Để hiện thực hóa cam kết này, nhiều chính sách quan trọng đã được ban hành, tạo ra một hành lang pháp lý vững chắc. Cụ thể như: Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh (2021-2030), Đặt mục tiêu chuyển dịch mô hình kinh tế theo hướng sử dụng tài nguyên hiệu quả và giảm phát thải; Luật Bảo vệ môi trường 2020: Lần đầu tiên đưa các công cụ kinh tế như định giá carbon và thị trường tín chỉ phát thải vào thực tiễn; Quy hoạch điện VIII: Điều chỉnh tỉ trọng các nguồn điện, ưu tiên phát triển năng lượng tái tạo và giảm dần sự phụ thuộc vào nhiệt điện than.
Những thay đổi này cho thấy một sự chuyển biến mạnh mẽ trong tư duy quản lý: môi trường không còn là chi phí của sự phát triển, mà đã trở thành yếu tố cốt lõi, là nền tảng của một mô hình phát triển bền vững. Năng lượng tái tạo là minh chứng rõ nét nhất cho sự chuyển hướng này, đưa Việt Nam trở thành quốc gia dẫn đầu Đông Nam Á về điện mặt trời, với công suất điện mặt trời và điện gió vượt 19.000 MW tính đến cuối năm 2021.
Quảng Ninh – địa phương tiên phong chuyển đổi mô hình “Nâu” sang “Xanh”
Trong dòng chảy chuyển đổi chung của cả nước, Quảng Ninh nổi lên như một hình mẫu tiên phong với quyết tâm chuyển đổi từ mô hình kinh tế "nâu" (dựa vào khai thác than, tài nguyên) sang mô hình kinh tế "xanh" (dịch vụ, công nghiệp sạch, du lịch bền vững).
Quyết định này thể hiện tầm nhìn xa và sự kiên định và xuyên suốt của tỉnh là không chấp nhận con đường phát triển ngắn hạn. Thay vào đó, Quảng Ninh tập trung xây dựng nền tảng lâu dài cho tăng trưởng bằng cách ưu tiên bảo vệ môi trường. Các giải pháp đồng bộ được triển khai quyết liệt gồm:
Kiểm soát ô nhiễm, đóng cửa các mỏ than lộ thiên, di dời các cơ sở công nghiệp gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư; Đầu tư công nghệ, xây dựng hệ thống xử lý chất thải hiện đại, phục hồi môi trường sau khai thác, và quy hoạch các khu công nghiệp, khu kinh tế theo tiêu chí xanh - thông minh; Thúc đẩy năng lượng sạch, phát triển năng lượng tái tạo, cảng biển xanh, logistics thân thiện môi trường, cùng với hạ tầng du lịch gắn với bảo tồn các di sản.
Những nỗ lực này không chỉ tạo ra lợi thế cạnh tranh độc đáo mà còn khẳng định một mô hình tăng trưởng hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường.
Phát triển bền vững - Nâng tầm vị thế
Trên thực tế, chính lựa chọn "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng" đã mang lại những thành quả vượt trội cho Quảng Ninh. Tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) của tỉnh luôn nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước, đồng thời chất lượng môi trường sống của người dân ngày càng được cải thiện. Sự kiên định này đã thu hút các nhà đầu tư có tầm nhìn dài hạn, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghiệp sạch, công nghệ cao và du lịch chất lượng.
Quảng Ninh đã xây dựng một chiến lược phát triển bền vững với các nhiệm vụ cụ thể như: Nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ môi trường theo Quy hoạch tỉnh đến năm 2050; Ưu tiên thu hút các dự án ứng dụng công nghệ xanh, tiết kiệm tài nguyên và phát triển kinh tế tuần hoàn, công nghiệp sinh thái; Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát môi trường để kiểm soát chặt chẽ nguồn phát thải.
Với những quyết sách này không chỉ giúp Quảng Ninh duy trì vị thế là một cực tăng trưởng kinh tế của phía Bắc, mà còn định hình tỉnh trở thành một hình mẫu về phát triển xanh cho cả nước. Thông điệp mà Quảng Ninh đang lan tỏa rất rõ ràng: Phát triển không chỉ vì sự thịnh vượng trước mắt, mà còn để thế hệ mai sau được sống trong một môi trường xanh, sạch và bền vững. Đây chính là mấu chốt để Quảng Ninh hiện thực hóa mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 và vươn tới tầm vóc mới trong tương lai.
