Bài viết phản ánh thực tế một số phụ huynh dù không lập quỹ lớp, không giao ban đại diện cha mẹ học sinh giữ tiền, vẫn có người đứng ra nhận đóng góp để mua bánh kẹo, nước uống cho các con khi có hoạt động.
Thậm chí, phương án “không quyết toán, không hóa đơn, không sổ sách” cũng được nhắc đến. Những cách xoay xở này làm dấy lên câu hỏi: Làm sao vừa thực hiện đúng quy định, vừa bảo đảm học sinh không thiệt thòi?
Phụ huynh tranh luận chuyện góp tiền cho học sinh
Độc giả Nguyễn Tài Phiệt cho rằng nên bỏ quỹ ở cấp trường vì ban đại diện cha mẹ học sinh đôi khi chỉ là “cánh tay nối dài” của nhà trường. Tuy nhiên, theo độc giả này, quỹ lớp gần với nhu cầu thực tế của học sinh hơn nên có thể cân nhắc duy trì, với mức đóng góp vừa phải, chỉ đủ chi cho những dịp quan trọng của các con.
Ở góc nhìn khác, độc giả Lê Liên đặt câu hỏi: “Cần gì phải lách luật làm gì cho khổ?”. Người này cho rằng nếu đã yêu cầu bỏ quỹ lớp thì nên dừng hẳn, thay vì tìm cách duy trì dưới hình thức khác. Những phụ huynh có chung mong muốn tổ chức hoạt động, liên hoan cho con có thể lập nhóm tự nguyện, cử người quản lý tiền hoặc luân phiên phụ trách. Các gia đình không muốn tham gia cũng không bị đặt vào tình thế phải đóng góp.
Độc giả Sơn Trà cho rằng cần phân biệt những khoản chi thực sự phục vụ học sinh với các khoản đóng góp không cần thiết. Theo người này, cơ sở vật chất trường học được Nhà nước trang bị có những giới hạn nhất định; nếu phụ huynh đồng thuận mua điều hòa để con học tập thoải mái hơn thì có thể cùng đóng góp, nhất là khi lớp được bàn giao lại thiết bị từ năm trước và chỉ cần chi tiền điện, bảo trì. Tuy nhiên, việc thu tiền cho những khoản không thiết yếu, như tặng phong bì hiệu trưởng hay bảo mẫu, cần được chấm dứt.
Trong khi đó, độc giả Trung Trịnh cho rằng bảo đảm môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh là trách nhiệm của nhà trường và cơ quan quản lý. Người dân đã đóng thuế để Nhà nước đầu tư cho giáo dục; nếu cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu, hiệu trưởng cần báo cáo chính quyền và cơ quan có thẩm quyền để giải quyết, thay vì tạo thêm áp lực đóng góp cho phụ huynh.
Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT về Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh có hiệu lực từ ngày 15/11/2026. Quy định mới đặt ra yêu cầu chấm dứt việc lập quỹ của ban đại diện cha mẹ học sinh ở cấp trường, cấp lớp theo cách trước đây.
Không được lập quỹ, thu và giữ tiền
Trao đổi với phóng viên, Luật sư Trần Văn Tuấn, Đoàn Luật sư TP HCM, cho biết Thông tư 81 không cấm phụ huynh tự nguyện hỗ trợ các hoạt động của học sinh, nhưng quy định Ban đại diện cha mẹ học sinh không được lập quỹ, thu và giữ tiền.
Theo luật sư, căn cứ Điều 10 và Điều 17 của Điều lệ ban hành kèm Thông tư 81, điểm quan trọng để phân biệt giữa khoản hỗ trợ tự nguyện và việc thu quỹ là cách thức đóng góp.
Do đó, việc vận động phụ huynh đóng góp một mức bình quân rồi chuyển tiền cho Ban đại diện quản lý, kể cả khi các gia đình đồng thuận, theo luật sư, không phù hợp với quy định mới.
Cách làm phổ biến trước đây là mỗi phụ huynh đóng một khoản, Ban đại diện giữ tiền và chi khi lớp có hoạt động sẽ không còn được thực hiện theo cơ chế này khi Thông tư 81 có hiệu lực.
Phụ huynh đồng ý vẫn có thể không được vận động đóng góp
Một điểm khác được phụ huynh quan tâm là trường hợp cả lớp thống nhất hỗ trợ những khoản phục vụ học sinh.
Luật sư Tuấn cho rằng sự đồng thuận của phụ huynh không đồng nghĩa mọi khoản đóng góp đều được phép.
Theo khoản 6 Điều 17, những hoạt động như xây dựng, cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất, mua sắm thiết bị, vệ sinh, bảo vệ... thuộc trách nhiệm của cơ sở giáo dục hoặc những hoạt động không thuộc chức năng của Ban đại diện thì không được vận động hỗ trợ.
Điều này có nghĩa, dù phần lớn phụ huynh đồng ý, Ban đại diện vẫn không được đứng ra vận động, thu tiền cho những nội dung thuộc trách nhiệm của nhà trường.
Luật sư lưu ý thêm, cần phân biệt việc một phụ huynh tự nguyện hỗ trợ trực tiếp vì thiện chí với việc Ban đại diện tổ chức vận động đóng góp.
Nếu khoản “tự nguyện” trên thực tế tạo áp lực khiến các gia đình phải đóng tiền, hành vi này bị cấm. Trách nhiệm trước hết thuộc về Ban đại diện; người đứng đầu cơ sở giáo dục có trách nhiệm kiểm tra, ngăn ngừa và chấn chỉnh.