Động thái này giúp Indonesia trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á thực hiện lệnh cấm trẻ em sở hữu tài khoản trên các nền tảng phổ biến như YouTube, TikTok, Facebook, Instagram, Threads, X, Bigo Live và Roblox.
Quyết định này được đưa ra sau các biện pháp tương tự mà Úc đã áp dụng vào năm ngoái nhằm giúp các gia đình giành lại quyền kiểm soát từ các gã khổng lồ công nghệ và bảo vệ thanh thiếu niên. Chính phủ Indonesia cho biết việc thực hiện các hạn chế này sẽ được tiến hành dần dần cho đến khi tất cả các nền tảng tuân thủ đầy đủ.
Mạng xã hội ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần của trẻ
Quy định mới này dự kiến sẽ tác động đến khoảng 70 triệu trẻ em tại Indonesia, một quốc gia có tổng dân số khoảng 280 triệu người.
Bộ trưởng Bộ Truyền thông và Kỹ thuật số Indonesia, bà Meutya Hafid, đã khẳng định tính nghiêm ngặt của luật pháp khi phát biểu vào hôm 27/3 rằng: "Chính phủ đã chỉ thị cho tất cả các nền tảng kỹ thuật số đang hoạt động tại Indonesia phải ngay lập tức điều chỉnh các sản phẩm, tính năng và dịch vụ của mình tuân thủ các quy định hiện hành. Sẽ không có sự thỏa hiệp về việc tuân thủ, và mọi thực thể kinh doanh hoạt động tại Indonesia đều bắt buộc phải tuân thủ luật pháp Indonesia".
Theo bà Meutya, các nền tảng có nguy cơ cao được xác định dựa trên các yếu tố như mức độ dễ dàng để trẻ em tiếp xúc với người lạ, những kẻ săn mồi tiềm năng và các nội dung gây hại, cũng như mức độ rủi ro về khai thác dữ liệu và lừa đảo bảo mật.
Dù quyết tâm thực hiện, vị Bộ trưởng này cũng thừa nhận rằng việc buộc các nền tảng phải tuân thủ và báo cáo về việc hủy kích hoạt các tài khoản của trẻ dưới 16 tuổi là một nhiệm vụ đầy gian nan. Bà chia sẻ thêm: "Đây chắc chắn là một nhiệm vụ khó khăn. Nhưng chúng ta phải thực hiện các bước để cứu con em mình. Việc này không hề dễ dàng. Tuy nhiên, chúng ta phải thực hiện nó đến cùng".
Thực tế cho thấy, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng mạng xã hội có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tâm thần của trẻ em, gây ra các triệu chứng lo âu và trầm cảm. Tuy nhiên, một số chuyên gia cũng lưu ý rằng các nền tảng này vẫn mang lại những lợi ích về học tập nếu được sử dụng đúng cách.
Bà Diena Haryana, người sáng lập tổ chức phi lợi nhuận Sejiwa, nhấn mạnh: "Chúng ta cũng cần nhớ rằng các em cần học cách sử dụng công nghệ kỹ thuật số này vào đúng thời điểm, đúng độ tuổi và với sự hướng dẫn phù hợp".
Cộng đồng đồng tình và nhóm công nghệ hợp tác
Trong khi nhiều trẻ em lo lắng về việc mất đi các hình thức giải trí trực tuyến, thì các bậc phụ huynh lại bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với quyết định của Chính phủ Indonesia.
Bà Leni Sinuraya, một phụ huynh 47 tuổi tại Jakarta, cho rằng cha mẹ đang dần mất kiểm soát trước sự xâm chiếm của các nền tảng xã hội. Các chuyên gia thì khuyến khích các trường học và phụ huynh nên tạo ra nhiều hoạt động thực tế hấp dẫn hơn để trẻ em dần thích nghi với việc rời xa thế giới ảo.
Về phía các nhà cung cấp dịch vụ, một số nền tảng đã bắt đầu có những phản hồi đầu tiên đối với quy định của Indonesia. Nền tảng X của tỷ phú Elon Musk đã cập nhật trang thông tin an toàn trực tuyến tại Indonesia, quy định 16 tuổi là độ tuổi tối thiểu và nêu rõ đây là yêu cầu của luật pháp sở tại chứ không phải lựa chọn của họ.
Trong khi đó, YouTube thuộc sở hữu của Google tuyên bố sẵn sàng tham gia vào quá trình tự đánh giá theo quy định để chứng minh các tiêu chuẩn an toàn của mình. TikTok cũng cam kết sẽ thực hiện các bước cần thiết theo yêu cầu của cơ quan quản lý và tiếp tục tăng cường các biện pháp bảo vệ cộng đồng.
Hiện nay, ngoài Úc và Indonesia, các quốc gia khác như Tây Ban Nha, Pháp và Vương quốc Anh cũng đang xem xét hoặc thực hiện các biện pháp tương tự để hạn chế quyền tiếp cận mạng xã hội của trẻ em do những lo ngại về nội dung trực tuyến không được kiểm soát.