Khi giá gạo thoái trào: Nông sản Việt cần chiến lược bền vững hơn

Liên quan tới vấn đề này, ông Trần Mạnh Báo, Chủ tịch Tập đoàn ThaiBinh Seed khẳng định: Phát triển ngành lúa gạo tuần hoàn là con đường tất yếu.

+ Thưa ông, ông đánh giá như thế nào về vai trò của ngành lúa gạo trong nền nông nghiệp và kinh tế Việt Nam hiện nay?

- Ngành lúa gạo là một trong những trụ cột quan trọng của nền nông nghiệp Việt Nam. Không chỉ góp phần đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, ngành lúa gạo còn đóng vai trò to lớn trong phát triển kinh tế và khẳng định vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Tại Hội nghị thượng đỉnh BRICS vừa qua tại Cộng hòa Liên bang Brazil, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã gặp gỡ và làm việc với lãnh đạo nhiều quốc gia. Trong đó, lãnh đạo các nước như Brasil, Indonesia, Malaysia,… đều bày tỏ mong muốn Việt Nam duy trì ổn định xuất khẩu lúa gạo cho họ.

Điều này khẳng định rằng, hạt gạo Việt Nam không chỉ là sản phẩm thiết yếu phục vụ đời sống người dân trong nước, mà còn là công cụ ngoại giao và là thành tố quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, một niềm tự hào cho Việt Nam và ngành lúa gạo nước nhà.

z6810509462081_084ad053acf4cecfbc18eab2c1ae8a6f.jpg
Ông Trần Mạnh Báo, Chủ tịch Tập đoàn ThaiBinh Seed.

+ Mặc dù gạo là mặt hàng xuất khẩu có thế mạnh của Việt Nam, thế nhưng, trong vài năm gần đây, giá gạo Việt Nam xuất khẩu biến động rất mạnh. Ví dụ, vào đầu tháng 11/2023, giá gạo xuất khẩu Việt Nam đạt “đỉnh” lên tới hơn 650 USD/tấn, thế nhưng từ quý I/2024, giá gạo xuất khẩu của Việt Nam liên tục sụt giảm. Theo ông, đâu là con đường để ngành lúa gạo phát triển bền vững và gia tăng giá trị trong bối cảnh hiện nay?

- Câu trả lời là phát triển theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Đây là hướng đi tất yếu để ngành lúa gạo không chỉ đảm bảo sản lượng mà còn nâng cao chất lượng, giảm chi phí, bảo vệ môi trường và tăng thu nhập cho người trồng lúa.

Kinh tế tuần hoàn trong lúa gạo không chỉ dừng ở việc sản xuất hạt gạo, mà còn tận dụng, tái tạo toàn bộ phụ phẩm như rơm rạ, trấu, cám gạo… để tạo ra sản phẩm giá trị gia tăng: từ phân hữu cơ, chất đốt sinh học đến mỹ phẩm, thực phẩm chức năng.

Thực tiễn tại Việt Nam hiện nay đã xuất hiện nhiều mô hình kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp mang lại hiệu quả tích cực. Trong ngành lúa gạo, có thể kể đến một số mô hình tiêu biểu như: Mô hình sản xuất lúa - cá - vịt tại Đồng bằng sông Cửu Long, giúp tận dụng phụ phẩm nông nghiệp làm thức ăn chăn nuôi và kiểm soát sâu bệnh sinh học.

Hoặc mô hình thu gom rơm rạ để trồng nấm, sản xuất phân hữu cơ, làm chất đốt thay thế nhiên liệu hóa thạch tại các tỉnh miền Bắc và miền Trung.

Một số hợp tác xã ở Thái Bình, An Giang, Đồng Tháp đã ứng dụng canh tác hữu cơ, sử dụng chế phẩm vi sinh và tái tạo phụ phẩm sau thu hoạch, hướng đến tiêu chuẩn gạo sạch, gạo hữu cơ.

+ Việc phát triển nông nghiệp hữu cơ đối mặt với những khó khăn, thách thức nào không, thưa ông?

- Thực tế, phần lớn các mô hình này còn mang tính tự phát, thiếu liên kết vùng, thiếu cơ chế hỗ trợ đồng bộ về vốn, kỹ thuật và đầu ra thị trường. Việc phát triển tuần hoàn vẫn còn rời rạc, chưa hình thành chuỗi khép kín từ giống, canh tác, thu hoạch, chế biến đến tiêu thụ và tái tạo tài nguyên.

+ Vậy theo ông, để phát triển ngành lúa gạo theo mô hình kinh tế tuần hoàn cần những giải pháp trọng tâm nào?

Có bốn nhóm giải pháp then chốt. Thứ nhất, chúng ta cần tái sử dụng phụ phẩm như rơm rạ có thể làm phân hữu cơ, thức ăn chăn nuôi hoặc chất đốt, trấu dùng để sản xuất than hoạt tính, vật liệu xây dựng.

Thứ hai, xây dựng chuỗi liên kết khép kín, từ doanh nghiệp giống, sản xuất, chế biến, phân phối đến tái tạo tài nguyên – tất cả phải kết nối chặt chẽ. Ví dụ, cám gạo – phụ phẩm tưởng chừng đơn giản – có thể dùng trong ngành mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm chức năng.

Thứ ba, ứng dụng công nghệ số, truy xuất nguồn gốc, quản lý dữ liệu vùng trồng, áp dụng sấy – bảo quản hiện đại, giúp giảm tổn thất, nâng cao chất lượng và kiểm soát phát thải nhà kính.

Cuối cùng, đẩy mạnh chế biến sâu, chúng ta không thể mãi xuất khẩu gạo thô. Cần phát triển các dòng sản phẩm từ gạo như bánh, sữa gạo, gạo dinh dưỡng, mỹ phẩm… để gia tăng giá trị và tiếp cận phân khúc thị trường cao cấp.

Phát triển ngành lúa gạo theo mô hình kinh tế tuần hoàn không chỉ là hướng đi tất yếu để nâng cao giá trị chuỗi ngành hàng, mà còn là giải pháp cốt lõi để xây dựng một nền nông nghiệp bền vững thân thiện với môi trường, đảm bảo sinh kế cho nông dân và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về lương thực trong tương lai.

+ Để làm được điều này, ông có kiến nghị gì với cơ quan nhà nước không?

- Đề làm được điều đó cần có sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước - Doanh nghiệp - Nông dân - Thị trường.

Từ thực tiễn hoạt động, tôi xin đề xuất, xây dựng một chương trình quốc gia phát triển ngành hàng lúa gạo theo mô hình kinh tế tuần hoàn, với sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà khoa học và nông dân. Đồng thời, chúng ta cần đào tạo nông dân về sản xuất bền vững, quản lý tài nguyên

Tôi cũng đề xuất ưu tiên nghiên cứu và phát triển giống lúa phù hợp với sản xuất tuần hoàn: giống ngắn ngày, chống chịu tốt, giảm phát thải, sử dụng ít tài nguyên và có khả năng tạo giá trị từ phụ phẩm.

Hỗ trợ tín dụng, hạ tầng, chuyển giao kỹ thuật cho các doanh nghiệp và hợp tác xã trong thu gom, xử lý, tái tạo phụ phẩm từ sản xuất lúa. Đồng thời, xây dựng các mô hình chuỗi khép kín từ giống – sản xuất – chế biến – phụ phẩm – tiêu thụ – tái tạo tài nguyên, có thể áp dụng rộng rãi và hiệu quả.

Phát triển ngành lúa gạo tuần hoàn là con đường tất yếu để nâng cao giá trị, bảo vệ tài nguyên, giảm phát thải và mang lại thu nhập bền vững cho người trồng lúa. Đó không chỉ là mục tiêu kinh tế, mà còn là sứ mệnh với môi trường và cộng đồng.

+ Xin cảm ơn ông!

Xem thêm

Hội nghị Tổ chức Thành viên năm 2026 của NAPAS

Hội nghị Tổ chức Thành viên năm 2026 của NAPAS

Trong hai ngày 12-13/11/2026 tại tỉnh Khánh Hòa, Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) đã tổ chức thành công Hội nghị Tổ chức Thành viên năm 2026. Đây là sự kiện thường niên nhằm tổng kết những kết quả phối hợp của NAPAS và các Tổ chức Thành viên (TCTV) trong năm 2026, đồng thời chia sẻ định hướng phát triển trong thời gian tới. Hội nghị cũng là dịp để NAPAS tri ân những đóng góp của các TCTV vào sự phát triển của hệ thống.

Lễ hội Bia Hà Nội 2026: Hành trình nâng tầm di sản văn hóa Thủ đô tại “tọa độ” mới Trường đua F1

Lễ hội Bia Hà Nội 2026: Hành trình nâng tầm di sản văn hóa Thủ đô tại “tọa độ” mới Trường đua F1

Sau gần hai thập kỷ gắn bó và trở thành một phần ký ức ẩm thực không thể thiếu mỗi dịp cuối năm, Lễ hội Bia Hà Nội 2026 chính thức trở lại vào hai ngày 20 và 21/11/2026. Không chỉ giữ trọn hồn cốt văn hóa Hà Thành, sự kiện năm nay do Tổng công ty Cổ phần Bia - Rượu - Nước giải khát Hà Nội (HABECO) tổ chức còn tạo nên cú hích bùng nổ khi mở cửa hoàn toàn miễn phí tại không gian rộng lớn của Trường đua F1 Mỹ Đình, quy tụ dàn sao V-Pop đình đám cùng chuẩn mực văn hóa thưởng thức văn minh, trách nhiệm.

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet giành cú đúp giải thưởng toàn cầu về quan hệ nhà đầu tư và chiến lược tài chính doanh nghiệp

Vietjet vừa được vinh danh với hai giải thưởng tại World Business Outlook Awards 2026, gồm “Hãng hàng không có hoạt động quan hệ nhà đầu tư tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Investor Relations Airline – Global 2026) và “Chiến lược tài chính doanh nghiệp tốt nhất toàn cầu 2026” (Best Corporate Finance Strategy – Global 2026). Các giải thưởng ghi nhận nỗ lực của hãng trong việc nâng cao chất lượng công bố thông tin với nhà đầu tư và xây dựng chiến lược huy động vốn nhằm hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.

