biết, nay được kể trong cuốn sách này.

goc nhin moi ve chan dung qua ky su nhan vat cua nha van nha bao nguyen cao tham hinh 2

Những Ngày Đàng - một cuốn sách tập hợp những bút ký báo chí hấp dẫn

“Chuyện các văn nghệ sĩ” trong phần thứ 3 của cuốn sách là những câu chuyện thú vị về thân phận các nhà văn, nhà thơ, đạo diễn phim, ca sĩ… Đó là chuyện đạo diễn Long Vân làm những bộ phim lừng danh nhưng chưa hề được giải thưởng; chuyện tình của nhà thơ Lưu Quang Vũ với Tố Uyên – nguồn cảm hứng mãnh liệt để Lưu Quang Vũ sáng tác những tác phẩm xuất sắc; chuyện nhà văn Nguyễn Vinh Tú, bạn viết cùng thời với những nhà văn lớn như Nguyễn Minh Châu, Từ Bích Hoàng, Nguyễn Trọng Oánh… nhưng gặp “Ách giữa đàng” (tên tác phẩm của ông) nên không “ngóc” đầu lên được. Mãi đến những năm cuối đời, ông mới lại thăng hoa, phát tiết. Đó là chuyện vui về nhà thơ Trần Nhuận Minh; chuyện buồn của nhà văn Lý Biên Cương.

Phần này còn cung cấp nhiều tư liệu mới của các văn nghệ sĩ. Đó là chuyện nhà thơ Cầm Giang, tác giả của “Dòng sông Mã – Núi Mường Hung” làm nghề… đỡ đẻ, chữa bệnh và làm chủ hôn cho thợ mỏ. Chuyện Nhà văn Võ Huy Tâm mang bản thảo “Làm neo” đang viết dở ở vùng Mỏ lên chiến khu Việt Bắc, được nhà văn Nguyễn Huy Tưởng hướng dẫn sửa chữa thành tiểu thuyết “Vùng Mỏ” nổi tiếng. Có những nhân vật tài hoa nổi tiếng ở lĩnh vực khác nhưng thơ mới là máu thịt, là cuộc sống của họ. Đó là nhà báo Đoàn Mạnh Phương được nhiều người biết là Tổng Biên tập tạp chí năng động. Nhưng với thơ, hơn 30 năm trước, thơ ông với giọng điệu mới lạ đã xuất hiện trên các báo. Từ đó đến nay, ông cứ túc tắc, chậm rãi, dần khẳng định phong cách riêng của mình với giọng thơ đầy cá tính, giàu suy tư, không lẫn với thơ của ai. Họa sĩ Lê Tiến Vượng nổi tiếng về thiết kế logo và minh họa tranh cho các báo nhưng ông làm thơ như… đánh răng rửa mặt hàng ngày vậy. Thơ của ông đậm chất dân gian trào lộng nhưng lại mang tính phóng sự.

Phần “Cảm ơn cuộc đời” đặt cuối cuốn sách là những câu chuyện về bạn bè, những đồng nghiệp của tác giả. Đó là chuyện về nhà thơ Đặng Vương Hưng “giải cứu” thân phận “Đa Mang”; nhà văn Nguyễn Khắc Trường lên vùng cao tìm chất liệu viết tiểu thuyết; nhà văn Vũ Thảo Ngọc viết văn trong phà bơm Mỏ than Cọc Sáu.... Phần này còn giới thiệu các nhân vật là người khuyết tật viết những tác phẩm nổi tiếng; những trẻ tự kỉ được huấn luyện theo phương pháp đặc biệt đã trở thành những “Biệt tài tí hon”, những kỉ lục gia, kỉ lục Guinness thế giới. Chuyện của của họ là biểu tượng về tiềm năng, sức mạnh vô tận của con người. Bằng những câu chuyện “người thật, việc thật”, nhà văn, nhà báo Nguyễn Cao Thâm đã khắc họa chân dung nổi bật của 68 nhân vật mang những vẻ đẹp nhân văn vànhững cống hiến của họ với đất nước.

Tên thường gọi là Cao Thâm, bút danh: Minh Cao; sinh năm 1957, tại Hồng Thành, Yên Thành, Nghệ An; thường trú tại Hà Nội. Ông từng có 25 năm làm Phó Tổng Biên tập phụ trách nội dung cho các báo, tạp chí Trung ương và địa phương; hiện là chủ biên Chuyên đề Tác phẩm mới.

Đến nay, ông đã cho xuất bản 22 đầu sách với các thể loại: Tiểu thuyết, Truyện ngắn; Kịch bản sân khấu & Điện ảnh; Phóng sự và chủ biên hơn 30 bộ sách lịch sử, lịch sử truyền thống, nghiên cứu văn hóa... cho các tỉnh và các ngành: Than - Khoáng sản, Giao thông - Vận tải, Bưu điện, Y tế, Giáo dục - Đào tạo...

