Góc nhìn mới về chân dung qua 'Ký sự nhân vật' của nhà văn, nhà báo Nguyễn Cao Thâm

(CLO) Tôi thật xúc động khi nhận được cuốn “Ký sự nhân vật” vừa phát hành của đồng nghiệp nhà báo, nhà văn Nguyễn Cao Thâm, nguyên phóng viên Báo Bắc Thái, nguyên Phó Tổng Biên tập Báo Bắc Cạn gửi tặng. “Kí sự nhân vật” là tập sách thứ 22 của Nhà văn Nguyễn Cao Thâm do NXB Hội Nhà văn vừa ấn hành.

Cuốn sách giới thiệu 68 nhân vật với nhiều phát hiện mới và góc nhìn mới. Phần thứ nhất cuốn sách kể những chuyện ít người biết về các chính khách và thân phận của những người nổi tiếng. Đó là chuyện Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm diễn ca rồi dịch ra tiếng Tày, tiếng Dao; chuyện về đức tính giản dị, thanh liêm và ấm áp của Thủ tướng Phan Văn Khải; chuyện cựu Bộ trưởng Bộ Năng lượng Thái Phụng Nê chỉ đạo làm đường dây tải điện siêu cao áp Bắc - Nam; chuyện quyền Bộ trưởng Bộ Mỏ và Than Trần Anh Vinh giải cứu nạn thiếu gạo cho thợ mỏ những năm đầu của công cuộc đổi mới đất nước; chuyện ông Nguyễn Đức Phan, từ phạm nhân lên Bộ trưởng; chuyện ông Đoàn Kiển, cựu Chủ tịch Tập đoàn Than – Khoáng sản sau khi về hưu “men đường mà đi” (ý từ câu nói của Khổng Tử “Người quân tử men đường mà đi”); chuyện ông Nguyễn Duyệt, Giám đốc Mỏ than Cao Sơn cố tình “chày cối”, tìm cách trì hoãn quyết định của Bộ để công nhân mỏ bám trụ tại thị xã Cẩm Phả và chủ trì xây dựng làng Mỏ Cao Sơn đẹp, trữ tình như hiện nay; chuyện “Người chống lưng” cho cựu Tổng Biên tập một tờ báo được miễn truy tố án hình sự; chuyện GS. Nguyễn Lân Dũng – bác “trưởng thôn” vui vẻ; chuyện nhà báo Xuân Ba, tác giả viết phóng sự nổi tiếng, lên hồ Ba Bể lánh nạn....

goc nhin moi ve chan dung qua ky su nhan vat cua nha van nha bao nguyen cao tham hinh 1

Cuốn sách Ký sự nhân vật vừa ấn hành.

Phần thứ 2 của cuốn sách kể về các nhà khoa học bậc thầy của những giáo sư đầu ngành nhưng ít người biết. Đó là GS. Viện sĩ Trần Đình Long, nhà nông học “cha đẻ” của nhiều giống đỗ tương, lạc; PGS.TS. Nguyễn Thị Hoài Đức, tiến sĩ đầu tiên của Việt Nam về ngành sản phụ khoa.... Nhiều nhà sáng tạo với những công trình khoa học mang lại giá trị to lớn cho cộng đồng, cho xã hội cũng được giới thiệu ở phần này như GS. TS. Hoàng Xuân Thảo, người viết nhiều phần mềm áp dụng trong giảng dạy và chấm thi trong nhà trường; TS. Trịnh Xuân Đức với những những sản phẩm an toàn thân thiện với môi trường. Chuyện anh Đoàn Văn Vươn ở Tiên Lãng, Hải Phòng chống người thi hành công vụ, bị phạt tù thì nhiều người đã biết. Nhưng tài trí của anh trong việc ngăn sóng dữ, nắn sông Văn Úc chắc ít người biết, nay được kể trong cuốn sách này.

goc nhin moi ve chan dung qua ky su nhan vat cua nha van nha bao nguyen cao tham hinh 2

Những Ngày Đàng - một cuốn sách tập hợp những bút ký báo chí hấp dẫn

“Chuyện các văn nghệ sĩ” trong phần thứ 3 của cuốn sách là những câu chuyện thú vị về thân phận các nhà văn, nhà thơ, đạo diễn phim, ca sĩ… Đó là chuyện đạo diễn Long Vân làm những bộ phim lừng danh nhưng chưa hề được giải thưởng; chuyện tình của nhà thơ Lưu Quang Vũ với Tố Uyên – nguồn cảm hứng mãnh liệt để Lưu Quang Vũ sáng tác những tác phẩm xuất sắc; chuyện nhà văn Nguyễn Vinh Tú, bạn viết cùng thời với những nhà văn lớn như Nguyễn Minh Châu, Từ Bích Hoàng, Nguyễn Trọng Oánh… nhưng gặp “Ách giữa đàng” (tên tác phẩm của ông) nên không “ngóc” đầu lên được. Mãi đến những năm cuối đời, ông mới lại thăng hoa, phát tiết. Đó là chuyện vui về nhà thơ Trần Nhuận Minh; chuyện buồn của nhà văn Lý Biên Cương.

