Không thể tiếp tục coi bạo hành trẻ em là chuyện riêng của mỗi gia đình

(CLO) Liên tiếp những vụ trẻ em bị bạo hành dã man thời gian gần đây đang khiến dư luận bàng hoàng, phẫn nộ. Một bé gái 4 tuổi ở Hà Nội tử vong sau thời gian bị người tình của mẹ hành hạ. Trước đó không lâu, bé trai 2 tuổi tại TP HCM nhập viện trong tình trạng đa chấn thương, gãy xương, tổn thương gan, tụy, phổi… sau khi bị mẹ ruột và người tình đánh đập.

Điều khiến xã hội đau lòng không chỉ là mức độ tàn nhẫn của những vụ việc, mà còn bởi thủ phạm nhiều lần lại là những người đáng ra phải che chở cho đứa trẻ: Cha dượng, mẹ kế, người tình của cha mẹ, thậm chí chính người thân ruột thịt.

Các chuyên gia cho rằng, đây không còn là những hiện tượng cá biệt, mà đang phản ánh những khoảng trống đáng báo động trong kỹ năng làm cha mẹ, khả năng kiểm soát cảm xúc và cơ chế phát hiện, can thiệp sớm từ cộng đồng.

Bạo lực thường bắt đầu từ những điều tưởng như “dạy dỗ”

Trao đổi với phóng viên Báo Nhà báo và Công luận về vấn đề này, Thạc sĩ tâm lý lâm sàng Hoàng Quốc Lân, chuyên gia tâm lý lâm sàng tại Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cho rằng, phần lớn cha mẹ đều có bản năng yêu thương con, không ai sinh ra đã muốn làm đau con mình. Tuy nhiên, những sang chấn tâm lý, áp lực cuộc sống, thất bại, cô đơn hoặc méo mó trong nhận thức có thể khiến người lớn dần đánh mất sự đồng cảm với trẻ.

“Có những người lớn lên trong môi trường bạo lực, bị dạy dỗ bằng đòn roi nên xem đánh mắng là cách giải quyết vấn đề. Cũng có người chịu căng thẳng kéo dài nhưng không có kỹ năng giải tỏa cảm xúc lành mạnh nên trút sự tức giận lên người yếu thế nhất là trẻ nhỏ”, ông Lân nói.

z7806343450294-6ee27e03675800d04d4d6beb5f4da63c-3593.jpg
Điều đau lòng nhất, theo các chuyên gia tâm lý, là trẻ em gần như không có khả năng tự bảo vệ.

Theo chuyên gia này, điều đáng sợ là bạo lực thường không xuất hiện ngay bằng những hành vi quá nghiêm trọng, mà bắt đầu từ quát mắng, xúc phạm, đe dọa, đánh để “dạy dỗ”, sau đó âm thầm leo thang khi người lớn mất kiểm soát và không bị ngăn chặn.

Ở nhiều vụ việc, người mẹ không trực tiếp bạo hành nhưng lại im lặng hoặc bất lực trước hành vi của bạn đời. Thạc sĩ Lân cho rằng phía sau sự im lặng ấy có thể là trạng thái “lệ thuộc cảm xúc” hoặc “lệ thuộc sinh tồn”.

“Nhiều người sau đổ vỡ hôn nhân hoặc trong hoàn cảnh cô đơn quá sợ bị bỏ rơi nên bám víu vào mối quan hệ mới như chỗ dựa duy nhất. Họ sống trong tâm thế phải nhìn sắc mặt đối phương để tồn tại, sợ bị bỏ đi, sợ mất hỗ trợ kinh tế hoặc không thể nuôi con một mình”, ông Lân phân tích.

Theo ông, trong môi trường độc hại kéo dài, nhận thức của con người cũng dần thay đổi. Họ tự hợp lý hóa sự bạo lực bằng những suy nghĩ như “con chịu một chút rồi cũng qua”, “im lặng thì mọi chuyện còn yên hơn”, hay “ít nhất con vẫn còn gia đình”.

“Trong tâm lý học, trạng thái gắn bó lệ thuộc trong các mối quan hệ độc hại là rất phổ biến. Người ta có thể đặt việc giữ một mối quan hệ lên trên cả sự an toàn của bản thân và con cái. Nhưng thực tế, càng im lặng thì bạo lực thường càng leo thang”, chuyên gia này cảnh báo.

“Con không cần đủ bố mẹ, con chỉ cần mẹ vui thôi”

Điều đau lòng nhất, theo thạc sĩ Lân là trẻ nhỏ gần như không có khả năng tự bảo vệ mình. Các em không biết cầu cứu đúng cách, không thể chống trả và nhiều khi vẫn ôm lấy chính người làm đau mình vì đó là người mà các em phụ thuộc để sống.

