Thanh tra chỉ ra dấu hiệu lừa dối trong hai đề tài khoa học tại Đại học Quốc gia Hà Nội
Thanh tra Chính phủ xác định hồ sơ thuê khoán thực hiện các chuyên đề thuộc hai đề tài nghiên cứu khoa học tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội không phản ánh đầy đủ tác giả thực hiện, có nội dung trùng lặp với các ấn phẩm đã xuất bản.
Như Báo Nhà báo và Công luận đã thông tin hôm qua 31/10, Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra trách nhiệm của Đại học Quốc gia Hà Nội trong việc thực hiện cơ chế tự chủ giai đoạn 2021-2024, chỉ ra hàng loạt vi phạm trong tổ chức bộ máy, tuyển sinh, đào tạo, quản lý tài chính và hoạt động khoa học công nghệ.
Đáng chú ý, kết luận thanh tra nêu hai đề tài nghiên cứu khoa học do Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội chủ trì có dấu hiệu sai phạm trong việc thuê khoán thực hiện chuyên đề, với tổng số tiền ngân sách đã thanh toán, quyết toán hơn 204 triệu đồng.
Cụ thể, đề tài “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2021 - Xác định lại vị thế cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh biến động toàn cầu”, mã số QG.21.46, do TS Nguyễn Thị Vũ Hà làm chủ nhiệm, được thực hiện từ ngày 10/5/2021 đến 9/5/2023, có tổng kinh phí 500 triệu đồng từ ngân sách nhà nước.
Qua kiểm tra, Thanh tra Chính phủ phát hiện hồ sơ thuê khoán thực hiện hai chuyên đề của đề tài không phản ánh đúng, đầy đủ các tác giả tham gia. Mỗi chuyên đề chỉ thể hiện duy nhất một tác giả, trong khi một phần nội dung có sự trùng lặp với chương 1 và chương 2 của ấn phẩm “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2021 - Định vị lại Việt Nam trong bối cảnh biến động toàn cầu”, được xuất bản ngày 5/4/2022 với 22 tác giả.
Tại biên bản làm việc ngày 2/4/2026, TS Nguyễn Thị Vũ Hà thừa nhận các nội dung trùng lặp nêu trên. Đến biên bản làm việc ngày 8/9/2026, bà Hà cùng ThS.NCS Trần Thị Mai Thành, người được thuê khoán thực hiện chuyên đề, tiếp tục xác nhận có nội dung tương đồng, do nhóm tác giả thực hiện nhưng hợp đồng thuê khoán chỉ ký với đại diện.
Thanh tra Chính phủ xác định đây là hành vi có dấu hiệu lừa dối trong hoạt động khoa học và công nghệ, vi phạm khoản 3 Điều 8 Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013. Việc này dẫn đến ngân sách nhà nước đã thanh toán, quyết toán 111,154 triệu đồng cho hai chuyên đề, mỗi chuyên đề 55,577 triệu đồng.
Một đề tài khác cũng được cơ quan thanh tra chỉ ra tình trạng tương tự là “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam năm 2020 - Chính sách tài khóa phục vụ phát triển bền vững”, mã số QG.20.49, do TS Nguyễn Quốc Việt làm chủ nhiệm, thực hiện từ ngày 9/4/2020 đến 8/4/2022, với tổng kinh phí 500 triệu đồng từ ngân sách nhà nước.
Hồ sơ thuê khoán thực hiện hai chuyên đề của đề tài này cũng không phản ánh đúng, đầy đủ các tác giả tham gia, mỗi chuyên đề chỉ thể hiện một tác giả. Một phần nội dung được xác định trùng với chương 1 và chương 2 của ấn phẩm “Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2020 - Củng cố điểm tựa tài khóa cho phát triển”, xuất bản ngày 13/12/2021 với 11 tác giả.
Tại các biên bản làm việc ngày 1/4/2026 và 8/9/2026, TS Nguyễn Quốc Việt thừa nhận nội dung trùng lặp, đồng thời xác nhận đây là sản phẩm do nhóm tác giả thực hiện nhưng hợp đồng thuê khoán chỉ ký với đại diện.
Theo kết luận thanh tra, vụ việc có dấu hiệu lừa dối trong hoạt động khoa học và công nghệ, vi phạm khoản 3 Điều 8 Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013. Ngân sách nhà nước đã thanh toán, quyết toán 92,901 triệu đồng, gồm 32,854 triệu đồng đối với “Báo cáo tổng quan tình hình kinh tế thế giới năm 2019” và 60,047 triệu đồng đối với “Báo cáo tổng quan tình hình kinh tế Việt Nam năm 2019”.
Như vậy, riêng hai đề tài QG.21.46 và QG.20.49, số tiền ngân sách đã thanh toán, quyết toán cho các chuyên đề có dấu hiệu sai phạm là hơn 204 triệu đồng.
Yêu cầu thu hồi tiền, rà soát trách nhiệm lãnh đạo Đại học Quốc gia Hà Nội
Từ những vi phạm được phát hiện, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Đại học Quốc gia Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các cơ quan liên quan tổ chức thực hiện đầy đủ kết luận thanh tra; xử lý vi phạm, khắc phục hậu quả, thu hồi tiền, tài sản và chấn chỉnh công tác quản lý.
Đối với hai đề tài QG.20.49 và QG.21.46, Đại học Quốc gia Hà Nội được yêu cầu tổ chức đánh giá lại, làm rõ khối lượng thực tế đã thực hiện, thu hồi số tiền thanh toán, quyết toán không đúng từ ngân sách nhà nước. Trường hợp phát hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm, gây thiệt hại ngân sách, phải kịp thời chuyển hồ sơ đến cơ quan điều tra có thẩm quyền để xử lý theo quy định.
Cụ thể, Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính rà soát, đánh giá phương án tự chủ tài chính, thời điểm phát sinh và căn cứ giao từng khoản kinh phí, làm cơ sở đề xuất hoàn trả ngân sách nhà nước phần kinh phí giao vượt, giao không đúng, với số tiền tạm tính hơn 215,67 tỷ đồng.
Bộ này cũng phải kiểm tra các yếu tố hình thành giá đối với mức thu thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội giai đoạn 2021-2024, xác định chính xác khoản chênh lệch thu chi tạm tính hơn 45,56 tỷ đồng sau khi đã trừ 2,826 tỷ đồng ngân sách nhà nước.
Đối với những tồn tại, hạn chế và vi phạm khác, cơ quan thanh tra yêu cầu tiếp tục rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân theo từng thời kỳ để xử lý theo thẩm quyền và quy định pháp luật.
