Tại Tọa đàm “Hà Nội cấm xe máy xăng theo giờ: Tính toán nào cho hạ tầng và sinh kế?” do Báo Dân trí phối hợp với Văn phòng UBND TP Hà Nội tổ chức ngày 9/1, ông Đào Việt Long - Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội đã thông tin về hướng xử lý tình trạng một số chung cư từ chối tiếp nhận xe máy điện, đồng thời làm rõ các quy định trong dự thảo nghị quyết phát triển hạ tầng trạm tiếp năng lượng sạch.
Hà Nội xác định hạ tầng trạm sạc là yếu tố then chốt
Ông Đào Việt Long cho biết, trong giai đoạn ngắn hạn, khi hệ thống metro vẫn đang hoàn thiện, việc chuyển đổi sang phương tiện xanh vẫn là giải pháp di chuyển phù hợp cho nhiều người dân trong vùng phát thải thấp của thành phố. Hà Nội cũng nhìn nhận rõ đây là yếu tố then chốt: nếu hạ tầng trạm sạc không được chuẩn bị bài bản, đồng bộ thì quá trình chuyển đổi phương tiện xanh khó đạt kết quả như kỳ vọng.
Tổ công tác liên ngành do Sở Xây dựng làm Tổ trưởng đã tiến hành rà soát, khảo sát thực địa trên diện rộng. Qua hai đợt khảo sát, thành phố đã tổng hợp được khoảng 110 vị trí tiềm năng, phân bổ trên nhiều loại hình đất và khu vực khác nhau, tập trung từ Vành đai 3 trở vào. Kết quả cho thấy đa phần các vị trí đều phù hợp để lắp đặt trạm sạc. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất hiện nay là các cơ quan Trung ương chưa ban hành đầy đủ quy chuẩn quốc gia về trạm sạc.
Sở Xây dựng đã báo cáo thành phố phương án lắp đặt thí điểm tại các bãi đỗ xe đã được cấp phép và các vị trí phù hợp theo kết quả khảo sát, nhằm chủ động chuẩn bị hạ tầng trong thời gian tới. Ông Long nhấn mạnh: không phải toàn bộ khu vực Vành đai 3 chỉ triển khai trạm sạc tại 110 vị trí này, mà đây mới là các điểm có thể thực hiện thí điểm ngay trong giai đoạn đầu. Sau khi tổng kết, đánh giá thí điểm, thành phố sẽ tiếp tục mở rộng mô hình đến các vị trí khác phù hợp với nhu cầu và điều kiện hạ tầng.
Bên cạnh đó, công nghệ xe máy điện hiện nay phát triển rất mạnh, không chỉ sạc trực tiếp mà còn có thể đổi pin nhanh chóng. Sở đang làm việc với Tập đoàn LG về đề xuất thiết lập hệ thống trạm đổi pin cho xe điện hai bánh - giải pháp nhằm giảm lo ngại của người dân về thời gian tiếp năng lượng, hạn chế nguy cơ cháy nổ khi sạc tại nhà hoặc tại các điểm thiếu an toàn.
Thời gian tới, thành phố dự kiến thuê tư vấn có kinh nghiệm để khảo sát, phân loại và lập kế hoạch tổng thể hệ thống trạm sạc và tủ đổi pin trên toàn đô thị. Đồng thời, xây dựng bộ tiêu chí đầy đủ từ pháp lý, kỹ thuật, tài chính đến hiệu quả đầu tư làm cơ sở chuẩn bị hồ sơ mời thầu và lựa chọn đơn vị tư vấn phù hợp cho giai đoạn thí điểm.
“Chỉ khi có một chương trình chuyển đổi mạnh mẽ, rõ ràng và nhất quán thì khu vực tư nhân mới mạnh dạn đầu tư hạ tầng trạm sạc; Nhà nước sẽ đóng vai trò kiến tạo, tạo hành lang pháp lý, bố trí mặt bằng, còn thị trường và doanh nghiệp sẽ là lực lượng chính triển khai hạ tầng”, ông Long nhấn mạnh.
Về nội dung câu hỏi liên quan tới yêu cầu cụ thể trong dự thảo nghị quyết nhằm đáp ứng nhu cầu của người dân thời gian tới, ông Đào Việt Long cho biết dự thảo đưa ra một loạt quy định toàn diện để phát triển hạ tầng trạm sạc, bảo đảm đi trước một bước so với lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông xanh.