“Trong quá trình tham vấn, tôi từng gặp những đứa trẻ dù bị đánh vẫn nói: ‘Con ngoan thì mẹ sẽ thương lại’ hoặc ‘Tại con hư nên con bị đánh’. Trẻ thường đổ lỗi cho chính mình thay vì hiểu rằng mình đang bị tổn thương”, ông Lân chia sẻ thêm.

Những tổn thương ấy có thể theo trẻ suốt nhiều năm, khiến các em lớn lên với cảm giác mình không xứng đáng được yêu thương hoặc phải chịu đau đớn để giữ một mối quan hệ.

z7803920115763-487fa78d55c3baaa47348d2f307743b6-64.jpg
Sau thời gian chăm sóc tích cực, bé trai bị người tình của mẹ bạo hành đã qua cơn nguy kịch, đang được chăm sóc y tế đặc biệt và theo dõi sát tại khoa Ngoại tổng quát, Bệnh viện Nhi đồng 1 TP Hồ Chí Minh. Ảnh: Đỗ Bá

Thực tế tham vấn cũng cho thấy nhiều đứa trẻ chứng kiến cảnh bố mẹ cãi vã, bạo lực đến mức chính các em là người chủ động nói: “Mẹ ly hôn đi”, “Con không cần đủ bố mẹ đâu, con chỉ cần mẹ vui thôi”.

“Trẻ em cảm nhận được toàn bộ sự căng thẳng và đau khổ trong gia đình, chứ không phải các em không biết gì”, ông Lân đặt câu hỏi.

Theo chuyên gia này, điều quan trọng nhất với trẻ không phải là một gia đình “đủ hình thức”, mà là một nơi đủ an toàn để lớn lên.

Gần 75% vụ bạo lực trẻ em do chính người thân gây ra

Những con số từ Tổng đài quốc gia bảo vệ trẻ em 111 cho thấy thực trạng đáng lo ngại của bạo lực gia đình với trẻ nhỏ.

Theo báo cáo của Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), chỉ riêng tháng 4/2026, tổng đài đã tiếp nhận hơn 46.000 cuộc gọi, tăng gần 10.000 cuộc so với tháng trước. Trong đó, có 181 trường hợp với 190 trẻ em cần được hỗ trợ, can thiệp.

Đáng chú ý, số trẻ bị bạo lực thể chất và tinh thần tăng gần 22%, với 36 trường hợp. Nghiêm trọng hơn, gần 75% vụ việc do chính người thân trong gia đình gây ra như bố mẹ, ông bà, chú bác.

Trong 181 vụ việc cần can thiệp, bạo lực chiếm tỷ lệ cao nhất với hơn 55%, tiếp theo là xâm hại tình dục và bóc lột trẻ em.

Nhiều vụ việc khiến người nghe ám ảnh. Một bé gái sinh năm 2011 ở Đồng Tháp bị ông nội sàm sỡ kéo dài suốt từ năm 2024 đến nay, trong khi cha ruột biết chuyện nhưng bao che và đe dọa ngược lại con. Một bé gái khác ở TP HCM gửi email cầu cứu vì bị anh trai xâm hại, quay lén video, bạo lực và ép xem nội dung khiêu dâm trong nhiều năm.

edit-z7796102802576b610b7abed70bb17d4e3a7c64c2143ae-1778218017652729419722.jpg
Bé trai bị bạo hành hiện đang được các bác sĩ Bệnh viện Nhi Đồng 1 chăm sóc, điều trị.

Các chuyên gia cho rằng, những vụ việc này cho thấy bạo hành trẻ em không còn có thể bị xem là chuyện riêng trong mỗi gia đình.

Khi tiếng khóc của trẻ bị bỏ lại sau cánh cửa đóng kín, khi hàng xóm, người thân, cộng đồng vẫn chọn im lặng vì nghĩ đó là “việc nhà người ta”, thì những đứa trẻ yếu ớt nhất sẽ tiếp tục trở thành nạn nhân.

“Cha mẹ không cần hoàn hảo, nhưng ít nhất phải là nơi khiến con cảm thấy an toàn. Không một áp lực hôn nhân, tình cảm hay kinh tế nào có thể trở thành lý do để trẻ em phải sống trong sợ hãi”, thạc sĩ Hoàng Quốc Lân nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Tri Thức cũng khẳng định, bạo hành trẻ em là dạng “tội phạm ẩn” rất khó phát hiện và đang là vấn đề nhức nhối ở nhiều quốc gia, không riêng Việt Nam. Điều cần thiết hơn là xây dựng cơ chế phòng ngừa hiệu quả để ngăn trẻ em rơi vào nguy cơ bị bạo hành ngay từ đầu.