Phần này còn cung cấp nhiều tư liệu mới của các văn nghệ sĩ. Đó là chuyện nhà thơ Cầm Giang, tác giả của “Dòng sông Mã – Núi Mường Hung” làm nghề… đỡ đẻ, chữa bệnh và làm chủ hôn cho thợ mỏ. Chuyện Nhà văn Võ Huy Tâm mang bản thảo “Làm neo” đang viết dở ở vùng Mỏ lên chiến khu Việt Bắc, được nhà văn Nguyễn Huy Tưởng hướng dẫn sửa chữa thành tiểu thuyết “Vùng Mỏ” nổi tiếng. Có những nhân vật tài hoa nổi tiếng ở lĩnh vực khác nhưng thơ mới là máu thịt, là cuộc sống của họ. Đó là nhà báo Đoàn Mạnh Phương được nhiều người biết là Tổng Biên tập tạp chí năng động. Nhưng với thơ, hơn 30 năm trước, thơ ông với giọng điệu mới lạ đã xuất hiện trên các báo. Từ đó đến nay, ông cứ túc tắc, chậm rãi, dần khẳng định phong cách riêng của mình với giọng thơ đầy cá tính, giàu suy tư, không lẫn với thơ của ai. Họa sĩ Lê Tiến Vượng nổi tiếng về thiết kế logo và minh họa tranh cho các báo nhưng ông làm thơ như… đánh răng rửa mặt hàng ngày vậy. Thơ của ông đậm chất dân gian trào lộng nhưng lại mang tính phóng sự.

Phần “Cảm ơn cuộc đời” đặt cuối cuốn sách là những câu chuyện về bạn bè, những đồng nghiệp của tác giả. Đó là chuyện về nhà thơ Đặng Vương Hưng “giải cứu” thân phận “Đa Mang”; nhà văn Nguyễn Khắc Trường lên vùng cao tìm chất liệu viết tiểu thuyết; nhà văn Vũ Thảo Ngọc viết văn trong phà bơm Mỏ than Cọc Sáu.... Phần này còn giới thiệu các nhân vật là người khuyết tật viết những tác phẩm nổi tiếng; những trẻ tự kỉ được huấn luyện theo phương pháp đặc biệt đã trở thành những “Biệt tài tí hon”, những kỉ lục gia, kỉ lục Guinness thế giới. Chuyện của của họ là biểu tượng về tiềm năng, sức mạnh vô tận của con người. Bằng những câu chuyện “người thật, việc thật”, nhà văn, nhà báo Nguyễn Cao Thâm đã khắc họa chân dung nổi bật của 68 nhân vật mang những vẻ đẹp nhân văn vànhững cống hiến của họ với đất nước.

Tên thường gọi là Cao Thâm, bút danh: Minh Cao; sinh năm 1957, tại Hồng Thành, Yên Thành, Nghệ An; thường trú tại Hà Nội. Ông từng có 25 năm làm Phó Tổng Biên tập phụ trách nội dung cho các báo, tạp chí Trung ương và địa phương; hiện là chủ biên Chuyên đề Tác phẩm mới.

Đến nay, ông đã cho xuất bản 22 đầu sách với các thể loại: Tiểu thuyết, Truyện ngắn; Kịch bản sân khấu & Điện ảnh; Phóng sự và chủ biên hơn 30 bộ sách lịch sử, lịch sử truyền thống, nghiên cứu văn hóa... cho các tỉnh và các ngành: Than - Khoáng sản, Giao thông - Vận tải, Bưu điện, Y tế, Giáo dục - Đào tạo...

Hữu Minh

Xem thêm

Tháp cổ hơn nghìn năm, nơi phát hiện bảo vật quốc gia độc bản

Tháp cổ hơn nghìn năm, nơi phát hiện bảo vật quốc gia độc bản

(CLO) Ẩn mình bên dòng sông Lam, dấu tích Nhạn Tháp hơn 1.000 năm tuổi không chỉ là công trình Phật giáo cổ độc đáo, mà còn là nơi phát hiện hộp đựng xá lị bằng vàng duy nhất tại Việt Nam. Hộp xá lị có một không hai này đã được công nhận là bảo vật quốc gia.

Nhã Nam giới thiệu tiểu thuyết Nga đương đại 'Phi công' đến độc giả Việt Nam

Nhã Nam giới thiệu tiểu thuyết Nga đương đại 'Phi công' đến độc giả Việt Nam

(CLO) Nhã Nam vừa giới thiệu bản tiếng Việt của tiểu thuyết "Phi công" (Aviator) của nhà văn Nga đương đại Evgeny Vodolazkin. Tác phẩm được xem là một trong những cuốn sách nổi bật của văn học Nga thập niên 2010, gợi mở nhiều suy ngẫm về ký ức, lòng nhân ái và những giá trị bền vững của con người.

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

(NB&CL) Giữa tháng 5 năm 2026, tôi tìm trên giá sách riêng, tập hợp được hơn chục tác phẩm của nhà văn, nhà báo Nguyễn Khắc Phê. Cuốn sách xuất bản gần đây nhất in 1500 bản của ông ra mắt đầu năm 2026 có tựa đề “Quảng Trị - Vùng đất hội tụ” (Nhà Xuất bản Hội Nhà văn).

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Cỡ chữ bài viết: