Mục đích, yêu cầu rõ ràng
Mục đích của kế hoạch hành động nhằm bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia là nhiệm vụ quan trọng trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành tại Bộ Công Thương.
Tiếp tục quán triệt và thể chế hóa kịp thời, chính xác, đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng trong Văn kiện Đại hội Đảng; các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương, nghị quyết, kết luận, chỉ thị của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong ngành năng lượng nhằm phát triển ngành năng lượng đồng bộ, hợp lý, phù hợp với thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa gắn với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng đất nước liên tục trên 10% trong giai đoạn tới.
Đồng thời, tập trung các nguồn lực về con người, tài chính và các nguồn lực khác, triển khai quyết liệt các biện pháp tiết kiệm năng lượng, coi tiết kiệm năng lượng là giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực cung ứng năng lượng trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động. Thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện giao thông điện, phát triển hạ tầng sạc và khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học nhằm giảm phụ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu.
Kế hoạch hành động xác định rõ các nội dung và nhiệm vụ chủ yếu nhằm cụ thể hoá và tổ chức thực hiện đầy đủ các quan điểm, mục tiêu, định hướng, nhiệm vụ, giải pháp được xác định trong Chỉ thị số 09/CT-TTg ngày 19 tháng 3 năm 2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện (Chỉ thị 09/CT-TTg) phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện, tình hình thực tiễn của Bộ Công Thương.
Kế hoạch yêu cầu đến năm 2030: Giảm tiêu hao năng lượng tính trên đơn vị GDP ở mức 1 - 1,5%/năm; Phấn đấu đạt tỷ lệ tiết kiệm điện tối thiểu 3%/năm đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm; Giảm tổn thất điện năng toàn hệ thống xuống mức 5,8%; 100% cơ sở trọng điểm thực hiện kiểm toán năng lượng và áp dụng hệ thống quản lý năng lượng; Tối thiểu 50% phương tiện công cộng tại các thành phố chuyển sang xe điện; Các cơ sở lọc dầu bảo đảm đáp ứng 70% nhu cầu trong nước, thực hiện dự trữ xăng dầu theo quy định.
Nhiệm vụ, giải pháp cụ thể
Đối với Bộ Công Thương:
Hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; mở rộng danh mục phương tiện, thiết bị phải dán nhãn năng lượng và áp dụng mức hiệu suất năng lượng tối thiểu; tăng cường kiểm tra việc thực hiện các quy định về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, đặc biệt đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, các cơ sở khai thác, chế biến và vận chuyển xăng, dầu và than.
Chỉ đạo các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh năng lượng tìm kiếm nguồn cung nguyên liệu dầu thô, khí cho sản xuất để bảo đảm cung ứng đủ năng lượng cho phát triển kinh tế - xã hội và đời sống người dân nhất là trong giai đoạn đứt gãy nguồn cung hiện nay.
Tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững ngành năng lượng; thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, lưu trữ năng lượng, pin thế hệ mới, động cơ điện hiệu suất.
Nghiên cứu, phát triển thí điểm ứng dụng hydrogen, ammonia và các nhiên liệu phát thải thấp trong công nghiệp, năng lượng và giao thông vận tải.
Thúc đẩy phát triển thị trường dịch vụ năng lượng, khuyến khích phát triển các doanh nghiệp dịch vụ năng lượng (ESCO), nghiên cứu cơ chế thí điểm, thử nghiệm có kiểm soát các mô hình đầu tư, kinh doanh, công nghệ tiết kiệm năng lượng mới nhằm huy động nguồn lực xã hội đầu tư cho các dự án tiết kiệm năng lượng.
Khuyến khích điện gió, điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu, sử dụng pin lưu trữ (BESS) để giảm áp lực lên hệ thống điện.
Hoàn thiện các quy định, định mức, tiêu chuẩn về tiêu hao năng lượng trong sản xuất của các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, định mức hao hụt của các cơ sở phân phối và kinh doanh xăng dầu.
Nghiên cứu xây dựng chương trình chuyển đổi thị trường hiệu suất năng lượng, loại bỏ đèn sợi đốt từ 20W đến 60W khỏi thị trường.
Rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật về hiệu suất năng lượng. Xây dựng, quy chuẩn kỹ thuật an toàn, tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng cho thiết bị sạc, trạm sạc, hệ thống điện cho trạm sạc.
Đẩy mạnh sử dụng xăng sinh học (E10), rà soát các điều kiện để sớm triển khai lộ trình chuyển đổi sang nhiên liệu sinh học (E10) để góp phần giảm 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng.
Hỗ trợ, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước phát triển công nghiệp hỗ trợ để cung ứng cho ngành công nghiệp xe điện.
Xây dựng các chương trình, kịch bản tiết kiệm năng lượng, đẩy mạnh tuyên truyền và triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng trong toàn xã hội, trong đó tập trung: Khuyến khích chuyển đổi sang phương tiện giao thông sử dụng điện và nhiên liệu sạch; tăng cường tiết kiệm xăng dầu trong hoạt động giao thông vận tải; khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng.
Tăng cường triển khai thực hiện Chương trình điều chỉnh phụ tải (DR).
Ban hành kế hoạch thực hiện kế hoạch tiết kiệm điện hàng năm.
Tăng cường kiểm tra, điều hành thị trường xăng, dầu linh hoạt nhằm đảm bảo cung ứng đủ xăng, dầu trên thị trường. Theo dõi diễn biến giá thế giới, đề xuất điều hành giá trong nước. Kiểm soát hệ thống phân phối, không để đứt gãy. Xây dựng kịch bản cung ứng xăng dầu.
Tăng cường kiểm tra việc thực hiện các quy định về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, áp dụng các quy định về tổn thất trong các khâu khai thác, sản xuất và vận chuyển than, dầu khí.
Các nhiệm vụ phối hợp với đơn vị ngoài Bộ Công Thương:
Phối hợp với Bộ Tài chính: Nghiên cứu, ban hành cơ chế ưu đãi tài chính đối với các dự án tiết kiệm năng lượng; Nghiên cứu, ban hành cơ chế khuyến khích sản xuất và sử dụng phương tiện giao thông điện.
Phối hợp với Bộ Xây dựng: Hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn thúc đẩy tiết kiệm năng lượng; đẩy mạnh áp dụng quy chuẩn công trình sử dụng năng lượng hiệu quả.
Phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Rà soát phát triển vùng nguyên liệu sản xuất ethanol; thúc đẩy năng lượng sinh khối từ phụ phẩm nông nghiệp, chất thải chăn nuôi. Đồng thời, xây dựng và hoàn thiện quy định về quản lý, thu hồi, tái chế pin xe điện và chất thải liên quan nhằm đảm bảo phát triển phương tiện giao thông điện bền vững.
Phối hợp với UBND các tỉnh, thành phố: Xây dựng và triển khai kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, tăng cường triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng lượng trong khu vực cơ quan nhà nước, cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn quản lý; Xây dựng cơ chế khuyến khích đầu tư trạm sạc điện; phát triển xe buýt điện, taxi điện; Xây dựng, ban hành cơ chế, chính sách khuyến khích phát triển mô hình điện mặt trời nối mái phù hợp với với điều kiện của địa phương; Xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai các giải pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong phạm vi quản lý; Tăng cường kiểm tra, giám sát kế hoạch, quy định về sử dụng năng lượng tại các cơ quan, văn phòng công sở, cơ sở sản xuất kinh doanh; Tổ chức thanh tra, kiểm tra việc tuân thủ quy định pháp luật về hiệu suất năng lượng đối với phương tiện, thiết bị trong sản xuất, kinh doanh, phân phối trên địa bàn.
Phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ: Đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ tiết kiệm năng lượng, phát triển và ứng dụng các công nghệ tiết kiệm năng lượng, công nghệ pin và công nghệ trạm sạc, pin lưu trữ thế hệ mới, động cơ điện hiệu suất cao.
Phối hợp với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm: Kiểm soát hao hụt trong các khâu, sản xuất, vận chuyển, phân phối và tồn trữ trong hệ thống cung ứng của doanh nghiệp; Định kỳ tổ chức rà soát và cập nhật quy định quản lý hao hụt trong sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp; Xây dựng và triển khai các giải pháp tiết kiệm năng lượng theo yêu cầu tại Chỉ thị 09/CT-TTg, Đầu tư đổi mới công nghệ và áp dụng hệ thống quản lý định mức sử dụng năng lượng.
Kế hoạch giao các Thứ trưởng Bộ Công Thương theo lĩnh vực phụ trách, bám sát các mục tiêu, yêu cầu thuộc chức năng, nhiệm vụ của Bộ Công Thương và các nhiệm vụ, giải pháp nêu tại Kế hoạch hành động, thường xuyên theo dõi, chỉ đạo các đơn vị chức năng được giao phụ trách triển khai thực hiện; bám sát cơ sở, tăng cường làm việc với các Bộ, ngành, địa phương, hiệp hội doanh nghiệp và các đơn vị có liên quan để bảo đảm hoàn thành các nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao cho Bộ Công Thương; chịu trách nhiệm trước Bộ trưởng về kết quả thực hiện.
Giao Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan đôn đốc, theo dõi, đánh giá tình hình thực hiện Kế hoạch hành động này. Trong quá trình tổ chức thực hiện Kế hoạch hành động này, nếu cần sửa đổi, bổ sung các nhiệm vụ cụ thể, các đơn vị chủ động báo cáo Lãnh đạo Bộ phụ trách và Bộ trưởng, cung cấp thông tin về Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công để tổng hợp khi được Lãnh đạo Bộ phụ trách và Bộ trưởng chấp thuận.
