Sáng 2/9, tại không gian làng dân tộc Thái, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, đồng bào Thái đến từ Sơn La tổ chức lễ cơm mới, thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự, trải nghiệm trong ngày Tết Độc lập.
Lễ cơm mới là nghi lễ truyền thống quan trọng trong đời sống văn hóa của người Thái, thường được tổ chức sau mùa vụ, khi lúa đã chín và được thu hoạch.
Đây là dịp để đồng bào bày tỏ lòng biết ơn với trời đất, tổ tiên; mừng thành quả lao động và cầu mong gia đình mạnh khỏe, mùa màng thuận lợi, chăn nuôi phát triển.
Điểm nổi bật của nghi lễ là mâm cơm được chuẩn bị từ những sản vật của mùa vụ. Các lễ vật gồm lợn, gà, rượu, cá chép nướng, hoa quả, cơm mới gói lá rong... Trong đó, xôi đồ từ gạo nếp mới và cá đồ là những món không thể thiếu, thể hiện sự trân trọng đối với hạt lúa và sản vật do thiên nhiên ban tặng.
Nghi lễ do thầy cúng và phụ lễ thực hiện. Qua lời khấn, đồng bào nhắc nhớ về quá trình khai phá đất đai, làm ruộng, tạo ra hạt lúa, hạt gạo và dâng lên tổ tiên. Những lời cầu chúc hướng tới cuộc sống bình an, sức khỏe, đi rừng, đi suối thuận lợi, mùa màng bội thu và gia đình gặp nhiều may mắn.
Không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng, lễ cơm mới còn là dịp để các thế hệ trong gia đình sum họp, tưởng nhớ tổ tiên và giáo dục con cháu biết quý trọng sức lao động, trân trọng hạt gạo. Theo truyền thống, nghi lễ mang tính chất gia đình, không tổ chức kéo dài, song thường có sự tham dự của anh em, làng xóm và bạn bè thân thiết.
Tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, nghi lễ được giới thiệu trong không gian văn hóa cộng đồng, giúp người dân và du khách trực tiếp tìm hiểu những phong tục gắn với đời sống sản xuất, tín ngưỡng của người Thái Sơn La.
Sau phần nghi lễ, không khí trở nên rộn ràng với hoạt động uống rượu cần, múa xòe trong tiếng trống, tiếng chiêng. Những điệu xòe truyền thống tạo không gian giao lưu cởi mở giữa đồng bào và du khách, góp phần đưa một nghi lễ vốn gắn với phạm vi gia đình trở thành trải nghiệm văn hóa cộng đồng sinh động.
Việc giới thiệu lễ cơm mới trong dịp Quốc khánh 2/9 góp phần lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống của người Thái tới công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ và du khách. Từ hạt lúa trên đồng, mâm cơm dâng tổ tiên đến vòng xòe cộng đồng, nghi lễ thể hiện những giá trị bền vững về lòng biết ơn, tình thân, sự trân trọng lao động và tinh thần cộng đồng của người Thái.