Vietnam Airlines tìm kiếm nhân lực cho giai đoạn phát triển mới

Vietnam Airlines tìm kiếm nhân lực cho giai đoạn phát triển mới

Vietnam Airlines sẽ tổ chức Ngày hội việc làm 2026 vào ngày 29/11 tại trụ sở Tổng công ty, số 200 Nguyễn Sơn, phường Bồ Đề, Hà Nội. Chương trình giới thiệu các vị trí từ tiếp viên, học viên phi công, kỹ thuật máy bay đến dịch vụ mặt đất, thương mại và công nghệ.

Vinamilk dẫn đầu danh sách 50 thương hiệu của FORBES, 15 năm liên tiếp vào top 50 công ty kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam

Vinamilk dẫn đầu danh sách 50 thương hiệu của FORBES, 15 năm liên tiếp vào top 50 công ty kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam

Vinamilk ghi dấu ấn tại hai bảng xếp hạng doanh nghiệp năm 2026 khi dẫn đầu danh sách 50 Thương hiệu dẫn đầu Việt Nam của Forbes Việt Nam với giá trị thương hiệu khoảng 3,32 tỷ USD, đồng thời có năm thứ 15 liên tiếp góp mặt trong Top 50 Công ty kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam của Nhịp Cầu Đầu Tư. Đặc biệt, Vinamilk là một trong 5 doanh nghiệp được vinh danh trụ hạng bền vững suốt 15 năm, cho thấy sức bền kinh doanh và giá trị thương hiệu được bồi đắp qua nửa thế kỷ phát triển.

Băng tải cao su Heesung: Hành trình kiến tạo giải pháp xanh và nâng tầm công nghiệp nặng Việt Nam

Băng tải cao su Heesung: Hành trình kiến tạo giải pháp xanh và nâng tầm công nghiệp nặng Việt Nam

Giữa guồng quay khắc nghiệt của các nhà máy xi măng, mỏ khoáng sản hay nhiệt điện, hệ thống băng tải chính là mạch máu thầm lặng duy trì nhịp đập sản xuất. Hơn một thập kỷ qua, thương hiệu Băng tải cao su Heesung do T&T phân phối độc quyền đã vươn lên thành biểu tượng của sự bền bỉ, khẳng định tầm vóc lớn lao qua từng giải pháp công nghiệp toàn diện và xu hướng phát triển xanh bền vững. 

Quà Giáng sinh giá rẻ lên ngôi giữa áp lực chi phí sinh hoạt

Quà Giáng sinh giá rẻ lên ngôi giữa áp lực chi phí sinh hoạt

(CLO) Thay vì bỏ ra 95 bảng Anh cho một cây nến thơm mùa đông của thương hiệu The White Company, người tiêu dùng Anh có thể chọn sản phẩm tương tự từ chuỗi siêu thị Aldi với giá chỉ 25 bảng Anh. Những lựa chọn như vậy đang ngày càng phổ biến trong mùa mua sắm Giáng sinh, khi các gia đình phải cân nhắc kỹ hơn về chi tiêu.

Iran chuẩn bị ngân sách không có nguồn thu từ dầu mỏ

Iran chuẩn bị ngân sách không có nguồn thu từ dầu mỏ

(CLO) Iran đang xây dựng ngân sách cho năm tới với kịch bản doanh thu từ dầu mỏ giảm về 0, trong bối cảnh lệnh phong tỏa của Mỹ làm gián đoạn xuất khẩu và đẩy nền kinh tế nước này vào tình trạng thiếu hụt nguồn thu nghiêm trọng.

Triển khai đào tạo thế hệ nhân tài lượng tử tại Việt Nam

Triển khai đào tạo thế hệ nhân tài lượng tử tại Việt Nam

Sau quá trình tuyển chọn và phỏng vấn chuyên sâu với sự đánh giá của Hội đồng chuyên gia, những ứng viên xuất sắc nhất của Chương trình Phát triển Nhân tài Lượng tử 2026 chính thức được ra mắt và bước vào lộ trình đào tạo tại Trường Đại học Quang Trung.

Thị trường bạc đối mặt năm thiếu hụt nguồn cung thứ sáu liên tiếp

Thị trường bạc đối mặt năm thiếu hụt nguồn cung thứ sáu liên tiếp

(CLO) Năm 2026, thị trường bạc toàn cầu dự báo bước vào năm thiếu hụt nguồn cung thứ sáu liên tiếp. Dù vậy, giới phân tích cảnh báo cán cân cung - cầu có thể sớm đảo chiều, nguyên nhân chính đến từ việc ngành công nghiệp điện mặt trời đang cắt giảm mạnh lượng bạc sử dụng trong sản xuất.

Cỡ chữ bài viết: