Hà Nội giữ 3 môn thi vào lớp 10 công lập, học sinh vẫn chạy đua đến kiệt sức

Văn Hiền

09/04/2026 14:03

Quyết định giữ ổn định cấu trúc 3 môn, trong đó chọn ngoại ngữ là môn thi thứ ba, được kỳ vọng góp phần giảm áp lực cho học sinh giữa “cuộc đua” vào lớp 10 vốn ngày càng căng thẳng.

“

Dù tổng chỉ tiêu gần như giữ nguyên so với năm trước, nhưng năm nay Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, tăng khoảng 20.000 em. Điều này đồng nghĩa khoảng 60.000 em sẽ trượt suất học công lập.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, thí sinh dự tuyển vào lớp 10 công lập không chuyên năm học 2026–2027 sẽ làm ba bài thi gồm Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ.

Với môn ngoại ngữ, học sinh có thể lựa chọn một trong các thứ tiếng: Tiếng Anh, Pháp, Đức, Nhật hoặc Hàn. Đáng chú ý, thí sinh được phép đăng ký thi ngoại ngữ khác với môn đang học tại trường THCS, mở rộng cơ hội lựa chọn.

Bài thi ngoại ngữ được tổ chức theo hình thức trắc nghiệm khách quan, thời gian làm bài 60 phút, sử dụng nhiều mã đề trong cùng phòng thi. Nội dung đề thi bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, chủ yếu nằm trong kiến thức lớp 9, đảm bảo phù hợp với yêu cầu cần đạt ở cấp THCS.

Do số học sinh tốt nghiệp THCS tăng mạnh, tỷ lệ vào công lập chỉ còn khoảng 55%, mức thấp nhất trong vài năm gần đây.

Theo lý giải của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, việc lựa chọn ngoại ngữ làm môn thi thứ ba không chỉ nhằm đảm bảo tính ổn định cho kỳ thi, mà còn phù hợp với định hướng lớn về phát triển năng lực ngoại ngữ cho học sinh.

Gắn với chiến lược đưa tiếng Anh thành “ngôn ngữ thứ hai”

Quyết định này được xây dựng trên cơ sở các định hướng chiến lược như Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá giáo dục – đào tạo, cũng như các đề án của Chính phủ về việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2045.

Những chính sách này đặt mục tiêu nâng cao chất lượng dạy và học ngoại ngữ, mở rộng môi trường sử dụng tiếng Anh trong nhà trường, từng bước hình thành hệ sinh thái ngôn ngữ.

Thực tế tại Hà Nội cũng cho thấy nền tảng ngoại ngữ của học sinh Thủ đô đang có nhiều chuyển biến tích cực. Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025, Hà Nội dẫn đầu cả nước về số điểm 10 môn ngoại ngữ với 128 bài thi đạt tuyệt đối. Ở kỳ thi học sinh giỏi quốc gia năm học 2025–2026, 100% thí sinh dự thi môn tiếng Anh của Hà Nội đều đoạt giải.

Bên cạnh đó, số lượng học sinh sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế ngày càng tăng, trong đó không ít em đạt IELTS từ 6.0 trở lên – một con số cho thấy sự phổ biến của việc học ngoại ngữ ở lứa tuổi phổ thông.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội, kết quả khảo sát ý kiến từ các cơ sở giáo dục cũng cho thấy đa số đồng thuận lựa chọn ngoại ngữ là môn thi thứ ba. Trên cả nước, hiện đã có 6/34 địa phương công bố môn thi thứ ba là ngoại ngữ hoặc tiếng Anh.

Giữ 3 môn thi: “Liều thuốc giảm áp” cho học sinh?

Trong bối cảnh áp lực thi cử ngày càng gia tăng, việc giữ ổn định số môn thi được nhiều người xem là một động thái “giảm tải” đáng kể cho học sinh lớp 9.

Thực tế, càng gần kỳ thi, không khí học tập tại nhiều gia đình ở Hà Nội trở nên căng thẳng. Lịch học dày đặc từ sáng đến tối, xen kẽ giữa học chính khóa, học thêm và luyện đề khiến không ít học sinh rơi vào trạng thái mệt mỏi kéo dài.

Em Trần Khánh Linh, học sinh lớp 9 tại phường Ngọc Hà cho biết, em gần như không có thời gian nghỉ ngơi khi lịch học kín cả ngày.

“Có hôm em học từ sáng đến tối muộn, lúc nào cũng trong trạng thái căng thẳng vì sợ tụt lại phía sau”, Linh chia sẻ.

Áp lực không chỉ đến từ khối lượng kiến thức mà còn từ những lần thi thử. Những bài kiểm tra không đạt kỳ vọng khiến nhiều học sinh rơi vào trạng thái hoang mang, tự nghi ngờ khả năng của bản thân.