Hữu Minh

Xem thêm

‘Như chưa hề có cuộc chia ly’ nối lại cuộc đoàn tụ sau 69 năm thất lạc

‘Như chưa hề có cuộc chia ly’ nối lại cuộc đoàn tụ sau 69 năm thất lạc

(CLO) Sau gần bảy thập kỷ lưu lạc vì bị bắt cóc khi mới 4 tuổi, bà Phạm Thị Vân (tên thật Phạm Thị Vinh) cuối cùng đã tìm lại được gia đình ruột trong tập 203 chương trình “Như chưa hề có cuộc chia ly”. Cuộc đoàn tụ xúc động đã khép lại hành trình tìm kiếm tưởng như vô vọng kéo dài suốt 69 năm.

Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh nhà bác học Lê Quý Đôn, lan tỏa giá trị tri thức Việt

Kỷ niệm 300 năm Ngày sinh nhà bác học Lê Quý Đôn, lan tỏa giá trị tri thức Việt

(CLO) Tối 31/7, tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên), Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phối hợp với tỉnh Hưng Yên tổ chức Lễ kỷ niệm cấp quốc gia 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726-2026).

Lần đầu tiên Hội An tổ chức lễ hội đèn lồng

Lần đầu tiên Hội An tổ chức lễ hội đèn lồng

(CLO) UBND TP. Đà Nẵng vừa ban hành kế hoạch tổ chức Lễ hội đèn lồng quốc tế Hội An 2026 với chủ đề "Hội An - Sắc màu di sản", đánh dấu lần đầu tiên Hội An có một lễ hội đèn lồng mang tầm quốc tế nhằm quảng bá giá trị văn hóa, nghề thủ công truyền thống và tăng sức hút du lịch.

Làng Văn hóa tổ chức chuỗi hoạt động tôn vinh văn hóa Khmer

Làng Văn hóa tổ chức chuỗi hoạt động tôn vinh văn hóa Khmer

(CLO) Trong tháng 8/2026, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam sẽ tổ chức chuỗi hoạt động với chủ đề "Về miền Tây qua nét văn hóa của đồng bào Khmer", mang đến không gian trải nghiệm đậm bản sắc văn hóa Nam Bộ cùng nhiều chương trình nghệ thuật, tái hiện lễ hội và hoạt động giao lưu hấp dẫn.

‘Rạng rỡ Văn hiến Việt Nam’ tái hiện cuộc đời Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

‘Rạng rỡ Văn hiến Việt Nam’ tái hiện cuộc đời Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn

(CLO) Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa, nhà bác học kiệt xuất Lê Quý Đôn sẽ diễn ra tối 31/7 tại Hưng Yên. Điểm nhấn của sự kiện là lễ trao Nghị quyết của UNESCO vinh danh Lê Quý Đôn và chương trình nghệ thuật đặc biệt "Rạng rỡ Văn hiến Việt Nam", truyền hình trực tiếp trên VTV1.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt được dàn dựng công phu dự kiến diễn ra trong tháng 8 hoặc tháng 9/2026.

Quảng Ninh sẵn sàng bùng nổ với tuần lễ du lịch và đại nhạc hội

(CLO) Tâm điểm rực rỡ nhất trong toàn bộ chuỗi hoạt động hướng tới dấu mốc lịch sử của vùng đất mỏ trong tháng 8 và tháng 9 tới đây chính là đại nhạc hội đặc biệt và tuần lễ vàng kích cầu du lịch, hứa hẹn biến toàn bộ không gian Quảng Ninh thành một chuỗi ngày hội văn hóa đa sắc màu.

Người trẻ có thể trở thành ‘đại sứ văn hóa’ trên không gian số

Người trẻ có thể trở thành ‘đại sứ văn hóa’ trên không gian số

(CLO) Mạng xã hội đang mở ra cơ hội chưa từng có để văn hóa truyền thống đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Tuy nhiên, theo Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Tấn Phát (nghệ nhân sơn mài, làng cổ Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội), bên cạnh sự sáng tạo, người làm nội dung cần đặt tính chân thực và sự tôn trọng di sản lên hàng đầu, bởi chỉ khi hiểu đúng thì mới có thể lan tỏa đúng.

Từ “sơn mài trắng” đến “sơn mài tổng hợp”: Hành trình “làm mới” chất liệu của họa sĩ Lê Văn Thìn

Từ “sơn mài trắng” đến “sơn mài tổng hợp”: Hành trình “làm mới” chất liệu của họa sĩ Lê Văn Thìn

(NB&CL) Gần nửa thế kỷ sáng tạo, họa sĩ Lê Văn Thìn đưa đến những thử nghiệm nghệ thuật táo bạo từ “sơn mài trắng” đến triết lý “vẽ bằng búa”. Đó là hành trình không ngừng tìm kiếm ngôn ngữ tạo hình mới, đồng thời mở rộng giới hạn biểu đạt của chất liệu sơn mài Việt Nam.

Sắp công diễn vở kịch thơ huyền ảo về Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương

Sắp công diễn vở kịch thơ huyền ảo về Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương

(CLO) Lấy cảm hứng từ những giai thoại văn học xoay quanh hai danh nhân Nguyễn Du và Hồ Xuân Hương, vở kịch thơ huyền ảo "Nguyễn Du - Hồ Xuân Hương ngoại truyện" sẽ chính thức ra mắt công chúng từ ngày 7/8, mở ra góc nhìn mới về hai biểu tượng thi ca của dân tộc thông qua ngôn ngữ sân khấu giàu chất thơ và màu sắc huyền ảo.

Cỡ chữ bài viết: