Ngày 25/2 (tức mùng 9 tháng Giêng năm Bính Ngọ), Lễ khai hội Xuân Ngọa Vân 2026 được cử hành trong không khí trang nghiêm, mở đầu mùa hành hương về miền thánh tích của Thiền phái Trúc Lâm.
Lễ khai hội Xuân Ngọa Vân là lễ hội truyền thống, tôn vinh Đức Phật hoàng Trần Nhân Tông cùng Thiền phái Trúc Lâm; đồng thời lan tỏa giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản văn hóa thế giới Yên Tử, trong đó Ngọa Vân là một phần không thể tách rời trong quần thể di tích.
Lễ khai hội năm nay diễn ra tại Nhà Trúc, không gian đặc biệt của Làng thiền Ngọa Vân, với trống khai hội, lễ cầu Quốc thái dân an, dâng hương tại Am - Chùa Ngọa Vân.
Những tiết mục múa sư - lân - rồng, hợp xướng “Ngọa Vân ca”, ca nhạc và ngâm thơ tạo nên bầu không khí vừa trang nghiêm vừa giàu sinh khí văn hóa.
Điểm nhấn của buổi lễ là nghi thức cầu Quốc thái dân an, gửi gắm ước nguyện bình an, thịnh vượng cho đất nước và mỗi gia đình trong năm Bính Ngọ 2026.
Trong truyền thống Trúc Lâm, cầu an không phải là lời xin ban phát tài lộc, mà là lời tự nhắc mình sống thiện lành, phụng sự cộng đồng.
Đặc biệt, thời điểm khai hội vào mùng 9 tháng Giêng mang ý nghĩa “Tiền nhất nhật” (đi trước một ngày) so với lễ hội Xuân Yên Tử. Đây là cách người xưa thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”: Trước khi bước vào mùa lễ hội lớn của vùng non thiêng, nhân dân và Phật tử dâng lễ tại Ngọa Vân như một lời thưa gửi tới Đức Phật hoàng và các bậc tiền nhân. Trình tự ấy làm nên chiều sâu tâm linh cho hành trình du xuân đầu năm.
Sau Ngọa Vân là Lễ khai hội Xuân Yên Tử (mùng 10 tháng Giêng) và Lễ khai hội Thái Miếu (ngày 18 tháng Giêng), tạo thành chuỗi lễ hội trong quần thể di sản thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn Kiếp Bạc.
Ngọa Vân thuộc quần thể di sản thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn Kiếp Bạc, trong đó nơi đây giữ một vị trí đặc biệt: Chốn Tổ, nơi kết thúc trọn vẹn hành trình tu hành và nhập niết bàn của vua Trần Nhân Tông - vị minh quân hai lần lãnh đạo kháng chiến chống Nguyên Mông thắng lợi, người sáng lập Thiền phái Trúc Lâm, đặt nền móng cho một dòng thiền thuần Việt.
Ở Ngọa Vân, lịch sử và tâm linh không tách rời nhau. Năm 1308, tại chính nơi này, Phật Hoàng an nhiên thị tịch. Sự kiện ấy là dấu mốc quan trọng của một bậc tu hành đắc đạo và là biểu tượng của một triết lý lớn: “nhập thế”, nơi Đạo không đứng ngoài cuộc đời, người tu không trốn tránh trách nhiệm công dân.
Ngọa Vân được mệnh danh là thánh địa của Thiền phái Trúc Lâm. Tháng 7/2025, Am, chùa Ngọa Vân được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới thuộc quần thể Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn Kiếp Bạc.
