Giờ đây, con cháu thế hệ thứ 3, thứ 4 của những nạn nhân của vụ thảm sát kinh hoàng ấy đang miệt mài học tập, mang trong mình những khát vọng đổi thay quê hương, đổi thay một vùng đất có nhiều ký ức đau thương.
“Thành thật xin lỗi Việt Nam”
“Thành thật xin lỗi Việt Nam” là tên một phong trào tại Hàn Quốc được phát động với mục đích hàn gắn những vết thương chiến tranh mà quân đội nước này đã gây ra trong chiến tranh Việt Nam và yêu cầu chính phủ Hàn Quốc chính thức xin lỗi về điều này. Người khởi xướng phong trào là Tiến sĩ sử học Ku Su Jeong; bà đồng thời là Phó Chủ tịch thường trực của Quỹ hoà bình Hàn - Việt. Bà đã có rất nhiều những chuyến đi dài ngày về các vùng quê Việt Nam từng xảy ra các vụ thảm sát do lính Hàn Quốc gây ra để cùng ăn, cùng ở và ghi chép lại sự đọa đày về thân xác cũng như tinh thần của gia đình bị thảm sát. Và quan trọng hơn là để xác tín lại những gì mà chính phủ Hàn Quốc đang cố gắng không thừa nhận về tội ác của quân đội nước này trong chiến tranh Việt Nam.
1. Hạng mục khu nhà 2 tầng tại trường Tiểu học Văn Thanh Tùng cơ sở 2 mới được khánh thành, bàn giao.
Sau đó, bà đã tạo ra một làn sóng chưa từng có trong lịch sử Hàn Quốc, khi cho đăng tải những bằng chứng về hàng loạt cuộc thảm sát của quân đội nước này trên tạp chí Hankyoreh 21 vào năm 1999. Xã hội Hàn Quốc lập tức phân hóa. Một bên tin rằng chính phủ đang cố gắng che giấu; một bên cho rằng những câu chuyện thảm sát ở Việt Nam là bịa đặt. Bà Ku Su Jeong đứng trước những áp lực chưa từng có cả về tính mạng và tinh thần, nhưng sau đó bà vẫn đứng vững và gây dựng phong trào “Thành thật xin lỗi Việt Nam” cho đến ngày hôm nay.
Những người ủng hộ và tham gia phong trào này nhiều lần đến các địa danh từng xảy ra các cuộc thảm sát của quân đội Hàn Quốc trước đây để xin lỗi những người may mắn thoát chết, những thân nhân và nhân dân địa phương về tội ác của thế hệ cha anh họ. Trong đó có Hà My. Buổi sáng ngày 24 tháng Giêng năm 1968, những tiếng đạn khô khốc vang lên, gió từ bãi biển Hà My thổi phần phật nhưng cũng không át đi được tiếng la hét, tiếng khóc và mùi máu ở phía xóm Tây. Ngày hôm đó, 135 người dân vô tội bị thảm sát bởi Lữ đoàn Rồng Xanh, quân đội Nam Triều Tiên. Những ngôi mộ của họ được nằm rải rác ở khắp ngôi làng. Nhiều gia đình, dòng họ bị xóa sạch tên tuổi sau ngày đó.
2. Ông Bùi Xuân Dương (bìa trái), Chánh Văn phòng BSR mở biển tên khánh thành công trình.
Năm 2018, trong dịp tưởng niệm 50 năm vụ thảm sát Hà My, đã có 41 người Hàn Quốc tới, chia buồn và quỳ gối xin lỗi những nạn nhân và thân nhân của họ. “Chúng tôi thành thật xin lỗi Việt Nam, xin lỗi những người vô tội. Biết lấy gì đây để tạ tội. 50 năm này đánh dấu ngày quân đội đất nước chúng tôi sát hại đồng bào Việt Nam, chúng tôi mong thắt lại nút thắt này để chúng ta ghi nhớ một sự kiện đáng xấu hổ, để cùng nhau bước tới những ngày tươi sáng", lời xin lỗi được Chủ tịch Quỹ Hòa bình Hàn - Việt đọc lên ngày hôm đó.
