Đình Chèm (phường Thụy Phương, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) có niên đại khoảng 2.000 năm, là một công trình kiến trúc có nghệ thuật chạm khắc độc đáo.
Đình thờ Thượng đẳng Thiên vương Lý Ông Trọng (Lý Thân hay Đức Thánh Chèm), một nhân vật huyền thoại và Hoàng phi Bạch Tĩnh Cung sống vào thời An Dương Vương. Từ ngàn năm nay, đình Chèm là nơi thờ cúng tín ngưỡng của người dân ba làng: Hoàng, Mạc (Liên Mạc) và Chèm.
Đình Chèm có niên đại khoảng 2.000 năm, là ngôi đình cổ nhất nhì Việt Nam.
Do nhiều hạng mục xuống cấp nghiêm trọng, từ tháng 9/2021, đình được tu bổ lại. Ghi nhận của PV những ngày gần đây, ngôi đình đang được rất nhiều công nhân tu sửa, phía ngoài đình, các bậc đá đã được đập ra, đáng chú ý, cây đa cổ thụ trước cửa đình đã bị đốn hạ.
Ông Nguyễn Mạnh Thìn, Trưởng ban khánh tiết đình Chèm cho biết: "Sau khi làm các công văn, được sự nhất trí của Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, chúng tôi được phép trùng tu, tu bổ cấp thiết di tích quốc qua đặc biệt đình Chèm. Các nội dung được thực hiện gồm: Chỉnh trang lại toàn bộ hệ thống tường rào và cây xanh xung quanh đình; hạ cốt sân trước và sân sau đình để đảm bảo trả lại nguyên vẹn đình Chèm trước kia có 5 bậc. Ngoài ra, chúng tôi còn tu bổ lại phần ngói của ngôi đình”.
Trong quá trình tu sửa, một cây đa đỏ lớn có tuổi đời mấy chục năm bị chặt hạ khiến nhiều người dân địa phương tiếc nuối và khá bức xúc. Ông Thìn cho hay, khi lập kế hoạch tu sửa, đơn vị chức năng cũng đã lấy ý kiến của các cụ trong phường, do cây đa ở trước cổng không phải là cây đa cổ thụ mà đây là cây đa đỏ, được trồng từ năm 1996.
"Cây đa này phát triển rất tốt, nhưng về phong thuỷ thì không đạt, nó án ngữ trước cửa đình. Bên cạnh đó, lối thoát nước của nhà đình ra sông Hồng đi qua gốc cây đa, hằng năm cây bị nghiêng từ 5 đến 10cm, do đó chúng tôi đề nghị cắt bỏ. Ngoài ra chúng tôi còn có một số hạng mục cắt tỉa cành cây để phòng chống bão lụt.” – ông Thìn cho hay.
Trong quá trình tu sửa, cây đa trước cổng đình bị chặt hạ khiến nhiều người tiếc nuối.
Phần gốc cây có kích thước rất lớn, chi chít rễ.
Ông Nguyễn Văn Thắng (phường Thụy Phương, quận Bắc Từ Liêm, Hà Nội) cho biết, ông đã rơi nước mắt khi cây đa không còn. 3 năm qua, cùng với công việc quét dọn ở đình làng, ông Thắng luôn coi hình ảnh cây đa là một phần không thể thiếu trong cuộc sống. Ông Thắng nói: “Cây đa được chặt hạ cách đây 5 ngày, từ đó đến giờ mỗi khi ra đây tôi đều thấy tiếc nuối, có lúc bật khóc. Hôm biết tin cây đa bị chặt, tôi không dám ra xem vì tiếc quá!”.
Theo lời kể của dân làng thì đình có niên đại cách đây hơn 2.000 năm, song hiện trong đình chỉ lưu giữ được nhiều hình chạm khắc gỗ phong cách thế kỷ 18, có hai pho tượng vợ chồng Lý Thân bằng gỗ sơn son thếp vàng tạc năm 1888. Những mái cong của ngôi đình được phủ lên một lớp rêu phong cổ kính.
Hiện tại, các công nhân hối hả hoàn thành những hạng mục cuối. Kiến trúc đình làng Chèm sẽ được giữ nguyên trong quá trình tu sửa.
Những bậc đá cũ được gỡ ra để làm lại và được thay thế bằng những loại đá mới.
Việc tu bổ phải giữ lại tối thiểu 20% giá trị nguyên bản của đình.
Theo ông Nguyễn Ngọc Phong, Chủ tịch UBND phường Thụy Phương, “Dự án tu bổ đình Chèm do quận làm chủ đầu tư, tất cả công việc do quận triển khai, phường chỉ nắm bắt phối hợp. Các hạng mục xuống cấp sẽ được tu bổ, thay thế để đảm bảo tuổi thọ của công trình".
Được biết, năm 1990, đình Chèm được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia. Trong lần tu bổ gần đây nhất là vào năm 1996, nhiều hạng mục bị xuống cấp như cổng tam quan, nhà tổ đã được xây dựng mới.