119 trường THPT công lập không chuyên tuyển hơn 78.300 học sinh; Trường THPT chất lượng cao Phan Huy Chú - Đống Đa tuyển 400 chỉ tiêu; 4 trường chuyên tuyển tổng cộng hơn 2.700 học sinh.

Tương tự, em Nguyễn Hoàng Hải, học sinh lớp 9 tại phường Kim Liên cũng cho biết, càng sát ngày thi, cảm giác lo lắng càng rõ rệt.

“Nhiều lúc nằm xuống rồi mà đầu óc vẫn nghĩ đến bài chưa làm xong, lỗi sai trong đề thi thử. Cảm giác lúc nào cũng như đang chạy đua với thời gian”, Hải nói.

Không chỉ học sinh, phụ huynh cũng chịu áp lực không kém. Chị Phạm Minh Hạnh (phường Cửa Nam) cho biết, con gái chị những tháng gần đây học gần như không có thời gian nghỉ.

“Nhìn con lúc nào cũng phờ phạc, nhiều hôm về đến nhà là mệt lả, bố mẹ thực sự xót xa”, chị Hạnh chia sẻ.

Theo chị Hạnh, điều khiến phụ huynh khó xử là vừa muốn con cố gắng cho kỳ thi quan trọng, vừa lo ngại sức khỏe và tinh thần của con bị ảnh hưởng. Không ít gia đình đã chuẩn bị sẵn phương án dự phòng như đăng ký vào trường tư thục để giảm bớt áp lực tâm lý cho con.

Áp lực vẫn còn, dù đã “giảm nhiệt”

Dù việc giữ 3 môn thi được xem là bước đi tích cực, nhiều ý kiến cho rằng áp lực thi vào lớp 10 tại Hà Nội vẫn chưa thể giảm đáng kể.

Nguyên nhân không chỉ nằm ở số môn thi, mà còn ở tỷ lệ cạnh tranh cao vào các trường công lập, đặc biệt là các trường top đầu. Chính áp lực “đỗ – trượt” này khiến học sinh và phụ huynh tự tạo thêm sức ép, dẫn đến tình trạng học thêm dày đặc, luyện đề liên tục.

Nhiều phụ huynh thừa nhận, ngay cả khi không bị ép buộc, học sinh vẫn chủ động học thêm vì lo sợ không đủ năng lực cạnh tranh. Điều này khiến guồng quay học tập ngày càng khắc nghiệt.

Trước thực tế trên, các chuyên gia cho rằng việc giảm số môn thi chỉ là một phần của bài toán. Điều quan trọng hơn là cần thay đổi cách tiếp cận trong ôn luyện và đánh giá học sinh.

Học sinh cần được hướng dẫn xây dựng kế hoạch học tập hợp lý, cân bằng giữa học và nghỉ ngơi, tránh tình trạng học quá tải kéo dài. Đồng thời, gia đình và nhà trường cần đồng hành để giúp các em giữ tâm lý ổn định, tránh tạo áp lực quá mức.

“Điều quan trọng không phải là học sinh đạt được bao nhiêu điểm, mà là các em có thể bước qua kỳ thi với sức khỏe tốt và tinh thần vững vàng”, chị Hạnh chia sẻ.

