Theo Hiệp sĩ Đại Thánh giá Lê Đức Thịnh, 46 năm thực hiện Thư chung 1980 của Hội đồng Giám mục Việt Nam đã chứng minh rõ rằng: khi người Công giáo sống đúng tinh thần “sống Phúc âm giữa lòng dân tộc”, thì đức tin không tách rời quê hương đất nước mà trở thành động lực để phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân. Ông nhấn mạnh, từ nền tảng của Thư chung 1980 với tinh thần “gắn bó với vận mạng quê hương, hòa mình vào cuộc sống hiện tại của đất nước”, người Công giáo Việt Nam ngày càng ý thức sâu sắc hơn trách nhiệm công dân của mình.
Điều đó được thể hiện không chỉ bằng lời nói mà bằng những hành động cụ thể trong giáo dục, y tế, bảo trợ xã hội, chăm lo người nghèo, đồng hành cùng chính quyền xây dựng nông thôn mới, bảo vệ an ninh trật tự, ứng phó thiên tai, dịch bệnh... “Người Công giáo Việt Nam hôm nay không đứng ngoài những vấn đề của đất nước, mà coi đó là trách nhiệm của chính mình. Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào không chỉ là tình cảm tự nhiên mà còn là một đòi hỏi của Phúc âm”, Hiệp sĩ Lê Đức Thịnh chia sẻ.
Đại dịch Covid-19 là minh chứng rất rõ cho tinh thần đồng hành ấy. Trong giai đoạn khó khăn nhất, các giáo phận, giáo xứ, dòng tu và hàng nghìn chức sắc, tu sĩ, giáo dân đã cùng Nhà nước và Mặt trận tham gia chống dịch bằng nhiều cách khác nhau: từ quyên góp tiền, lương thực, tổ chức “ATM gạo”, chăm lo người yếu thế, đến việc hàng trăm tu sĩ tình nguyện vào tuyến đầu hỗ trợ bệnh viện dã chiến. Chính trong gian khó, tinh thần đại đoàn kết dân tộc càng được khẳng định mạnh mẽ hơn.
“Khi đất nước gặp thử thách, người Công giáo luôn xác tín rằng mình phải có trách nhiệm đồng hành cùng dân tộc. Đó không chỉ là tinh thần yêu nước mà còn là trách nhiệm của đức tin”, ông nói.
Từ thực tiễn nhiều năm tham gia các hoạt động an sinh xã hội trên khắp cả nước, ông cho rằng điều quý giá nhất mà tôn giáo có thể đóng góp cho đất nước chính là vun đắp nền tảng đạo đức xã hội, khơi dậy lòng nhân ái, tinh thần sẻ chia và ý thức trách nhiệm cộng đồng. Ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam như mái nhà chung quy tụ mọi giai tầng, mọi tôn giáo, mọi tầng lớp nhân dân để cùng hướng tới mục tiêu phát triển đất nước.
“Dưới mái nhà chung của Mặt trận, đồng bào các tôn giáo có thêm điều kiện để đóng góp cho xã hội, để đạo gắn với đời, để tinh thần bác ái gặp tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc”, Hiệp sĩ Lê Đức Thịnh chia sẻ.
Ông cũng cho rằng, điểm cốt lõi để phát huy nguồn lực tôn giáo nằm ở việc tạo dựng môi trường đối thoại, tin cậy và hợp tác giữa Nhà nước, Mặt trận và các tổ chức tôn giáo. Khi những khác biệt được tôn trọng, khi tiếng nói của các tôn giáo được lắng nghe và đồng hành, thì những giá trị tích cực của tôn giáo như lòng nhân ái, tinh thần trách nhiệm, ý thức cộng đồng sẽ càng được phát huy mạnh mẽ hơn nữa.
Thực tế cho thấy, ở nhiều địa phương, sự phối hợp giữa chính quyền, Mặt trận và các chức sắc tôn giáo đã mang lại hiệu quả thiết thực trong chăm lo đời sống nhân dân, nhất là ở những vùng còn nhiều khó khăn.
Bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của khát vọng phát triển đất nước giàu mạnh, hùng cường, theo Hiệp sĩ Đại Thánh giá Lê Đức Thịnh, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng trưởng kinh tế, mà còn là phát triển hài hòa, bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau. Trong mục tiêu đó, tôn giáo có thể đóng góp bằng chính thế mạnh của mình: nuôi dưỡng các giá trị đạo đức, lan tỏa tinh thần sẻ chia, khơi dậy ý thức trách nhiệm với cộng đồng và đất nước.
“Mỗi người dân, dù là tôn giáo nào, đều ý thức mình vừa là người có đạo, vừa là công dân, thì sức mạnh đại đoàn kết sẽ trở thành động lực nội sinh mạnh mẽ cho phát triển”, ông nói.
Nhắc lại hành trình gần nửa thế kỷ của Công giáo Việt Nam đồng hành cùng dân tộc, Hiệp sĩ Lê Đức Thịnh cho rằng, hôm nay, sự đồng hành ấy cần được nâng lên một tầm cao mới: không chỉ là chia sẻ khó khăn mà còn cùng nhau kiến tạo phát triển. Trong kỷ nguyên mới, tôn giáo có thể trở thành một nguồn lực quan trọng góp phần xây dựng xã hội nhân văn, bao trùm và bền vững thông qua giáo dục đạo đức, hoạt động bác ái xã hội, chăm lo người yếu thế và củng cố niềm tin trong nhân dân.
“Một đất nước muốn phát triển bền vững không thể chỉ mạnh về kinh tế mà còn phải giàu tình người, giàu tinh thần đoàn kết. Tôi tin rằng các tôn giáo, trong đó có Công giáo, dưới mái nhà chung Mặt trận sẽ tiếp tục là một phần quan trọng của sức mạnh ấy”, Hiệp sĩ Đại Thánh giá Lê Đức Thịnh khẳng định.
Tước phẩm Hiệp sĩ có từ năm 1831, thể hiện sự tri ân của Giáo hoàng đối với giáo dân có công lớn trong giáo hội và xã hội. Hiệp sĩ Đại thánh giá là một trong những cấp bậc cao. Ông Lê Đức Thịnh và vợ là bà Nguyễn Thị Kim Yến được Giáo hoàng Benedict 16 ban tước phẩm Hiệp sĩ Đại thánh giá và Hiệp sĩ Đại thánh giá Phu nhân vào ngày 12/6/2007. Kể từ năm 1831 cho đến nay, trên thế giới có 13 Hiệp sĩ Đại thánh giá, trong đó ông Lê Đức Thịnh là người châu Á đầu tiên được Giáo hoàng phong tước phẩm. Bà Nguyễn Thị Kim Yến cũng là người phụ nữ đầu tiên được Giáo hoàng phong tước phẩm Hiệp sĩ Đại Thánh giá.