Cùng chung tay làm những điều tốt đẹp
Văn Thanh Tùng là tên một ngôi trường tiểu học tại phường Điện Dương, là nơi đang gieo những mầm kiến thức cho con trẻ nơi đây. Các em là con cháu thế hệ thứ 3, thứ 4 của những nạn nhân của vụ thảm sát kinh hoàng hơn nửa thế kỷ trước.
Ngày 12/11, hạng mục dãy nhà 2 tầng, 10 phòng học của Trường Tiểu học Văn Thanh Tùng cơ sở 2 được khánh thành, bàn giao tại khối phố Hà My Đông A, phường Điện Dương, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Đây là hạng mục do Công ty Cổ phần Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) tài trợ; được xây dựng và đưa vào sử dụng vào dịp khai giảng năm học mới.
Hạng mục này gồm 10 phòng học chức năng, 1 phòng đa năng và các công trình phụ trợ khác được BSR tài trợ, triển khai xây dựng từ ngày 10/4/2020, hoàn thành dịp khai giảng năm học. Tổng kinh phí là 5,6 tỷ đồng, trong đó Công ty BSR tài trợ 5 tỷ đồng, ngân sách thị xã Điện Bàn đối ứng 600 triệu đồng. Trước đó, Quỹ Hòa bình Hàn - Việt cũng đã tài trợ cho trường tiểu học này một khu vui chơi cho các em học sinh. Khu vui chơi được kiến trúc sư nổi tiếng Hồ Khuê triển khai theo mong muốn của đa số học sinh, được thiết kế bằng các hình ảnh quen thuộc như hình bạch tuộc biển, tổ ong, đường ray xe lửa...
3. Khu vui chơi của Quỹ Hoà bình Hàn - Việt trong khuôn viên Trường Tiểu học Văn Thanh Tùng.
Có mặt tại buổi lễ khánh thành và bàn giao trường, ông Bùi Xuân Dương - Chánh Văn phòng BSR cho biết: “Tôi hy vọng ngôi trường mới sẽ tạo ra trang mới và những đóng góp nhỏ bé của Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn sẽ tạo ra cơ hội mới cho sự nghiệp giáo dục của địa phương, mong muốn các thầy cô giáo sử dụng công trình đúng mục đích, hết công năng và luôn nỗ lực hết mình, tâm huyết để tạo ra môi trường giảng dạy tốt nhất cho các em”.
Dẫn khách đi tham quan những phòng học mới với những trang thiết bị có những thứ còn chưa bóc tem, cô giáo Nguyễn Thị Ngọc Diệp - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Văn Thanh Tùng kể, tổng số học sinh tại trường là 880 em; trong đó cơ sở 2 là 300 em nhưng trước khi được tài trợ xây dựng thì chỉ có 7 phòng học, thiếu các phòng học chức năng. Những môn phụ trợ như âm nhạc, mỹ thuật phải học ngay tại lớp, thiếu đồ dùng chuyên dụng, điều này ảnh hưởng nhiều đến sự tiếp thu của học sinh.
“Nhận bàn giao trường mới, chúng tôi - những thầy cô giáo hết sức vui mình, phụ huynh và các em học sinh cũng thế. Có những phụ huynh của học sinh lớp 5 xin cho con em mình được học ở phòng học mới trước khi chuyển cấp. Có thêm 10 phòng học và phòng chức năng đã giúp công tác giảng dạy được thuận lợi, các hoạt động ngoại khóa, hoạt động chủ đề được tổ chức thường xuyên, các giáo viên khai thác rất hiệu quả”, cô giáo Nguyễn Thị Ngọc Diệp cho biết thêm.
Nếu nhìn thoáng qua, BSR nói riêng, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam) nói chung và Quỹ Hòa bình Hàn - Việt không có sự liên quan gì đến nhau, thế nhưng, trong quá trình thực hiện trách nhiệm với cộng đồng, với xã hội lại có những điểm chung tại Hà My, tại Điện Dương. Quỹ Hòa bình Hàn - Việt đang cố gắng hàn gắn những vết thương chiến tranh. BSR đang thực hiện nhiệm vụ mà Petrovietnam giao, đó là tài trợ xây dựng các công trình an sinh xã hội, trong đó có trường học tại Hà My, để giúp những bông hoa sớm nở trên vùng đất có nhiều ký ức đau thương này.
Thanh Hiếu
