Như đã đưa tin, sáng 3/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt chủ trì phiên họp thứ 7 của Ban Chỉ đạo.
Đa dạng hóa các nguồn vốn
Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu, khẩn trương rà soát, xây dựng, sửa đổi, bổ sung, hoàn thành hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn thống nhất dùng chung, liên thông trong phạm vi toàn quốc về lĩnh vực đường sắt và đường sắt đô thị, để bảo đảm tính đồng bộ, liên thông, nâng cao hiệu quả của hệ thống; tiếp tục tạo điều kiện cho các doanh nghiệp trong nước, nội địa hóa tối đa trong khả năng có thể, huy động tối đa cả doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân tham gia.
Đồng thời, phải đa dạng hóa các nguồn vốn, gồm vốn Nhà nước (đầu tư công, tăng thu, tiết kiệm chi, phát hành trái phiếu), vốn tư nhân (BOT, BT, TOD…), vốn vay nước ngoài; nguồn lực đóng góp của người dân trong giải phóng mặt bằng…
Trong quá trình làm, Thủ tướng yêu cầu tiếp tục đánh giá, tối ưu hóa hiệu quả các tuyến đường sắt, đường sắt đô thị, sử dụng công cụ kiểm tra, kiểm toán đánh giá hiệu quả; rà soát thủ tục, tổng mức đầu tư, các vấn đề liên quan giá cả, đấu thầu, chỉ định thầu bảo đảm chặt chẽ; có kế hoạch tối ưu hóa hiệu quả khai thác các tuyến đường sắt ngay từ khi triển khai.
Việc lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu (đấu thầu, chỉ định thầu) phải bảo đảm làm đúng luật pháp, triển khai dự án bảo đảm hiệu quả; không để xảy ra tham nhũng, tiêu cực, thông thầu, lãng phí tài sản…
Tối ưu hóa hiệu quả, lựa chọn công nghệ đường sắt cao tốc Bắc - Nam
Về hoàn thiện thể chế, chính sách, Thủ tướng giao Bộ Công Thương và Bộ Tài chính khẩn trương rà soát, tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn và Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc hoàn thiện Đề án phát triển công nghiệp đường sắt và Đề án tái cơ cấu Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; hoàn thành trước 15/3.
Về dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, Bộ Xây dựng chỉ đạo hoàn thành lập hồ sơ mời thầu gói thầu tư vấn lập Báo cáo nghiên cứu khả thi xong trong tháng 3/2026; tổ chức lựa chọn tư vấn trong quý II/2026; phải bảo đảm lựa chọn được đối tác tư vấn có kinh nghiệm, năng lực trong lập Báo cáo dự án; tối ưu hóa hiệu quả, lựa chọn công nghệ trên tinh thần vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Khẩn trương hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ triển khai Nghị quyết số 265/2025/QH15 của Quốc hội, trình Chính phủ trước 15/3.
Về dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Thủ tướng giao Bộ Xây dựng tập trung chỉ đạo hoàn thành Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu kỳ dự án thành phần 2 trong tháng 3/2026, bảo đảm chất lượng, đúng quy định.
Chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao thúc đẩy phía Trung Quốc khởi động đàm phán Hiệp định xây dựng công trình cầu đường sắt qua biên giới trong tháng 3/2026. Chỉ đạo hoàn thành lựa chọn nhà thầu khảo sát, lập thiết kế kỹ thuật và ký hợp đồng trong tháng 4/2026. Khẩn trương hoàn thành hồ sơ cắm mốc giải phóng mặt bằng đối với các đoạn tuyến ổn định, bàn giao cho địa phương ngay trong tháng 3/2026.
Bộ Ngoại giao làm việc với phía Trung Quốc thúc đẩy và cụ thể hóa thoả thuận cấp cao, thu xếp họp Ủy ban liên Chính phủ về hợp tác đường sắt vào tháng 3/2026 để ký kết các hợp đồng.
Về công tác quy hoạch các tuyến Hà Nội - Lạng Sơn và Hải Phòng - Móng Cái, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng chủ động làm việc với phía Trung Quốc trong tháng 3/2026 để thống nhất thời điểm ký kết Thỏa thuận hỗ trợ kỹ thuật; chỉ đạo tư vấn khẩn trương hoàn thiện báo cáo đầu kỳ trong tháng 3/2026, làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo, bảo đảm hoàn thành quy hoạch trong năm 2026; tiếp tục phối hợp chặt chẽ với UBND tỉnh Quảng Ninh để hướng dẫn, tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục theo quy định để triển khai Dự án Hải Phòng - Hạ Long - Móng Cái.
Về các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và TPHCM, Thủ tướng yêu cầu 2 thành phố khẩn trương rà soát, phối hợp với Bộ Xây dựng, Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng, ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn chung về đường sắt đô thị để bảo đảm tính liên thông, đồng bộ, tính phổ quát, hiện đại và từng bước phát triển công nghiệp đường sắt trong nước theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 17/TB-VPCP và Thường trực Chính phủ tại Thông báo số 68/TB-VPCP.
Chỉ đạo các chủ đầu tư, ban quản lý dự án tập trung cao độ cho công tác giải phóng mặt bằng, thi công xây lắp; trong đó đối với các dự án đang triển khai (Tuyến 3 Hà Nội, Tuyến 5, Tuyến 2, Tuyến số 2 TPHCM...), phải bảo đảm tiến độ, chất lượng, tuyệt đối an toàn lao động và vệ sinh môi trường. Đối với tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ, tiếp tục rà soát kỹ các cơ chế, chính sách để thúc đẩy triển khai theo tinh thần Nghị quyết 57 và 68 của Bộ Chính trị. TPHCM rà soát, xử lý dứt điểm việc quyết toán Dự án tuyến Metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên.
Thủ tướng chỉ đạo tỉnh Đồng Nai phối hợp với TPHCM khẩn trương triển khai tuyến đường sắt kết nối TPHCM với cảng hàng không quốc tế Long Thành để góp phần giải quyết vấn đề kết nối giao thông thông suốt, kịp thời, chất lượng; đồng ý nguyên tắc triển khai dự án này theo lệnh khẩn cấp, bảo đảm quy định, quy trình chặt chẽ, phòng chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, kém hiệu quả.