Thứ nhất, thành phố yêu cầu UBND cấp xã chủ động rà soát, lựa chọn và đề xuất các vị trí có khả năng lắp đặt trạm sạc công cộng trong giai đoạn đầu. Danh mục này sẽ được trình UBND thành phố phê duyệt, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với nhu cầu dân cư và điều kiện hạ tầng thực tế.
Thứ hai, đối với hạ tầng hiện hữu, dự thảo quy định các bãi xe và kết cấu hạ tầng đường bộ trong khu vực Vành đai 3 phải bố trí tối thiểu 15% tổng số chỗ đỗ xe có trạm tiếp năng lượng sạch công cộng trước ngày 1/1/2030. Bãi đỗ xe tại chung cư, tòa nhà thương mại, bệnh viện và công trình công cộng khác cũng áp dụng tỷ lệ này, nhằm đáp ứng nhu cầu sạc tại các khu vực có mật độ phương tiện lớn.
Hướng xử lý chung cư từ chối nhận xe điện
Tại tọa đàm, ông Long cho biết thời gian qua một số chung cư cao tầng trên địa bàn thành phố từ chối tiếp nhận xe điện hoặc không cho phép sạc trong tầng hầm. Về vấn đề này, ông làm rõ: căn cứ Luật Nhà ở 2023 cùng các nghị định và thông tư hướng dẫn như Nghị định 95/2024, Nghị định 140/2025 và Quy chế quản lý, sử dụng nhà chung cư ban hành kèm Thông tư 05/2024 và Thông tư 09/2025 của Bộ Xây dựng, các vướng mắc hoặc tranh chấp tại chung cư thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND cấp xã, phường.
Ông đề nghị UBND xã, phường phối hợp ban quản trị và ban quản lý chung cư kiểm tra, rà soát và phân định khu vực để xe, tách riêng khu để xe máy, xe đạp điện, xe máy điện nhằm bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy. Đồng thời rà soát diện tích đất xung quanh chung cư để bố trí khu vực đỗ xe đạp điện, xe máy điện và xây dựng trụ sạc tiện lợi và an toàn cho cư dân. Về lâu dài, các sở ngành sẽ phối hợp hướng dẫn chính quyền cơ sở giải quyết tranh chấp trong quản lý chung cư, bảo đảm an ninh trật tự.
Thành phố cũng sẽ kiến nghị các bộ ngành như Bộ Xây dựng, Bộ Công thương, Bộ Khoa học và Công nghệ sớm ban hành quy chuẩn, tiêu chuẩn về nơi đỗ xe trong tầng hầm chung cư nhằm bảo đảm an toàn phòng cháy chữa cháy.
Thứ ba, đối với các công trình xây mới, dự thảo yêu cầu bố trí tối thiểu 30% chỗ đỗ có trạm sạc công cộng. Bãi đỗ xe tại chung cư mới, trung tâm thương mại, khu dịch vụ, bệnh viện và các dự án công cộng mới đều phải tuân thủ tỷ lệ này nhằm tạo quỹ hạ tầng đáp ứng nhu cầu khi lượng xe điện gia tăng.
Thứ tư, thành phố ưu tiên triển khai các dự án bến bãi đỗ xe theo quy hoạch tại trung tâm và các cửa ngõ, vừa hoàn thiện mạng lưới giao thông tĩnh, vừa tạo nền tảng bố trí trạm sạc công cộng đồng bộ.
Thứ năm, để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư, thành phố đưa ra gói hỗ trợ gồm: hỗ trợ 30% lãi vay ngân hàng tối đa 5 năm; cho vay ưu đãi từ Quỹ Đầu tư phát triển và Quỹ Bảo vệ môi trường; hỗ trợ 50% chi phí giải phóng mặt bằng và miễn 100% tiền thuê đất trong 5 năm đầu cho các dự án ưu tiên.
Thứ sáu, dự thảo nêu rõ trạm tiếp năng lượng sạch công cộng phải có tính năng dùng chung. Là hạ tầng lắp đặt trên đất công hoặc vị trí công cộng do Nhà nước quản lý, trạm sạc phải cho phép mọi người dân tiếp cận, không phân biệt hãng xe hay nhà đầu tư. Hệ thống không được vận hành theo mô hình độc quyền để tránh chia cắt thị trường, lãng phí không gian công cộng và gây khó khăn cho người dân khi chuyển đổi.
Các trạm sạc công cộng phải tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia và quốc tế về an toàn điện, tải điện, phòng cháy chữa cháy; cơ quan chuyên môn chịu trách nhiệm thẩm duyệt và nghiệm thu; UBND cấp xã giám sát an toàn PCCC và trật tự xây dựng.