Bộ Y tế cho biết sẽ phối hợp với các địa phương và tổ chức xã hội xây dựng mạng lưới bảo vệ trẻ em hiệu quả hơn, trong đó tập trung nhận diện và phân nhóm trẻ có nguy cơ cao.

“Nhiều quốc gia đã làm rất tốt việc phân nhóm nguy cơ. Những trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, gia đình phức tạp hoặc có dấu hiệu bị bạo hành sẽ được đưa vào diện theo dõi đặc biệt để các cơ quan cùng hỗ trợ, can thiệp sớm. Điều quan trọng nhất là ngăn chặn từ sớm, từ xa để trẻ em không phải trở thành nạn nhân của bạo lực. Nếu chỉ chờ sự việc xảy ra rồi mới vào cuộc thì đó vẫn chỉ là giải pháp chữa cháy”, Thứ trưởng Nguyễn Tri Thức cho biết.

Tiến sĩ, Luật sư Đặng Văn Cường, Ủy viên Ban chấp hành Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt Nam cho rằng, việc trẻ em bị chính cha mẹ, cha dượng hoặc mẹ kế bạo hành đến thương tích nặng, thậm chí tử vong, không còn là những vụ việc cá biệt.

Theo ông, điều này phản ánh sự xuống cấp đạo đức của một bộ phận người lớn khi sẵn sàng xâm phạm quyền trẻ em, coi thường pháp luật và có thể bị xử lý hình sự về các tội danh nghiêm trọng như cố ý gây thương tích hoặc giết người.

Luật sư Cường nhấn mạnh: "Dù pháp luật về bảo vệ trẻ em đã có quy định chặt chẽ, các cơ quan chức năng cũng tích cực tuyên truyền và can thiệp, song những vụ việc đau lòng liên tiếp xảy ra cho thấy cần tăng cường hơn nữa công tác phát hiện sớm, xử lý nghiêm hành vi xâm hại trẻ em và thực hiện hiệu quả các biện pháp phòng ngừa để tránh những bi kịch tương tự".

Xem thêm

Gia Lai: Kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng xanh từ hai dự án năng lượng tái tạo hơn 2.181 tỷ đồng

Gia Lai: Kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng xanh từ hai dự án năng lượng tái tạo hơn 2.181 tỷ đồng

(CLO) Hai dự án Nhà máy điện gió Tây Hồ - Chư Prông và Nhà máy điện mặt trời nổi Bàu Cạn vừa được khởi công tại tỉnh Gia Lai, với tổng vốn đầu tư hơn 2.181 tỷ đồng. Khi đi vào hoạt động, 2 dự án dự kiến cung cấp gần 170 triệu kWh điện sạch mỗi năm cho hệ thống điện quốc gia, góp phần khai thác tiềm năng năng lượng tái tạo và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Từng nghe tiếng Anh như vịt nghe sấm, cô giáo người Mông đạt IELTS 8.0 trở về bản dạy ngoại ngữ cho cả trường

Từng nghe tiếng Anh như vịt nghe sấm, cô giáo người Mông đạt IELTS 8.0 trở về bản dạy ngoại ngữ cho cả trường

(CLO) Ở tuổi 25, Lầu Thị Dợ, người dân tộc Mông, đang là giáo viên tiếng Anh duy nhất tại Trường THCS Pắc Ngà, xã Pắc Ngà, tỉnh Sơn La. Mỗi ngày, cô vượt khoảng 27 km từ nơi ở đến trường, đứng lớp giảng dạy học sinh từ lớp 6 đến lớp 9. Hơn 400 em, phần lớn là người dân tộc thiểu số, đều được cô phụ trách môn học này.

Phụ nữ sau 35 tuổi, chăm sóc da nên uống bên trong hay thoa bên ngoài?

Phụ nữ sau 35 tuổi, chăm sóc da nên uống bên trong hay thoa bên ngoài?

Nhiều chị em khi chăm sóc da thường băn khoăn: nên đầu tư vào các loại kem dưỡng, serum thoa bên ngoài hay bổ sung collagen và dưỡng chất từ bên trong? Thực tế, đây không phải là hai phương pháp đối lập. Mỗi cách có một vai trò riêng và việc kết hợp hợp lý sẽ giúp chăm sóc làn da toàn diện hơn.

