Xả rác bừa bãi là một trong những vấn đề nhức nhối tại Hà Nội, gây ô nhiễm môi trường, làm mất mỹ quan đô thị và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Trước thực trạng này, TP Hà Nội đã yêu cầu các phường, xã lắp đặt hệ thống camera giám sát tại các khu dân cư, tuyến phố, điểm công cộng nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm.
Song song với việc ứng dụng công nghệ, hành vi vứt rác bừa bãi cũng đã được quy định rõ trong Nghị định số 45/2022/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
Theo đó, mức phạt tiền cho hành vi vứt, thải, bỏ rác thải trên vỉa hè, lòng đường hoặc vào hệ thống thoát nước thải đô thị có thể lên tới 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với cá nhân, và gấp đôi đối với tổ chức. Ngoài ra, còn có các mức phạt khác cho các hành vi liên quan như vứt tàn thuốc lá không đúng nơi quy định hoặc không phân loại rác tại nguồn.
Mặc dù đã có chế tài cụ thể với mức phạt không hề nhỏ, song theo ghi nhận của phóng viên, tình trạng vứt rác bừa bãi vẫn diễn ra phổ biến tại nhiều tuyến phố, ngõ hẻm của Thủ đô.
Không ít nơi dù đã treo băng rôn, biển cảnh báo “Cấm xả rác bừa bãi, khu vực có camera giám sát, vi phạm phạt tiền tới 2 triệu đồng” vẫn bị biến thành điểm tập kết rác tự phát.
Tại góc tường cạnh cột điện trong ngõ 294 phố Kim Mã (phường Ngọc Hà), một camera giám sát được lắp đặt ngay phía trên, kèm theo tờ thông báo quy định cụ thể như thời gian đổ rác từ 19h00 đến 22h00, khi có thùng rác vệ sinh môi trường và không bỏ rác vào ban ngày.
Thế nhưng, ghi nhận vào thời điểm cuối chiều, nhiều túi rác sinh hoạt vẫn bị vứt ngổn ngang dưới chân cột điện, bốc mùi khó chịu, bất chấp quy định và cảnh báo xử phạt.
Không xa đó, tại khu vực số 343 phố Đội Cấn (phường Ngọc Hà), tình trạng đổ rác bừa bãi cũng diễn ra tương tự. Do thường xuyên có xe rác đỗ tại đây, nhiều người dân thấy tiện đã mang rác ra vứt bất kể giờ giấc. Có thời điểm, rác dồn ứ, tràn xuống lòng đường, bốc mùi hôi thối, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân xung quanh.
Trên vỉa hè phố Phan Kế Bính (phường Giảng Võ), dù đã gắn biển “cấm đổ rác”, song khu vực này chỉ tạm thời sạch sẽ khi có sự xuất hiện của công nhân vệ sinh môi trường.
Theo quan sát của phóng viên, ngay sau khi công nhân thu gom rời đi, rác thải lại nhanh chóng xuất hiện trở lại. Đáng chú ý, những vị trí có rào chắn, biển báo “cấm đổ rác” lại thường là nơi rác tập kết nhiều nhất.
Chị L.C, nhân viên vệ sinh môi trường cho biết, việc nhắc nhở chỉ mang tính tạm thời. “Hằng ngày chúng tôi phải đi ba đến bốn lượt mới dọn sạch được khu vực này. Việc lắp camera để giám sát, xử lý người vi phạm là cần thiết, nhưng để môi trường bớt ô nhiễm, thành phố sạch sẽ, văn minh hơn thì bản thân mỗi người dân, mỗi gia đình phải nâng cao ý thức và trách nhiệm trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường” - chị L.C chia sẻ.
Tại khu vực phường Dương Nội (Hà Đông), bảng thông báo “cấm vứt rác” được treo ngay ngắn phía trên, song phía dưới là những bao rác, túi nilon bị vứt tràn lan, gây mất mỹ quan đô thị.
Ở chiều ngược lại, ghi nhận tại một số nơi cho thấy việc lắp đặt camera giám sát cũng đã bước đầu phát huy hiệu quả. Tại đầu ngõ 25 phố Vạn Bảo (phường Liễu Giai), nơi từng là điểm tập kết rác tự phát, khu vực này đã trở nên sạch sẽ hơn kể từ khi lắp đặt camera phạt nguội.
Tương tự, tại khu vực ngã ba phố Vạn Bảo - Đội Cấn, sau khi được lắp đặt hệ thống camera giám sát kết hợp với tăng cường nhắc nhở, tình trạng xả rác bừa bãi từng bước được hạn chế, góp phần cải thiện cảnh quan và vệ sinh môi trường khu vực.
Từ ngày 14/1/2026, Công an Hà Nội mở rộng tính năng từ hệ thống camera AI để ghi nhận và “phạt nguội” các trường hợp vi phạm trật tự đô thị như lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, bày bán hàng hóa, làm mái che, treo biển quảng cáo trái quy định, dừng, đỗ, để xe trên đường, vỉa hè.
Các hành vi khác liên quan vệ sinh môi trường cũng được chú ý như thu gom, thải rác, vệ sinh cá nhân, vứt bỏ tàn thuốc lá, xả rác, trái quy định....Trong những hành vi trên, camera AI sẽ giám sát chặt chẽ việc lấn chiếm lòng đường, dừng đỗ, đổ rác thải, vứt tàn thuốc, vệ sinh cá nhân, trái quy định.
Ngày 26/1/2026, Công an thành phố Hà Nội cho biết sau hơn một tuần triển khai, 269 trường hợp vi phạm trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, đã bị xử phạt hành chính sau khi camera AI ghi nhận.
Thực tế cho thấy, camera giám sát và chế tài xử phạt là công cụ quan trọng, song để giải quyết triệt để tình trạng xả rác bừa bãi, bên cạnh sự vào cuộc của lực lượng chức năng, vẫn cần sự thay đổi từ ý thức của mỗi người dân nhằm xây dựng Thủ đô xanh, sạch, văn minh.