TT	Trường	Chỉ tiêu 2026	Chỉ tiêu 2025	Tăng/giảm
1	THPT Phan Đình Phùng	720	720	0
2	THPT Phạm Hồng Thái	585	720	-135
3	THPT Nguyễn Trãi - Ba Đình	688	765	-77
4	THPT Tây Hồ	765	765	0
5	THPT Trần Phú	765	765	0
6	THPT Việt Đức	945	945	0
7	THPT Thăng Long	720	675	45
8	THPT Trần Nhân Tông	720	720	0
9	THPT Đoàn Kết - Hai Bà Trưng	675	675	0
10	THPT Đống Đa	675	720	-45
11	THPT Hoàng Cầu	540	-	-
12	THPT Kim Liên	765	765	0
13	THPT Lê Quý Đôn - Đống Đa	675	720	-45
14	THPT Quang Trung - Đống Đa	675	675	0
15	THPT Nhân Chính	585	585	0
16	Trần Hưng Đạo - Thanh Xuân	675	765	-90
17	THPT Khương Đình	675	765	-90
18	THPT Khương Hạ	450	400	50
19	THPT Cầu Giấy	720	720	0
20	THPT Yên Hòa	765	765	0
21	THPT Hoàng Văn Thụ	765	765	0
22	THPT Trương Định	675	675	0
23	THPT Việt Nam - Ba Lan	720	765	-45
24	THPT Đỗ Mười	675	-	-
25	THPT Ngô Thì Nhậm	720	675	45
26	THPT Ngọc Hồi	675	675	0
27	THPT Đông Mỹ	675	765	-90
28	THPT Nguyễn Quốc Trinh	765	720	45
29	THPT Nguyễn Gia Thiều	720	675	45
30	THPT Lý Thường Kiệt	675	675	0
31	THPT Thạch Bàn	765	765	0
32	THPT Phúc Lợi	765	765	0
33	THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm	765	765	0
34	THPT Dương Xá	720	720	0
35	THPT Nguyễn Văn Cừ	765	720	45
36	THPT Yên Viên	720	720	0
37	THPT Đa Phúc	765	675	90
38	THPT Kim Anh	675	675	0
39	THPT Minh Phú	585	585	0
40	THPT Sóc Sơn	765	675	90
41	THPT Trung Giã	675	630	45
42	THPT Xuân Giang	630	630	0
43	THPT Bắc Thăng Long	720	675	45
44	THPT Cổ Loa	675	765	-90
45	THPT Đông Anh	675	720	-45
46	THPT Liên Hà	675	675	0
47	THPT Vân Nội	765	720	45
48	THPT Phúc Thịnh	675	-	-
49	THPT Mê Linh	540	630	-90
50	THPT Quang Minh	450	540	-90
51	THPT Tiền Phong	585	495	90
52	THPT Tiến Thịnh	540	495	45
53	THPT Tự Lập	540	540	0
54	THPT Yên Lãng	585	495	90
55	THPT Nguyễn Thị Minh Khai	675	765	-90
56	THPT Xuân Đỉnh	675	765	-90
57	THPT Thượng Cát	540	585	-45
58	THPT Đại Mỗ	720	720	0
59	THPT Trung Văn	585	520	65
60	THPT Xuân Phương	675	765	-90
61	THPT Mỹ Đình	765	765	0
62	THPT Hoài Đức A	630	720	-90
63	THPT Hoài Đức B	720	720	0
64	THPT Vạn Xuân - Hoài Đức	675	675	0
65	THPT Hoài Đức C	585	540	45
66	THPT Đan Phượng	675	675	0
67	THPT Hồng Thái	630	585	45
68	THPT Tân Lập	675	630	45
69	THPT Thọ Xuân	540	540	0
70	THPT Ngọc Tảo	765	720	45
71	THPT Phúc Thọ	675	720	-45
72	THPT Vân Cốc	585	585	0
73	THPT Tùng Thiện	765	765	0
74	THPT Xuân Khanh	675	630	45
75	THPT Ba Vì	630	630	0
76	THPT Bất Bạt	450	450	0
77	Phổ thông Dân tộc nội trú	140	140	0
78	THPT Ngô Quyền - Ba Vì	675	675	0
79	THPT Quảng Oai	675	675	0
80	THPT Minh Quang	540	540	0
81	THPT Bắc Lương Sơn	540	495	45
82	Hai Bà Trưng - Thạch Thất	675	675	0
83	Phùng Khắc Khoan - Thạch Thất	675	675	0
84	THPT Thạch Thất	765	675	90
85	THPT Minh Hà	450	450	0
86	THPT Cao Bá Quát - Quốc Oai	585	585	0
87	THPT Minh Khai	675	675	0
88	THPT Quốc Oai	675	675	0
89	THPT Phan Huy Chú - Quốc Oai	720	720	0
90	THPT Lê Quý Đôn - Hà Đông	765	765	0
91	THPT Quang Trung - Hà Đông	765	720	45
92	THPT Trần Hưng Đạo - Hà Đông	720	720	0
93	THPT Lê Lợi	720	-	-
94	THPT Chúc Động	675	765	-90
95	THPT Chương Mỹ A	675	720	-45
96	THPT Chương Mỹ B	720	720	0
97	THPT Xuân Mai	675	765	-90
98	THPT Nguyễn Văn Trỗi	720	720	0
99	THPT Nguyễn Du - Thanh Oai	675	765	-90
100	THPT Thanh Oai A	720	720	0
101	THPT Thanh Oai B	720	720	0
102	THPT Thường Tín	675	675	0
103	THPT Nguyễn Trãi - Thường Tín	540	630	-90
104	THPT Lý Tử Tấn	585	585	0
105	THPT Tô Hiệu - Thường Tín	585	585	0
106	THPT Vân Tảo	630	540	90
107	THPT Đồng Quan	585	585	0
108	THPT Phú Xuyên A	675	675	0
109	THPT Phú Xuyên B	675	630	45
110	THPT Tân Dân	495	495	0
111	THPT Hợp Thanh	585	495	90
112	THPT Mỹ Đức A	720	675	45
113	THPT Mỹ Đức B	585	585	0
114	THPT Mỹ Đức C	675	585	90
115	THPT Đại Cường	450	450	0
116	THPT Lưu Hoàng	585	495	90
117	THPT Trần Đăng Ninh	585	540	45
118	THPT Ứng Hòa A	585	585	0
119	THPT Ứng Hòa B	585	540	45