Những thông tin liên quan đến Jensen Huang, lãnh đạo Nvidia, đang thu hút sự chú ý tại Washington, trong bối cảnh Mỹ có thể tăng cường kiểm soát xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc. Vụ việc càng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ công nghệ Mỹ bị chuyển hướng vào thị trường Trung Quốc.
Ông Victor Gao, Phó Chủ tịch Trung tâm Trung Quốc và Toàn cầu hóa có trụ sở tại Bắc Kinh, cảnh báo việc các chính trị gia Mỹ sử dụng vụ việc của Nvidia để gây sức ép lên Trung Quốc trong đàm phán thương mại có thể là một tính toán sai lầm.
Theo ông, động thái này có thể buộc Bắc Kinh siết chặt kiểm soát xuất khẩu đất hiếm. Đây là nhóm nguyên liệu quan trọng đối với nhiều ngành công nghiệp công nghệ và sản xuất, trong đó Trung Quốc giữ vai trò lớn trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Washington đã hạn chế Nvidia bán các dòng chip tiên tiến nhất sang Trung Quốc từ năm 2022. Những biện pháp này làm gián đoạn hoạt động kinh doanh lâu năm của hãng tại thị trường Trung Quốc, đồng thời thúc đẩy Bắc Kinh tăng tốc phát triển ngành bán dẫn trong nước.
Ông Gao cho rằng nếu Mỹ tiếp tục siết hạn chế, Trung Quốc có thể đẩy nhanh quá trình tự chủ về chất bán dẫn trong những năm tới, thậm chí hướng tới mục tiêu trở thành một nước xuất khẩu chip lớn.
Trong khi đó, ông Wang Yingliang, chuyên gia kinh tế chính trị tại Thượng Hải, nhận định Bắc Kinh có nhiều phương án ứng phó, từ áp dụng biện pháp trừng phạt đối với doanh nghiệp Mỹ đến sử dụng các cuộc đàm phán thương mại để tìm kiếm nhượng bộ về xuất khẩu chip. Đất hiếm cũng có thể trở thành một nội dung trao đổi giữa hai bên.
Tuy nhiên, ông Wang cho rằng tranh cãi quanh Nvidia khó tác động đáng kể đến tiến trình đàm phán thương mại. Lượng chip dự trữ cùng năng lực công nghệ nội địa ngày càng phát triển có thể giúp Trung Quốc giảm bớt ảnh hưởng trong ngắn hạn nếu Mỹ áp đặt thêm hạn chế.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc vừa tuyên bố phản đối việc lạm dụng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu, đồng thời cảnh báo rằng những hạn chế nhằm ngăn Trung Quốc tiếp cận năng lực tính toán của Mỹ có thể gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trước thềm cuộc gặp dự kiến giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Donald Trump tại hội nghị APEC ở Thâm Quyến vào tuần tới, hai nước cũng chuẩn bị tổ chức thêm một vòng đàm phán thương mại. Các nội dung dự kiến được thảo luận gồm cắt giảm thuế quan, mua sắm nông sản và thương mại đất hiếm.
Dù vậy, ông Xu Tianchen, chuyên gia kinh tế tại Economist Intelligence Unit, cảnh báo quan hệ Mỹ - Trung có thể trở nên mong manh hơn khi vị thế chính trị của ông Trump chịu sức ép trong nước. Theo ông, nếu Washington áp dụng các biện pháp kiểm soát chip nghiêm ngặt hơn, Bắc Kinh có khả năng tiếp tục siết xuất khẩu đất hiếm để đáp trả.
Trong khi đó, ông Wang nhận định nếu không xuất hiện thêm căng thẳng liên quan đến an ninh quốc gia, chính quyền ông Trump nhiều khả năng vẫn duy trì chính sách xuất khẩu chip hiện tại. Diễn biến cuối cùng sẽ phụ thuộc đáng kể vào quyết định của Tổng thống Mỹ.
