Chiều 22/4, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã làm việc với Bộ Xây dựng, một số bộ, ngành, TP. Hà Nội, TPHCM về tình hình triển khai dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và các dự án đường sắt do Bộ Xây dựng quản lý; các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội, TPHCM.
Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh yêu cầu, phải đánh giá tổng thể về kinh tế, chính trị, đối ngoại, tài chính, mô hình quản lý, vận hành, khai thác hiệu quả nhất các dự án đường sắt. Trong đó, đặc biệt lưu ý tới vấn đề chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, tiến tới sớm tự chủ về công nghệ, bao gồm cả phát triển ngành công nghiệp đường sắt.
Phó Thủ tướng Thường trực giao Bộ Xây dựng, Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tư pháp và các bộ, ngành có liên quan phối hợp chặt chẽ nhằm sớm hoàn thiện, báo cáo, phê duyệt áp dụng các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về đường sắt tốc độ cao Bắc- Nam, bảo đảm đồng bộ, hiện đại theo chuẩn của các nước phát triển.
"Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam đang ở giai đoạn rất quan trọng chuẩn bị lựa chọn đơn vị tư vấn, nhà thầu. Chính phủ sẽ chịu trách nhiệm về việc lựa chọn này trên cơ sở đề xuất của Bộ Xây dựng và các bộ, ngành có liên quan", Phó Thủ tướng nói.
Phó Thủ tướng Thường trực cũng nêu rõ: Phải tính toán rất kỹ, cân đối ngân sách đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, mang tính lan tỏa, góp phần vào tăng trưởng để xây dựng tuyến đường sắt hiện đại, bảo đảm tự chủ công nghệ, có tầm nhìn dài hạn.
Về hành lang pháp lý, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đề nghị Bộ Xây dựng, Bộ Tư pháp, cùng các bộ, ngành tiếp tục hoàn thiện quy định về hoạt động quản lý, vận hành, khai thác bảo đảm hiệu quả, cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh phù hợp với điều kiện thực tế.
Liên quan đến nguồn vốn đầu tư cho các dự án đường sắt, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng cần có kế hoạch chủ động, đa dạng hóa từ ngân sách nhà nước, vốn ODA đến đầu tư tư nhân, hợp tác công - tư và phải cụ thể đến từng dự án.
Trong đào tạo nguồn nhân lực, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh "phải đi trước một bước, từ rất sớm", chủ động hợp tác chặt chẽ với các đối tác, từ đào tạo cơ bản, "cầm tay chỉ việc" đến nâng cao, gắn với những dự án đang vận hành; đào tạo bằng nhiều nguồn từ ngân sách nhà nước, doanh nghiệp, xã hội hóa, hỗ trợ quốc tế gắn với yêu cầu quản lý, khai thác, vận hành cũng như đủ năng lực tiếp nhận chuyển giao công nghệ, từng bước làm chủ công nghệ đường sắt.
Cho ý kiến về dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Hà Nội – Đồng Đăng, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng phải được triển khai bảo đảm chất lượng, hiệu quả, tiến độ gắn với chuyển giao công nghệ; an toàn tuyệt đối trong trường hợp có biến động về địa chất, thiên tai; chú ý cảnh quan hai bên tuyến đường sắt…
Trao đổi thêm về định hướng phát triển TOD dọc theo tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các địa phương cần khẩn trương quy hoạch nhằm phát huy hiệu quả kinh tế của tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, gắn với lợi thế từng vùng, địa phương.
Đáng chú ý, đối với tình hình triển khai các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội, TPHCM, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu cần có phương án khắc phục sự khác biệt về quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật giữa các tuyến đường sắt đô thị để tạo sự kết nối đồng bộ; đồng thời nghiên cứu, đề xuất phát triển các tuyến tàu điện ngầm, tạo điều kiện giao thông thuận lợi cho người dân, bảo đảm an ninh, an toàn trong hình thái mới, thích ứng với biến đổi khí hậu…
