Hà Nội vừa công bố báo cáo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm để lấy ý kiến nhân dân. Một trong những nội dung đáng chú ý là định hướng tái cấu trúc mạng lưới các trường đại học, nhằm giảm mật độ sinh viên tập trung tại khu vực nội đô.
Theo đó, thành phố đề ra 3 giải pháp lớn để giãn áp lực sinh viên tại trung tâm.
Trước hết, Hà Nội sẽ không xây mới các trường đại học công lập trong khu vực đô thị trung tâm. Những cơ sở đã được đầu tư đồng bộ sẽ được giữ lại nhưng chuyển đổi chức năng, tập trung cho nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo, đào tạo sau đại học, đào tạo nghề chất lượng cao, đồng thời có thể sử dụng làm không gian giáo dục phổ thông và công trình công cộng.
Song song với đó, thành phố sẽ hỗ trợ các trường xây dựng cơ sở đào tạo mới ở khu vực ngoài trung tâm, bố trí khu thực hành, ký túc xá và không gian sinh hoạt cho sinh viên.
Theo quy hoạch, các cơ sở đào tạo mới sẽ phát triển theo mô hình khu, cụm đại học, trong đó khu vực Hòa Lạc được xác định là hạt nhân.
Hà Nội dự kiến bổ sung thêm khoảng 1.500 ha đất cho khu đại học này, bên cạnh khoảng 1.000 ha của khu Đại học Quốc gia Hà Nội hiện nay. Mục tiêu là hình thành trung tâm khoa học – công nghệ cao, trung tâm chuyển giao và phát triển thị trường khoa học công nghệ, khởi nghiệp của cả nước.
Ngoài Hòa Lạc, thành phố cũng định hướng hình thành các quần thể đại học đồng bộ, hiện đại tại các khu vực Hòa Lạc – Xuân Mai, Thạch Thất, Sơn Tây và Sóc Sơn.
Đáng chú ý, những trường đại học, cao đẳng có quy mô nhỏ, diện tích đất hạn chế hoặc cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu sẽ phải di dời toàn bộ khỏi nội đô. Thành phố sẽ hỗ trợ đầu tư hạ tầng tại địa điểm mới, trong khi quỹ đất cũ được ưu tiên dành cho trường phổ thông và các công trình phục vụ cộng đồng.
Danh sách các trường thuộc diện di dời hoặc được giữ lại chưa được công bố. Tuy nhiên, theo chuẩn cơ sở giáo dục đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến năm 2030 mỗi trường đại học phải đảm bảo diện tích đất tối thiểu 25 m² cho mỗi sinh viên chính quy, diện tích sàn không dưới 2,8 m²/người học, đồng thời ít nhất 70% giảng viên phải có chỗ làm việc riêng.
Hiện Hà Nội là địa phương tập trung hơn một phần ba số cơ sở giáo dục đại học của cả nước, với hơn 50 trường công lập. Dự kiến đến năm 2030, số sinh viên tại Thủ đô có thể đạt 650.000 – 700.000 người, mức khá cao so với nhiều quốc gia châu Á.
Thực tế, việc di dời các trường đại học ra khu đô thị vệ tinh đã được đặt ra trong các quy hoạch trước đó. Thời gian qua, nhiều trường đã chủ động mở rộng cơ sở đào tạo ra các tỉnh lân cận. Chẳng hạn, các trường Y Hà Nội, Ngoại thương, Luật, Dược Hà Nội lựa chọn mở cơ sở tại Bắc Ninh; Học viện Ngân hàng, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Xây dựng Hà Nội xây dựng cơ sở tại Ninh Bình; còn Bách khoa Hà Nội phát triển khuôn viên mới tại Hưng Yên.
Bên cạnh việc sắp xếp lại mạng lưới các trường, Hà Nội cũng định hướng tập trung đầu tư một số đại học trọng điểm quốc gia, nâng tầm thành trung tâm đào tạo và nghiên cứu chất lượng cao trong khu vực.
Theo dự kiến, 7 trường đại học sẽ được ưu tiên phát triển, gồm: Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân, Đại học Y Hà Nội, Đại học Sư phạm Hà Nội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Học viện Kỹ thuật Quân sự.