Đưa công nghệ số vào cuộc chiến chống tội phạm nơi biên giới

Đưa công nghệ số vào cuộc chiến chống tội phạm nơi biên giới

(CLO) Từ mô hình “Hòm thư điện tử tố giác tội phạm ẩn danh” đến phong trào “Bình dân học vụ số”, Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai đang từng bước ứng dụng công nghệ vào công tác vận động quần chúng. Những cách làm này không chỉ mở rộng kênh tiếp nhận thông tin, góp phần phát hiện, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật mà còn giúp người dân vùng biên nâng cao kỹ năng số, chủ động tham gia giữ gìn an ninh, trật tự, chung tay bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia.

Đeo kính áp tròng nhưng vệ sinh sai cách khiến đôi mắt của nam thanh niên 25 tuổi đứng trước nguy cơ mù lòa

Đeo kính áp tròng nhưng vệ sinh sai cách khiến đôi mắt của nam thanh niên 25 tuổi đứng trước nguy cơ mù lòa

(CLO) Thường xuyên đeo kính áp tròng và làm việc nhiều giờ với máy tính, nam thanh niên 25 tuổi quê Bắc Ninh bị viêm mắt nặng sau một năm, thị lực hai mắt giảm còn 5-6/10. Bác sĩ cảnh báo thói quen vệ sinh kính sai cách có thể dẫn đến loét, hoại tử giác mạc, thậm chí phải ghép giác mạc.

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng: Không ai giám sát vùng trồng tốt bằng chính người nông dân

Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng: Không ai giám sát vùng trồng tốt bằng chính người nông dân

(CLO) Việc phân cấp thẩm quyền cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói về thẳng cấp xã được xem là bước tiến lớn trong cải cách thủ tục hành chính. Tuy nhiên, trước những lo ngại về năng lực tiếp nhận của cơ sở, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định sẽ có cơ chế hỗ trợ tối đa, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời nhấn mạnh vai trò giám sát chéo từ chính cộng đồng những người làm nông nghiệp.

Nhà giáo tiêu biểu Bùi Thị Tú: ‘Không ai bắt đầu đã xuất sắc’

Nhà giáo tiêu biểu Bùi Thị Tú: ‘Không ai bắt đầu đã xuất sắc’

(CLO) 18 năm gắn bó với bục giảng, cô giáo Bùi Thị Tú (Tổ trưởng Tổ Ngoại ngữ, Trường THPT Như Thanh, Thanh Hóa) luôn mang trong mình tinh thần cầu thị, chủ động đổi mới phương pháp dạy học và nhiệt huyết lan tỏa kinh nghiệm tới đồng nghiệp. Năm 2026, những nỗ lực bền bỉ ấy đã được ghi nhận khi cô vinh dự được Bộ Giáo dục và Đào tạo tôn vinh là Nhà giáo tiêu biểu.

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

(CLO) Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vừa quyết định ghi danh thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể của tỉnh Lào Cai vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, nâng tổng số di sản được ghi danh của địa phương lên 59.

Dự báo thời tiết ngày 18/11: Miền Bắc chuyển mưa rét từ chiều tối

Dự báo thời tiết ngày 18/11: Miền Bắc chuyển mưa rét từ chiều tối

(CLO) Khoảng sáng 18/11, không khí lạnh sẽ ảnh hưởng đến vùng núi Bắc Bộ, từ trưa và chiều ảnh hưởng đến các nơi khác ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Từ chiều tối và đêm, Bắc Bộ sẽ chuyển rét với nhiệt độ thấp nhất từ 16-19 độ C, vùng núi có nơi rét đậm dưới 13 độ kèm theo mưa, mưa vừa và rải rác có dông, cục bộ có nơi mưa to.

Giao quyền tự chủ bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư: Các trường đại học thôi cảnh ‘chờ đợt’ hút người tài

Giao quyền tự chủ bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư: Các trường đại học thôi cảnh ‘chờ đợt’ hút người tài

(CLO) Theo dự thảo thông tư mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các trường đại học sẽ được chủ động bổ nhiệm Giáo sư, Phó Giáo sư trong năm thay vì chờ xét duyệt chung. Trao đổi với Báo Nhà báo và Công luận, GS.TSKH.BS Dương Quý Sỹ đánh giá đây là bước đột phá để hút nhân tài, song cần đi kèm cơ chế giám sát minh bạch để tránh tình trạng chạy đua số lượng, bỏ quên chất lượng học thuật.

Cỡ chữ bài viết: