Tạo dáng cho loài hoa quý
Thời điểm này, những shop bán hoa lan lớn dọc đường Lê Nin, Trường Thi, Quang Trung… (Nghệ An) đã nhập hàng về để phục vụ thị trường Tết Nguyên đán. Hoa lan với đủ chủng loại, sắc màu đang rực rỡ khoe sắc. Theo phong thủy, đây là loài hoa mang ý nghĩa tài lộc, sung túc, may mắn nên được nhiều khách hàng lựa chọn chơi Tết.
Là người có nhiều năm kinh doanh hoa lan, chị Phạm Thị Thủy (50 tuổi, trú phường Vinh Phú, Nghệ An) cho biết, hoa lan có độ bền cao, thời gian nở rất lâu nên một chậu lan có thể nở từ đầu tháng 12 âm lịch đến tháng Giêng sang năm. Giá hoa lan cũng phải chăng, tùy theo điều kiện kinh tế từng gia đình, chỉ cần từ vài triệu đồng là có một chậu lan chơi Tết. Vì thế, loài hoa này ngày càng thịnh hành, được nhiều người lựa chọn.
Nhiều năm bỏ hàng tỷ đồng để kinh doanh dòng hoa cao cấp vào dịp Tết, chị Thủy cho biết đây là công việc không hề đơn giản. Nếu như các dòng hoa khác, chỉ cần nhập về để bán thì đối với hoa lan, chủ shop phải chủ động trước việc tìm thợ có tay nghề để cắm hoa. Với chị, đây là yếu tố quyết định “thành bại” của vụ kinh doanh chính trong năm. Bởi một chậu hoa lan đẹp phải được kết hợp hài hòa giữa cách bố trí, phối màu.
Năm nay, chị đã liên hệ với đội thợ tận miền nam để làm việc tại shop hơn 1 tháng trước tết. “Vì chỗ quen biết nhiều năm nên tôi chỉ cần cọc ít tiền vé máy bay, đi lại cho họ. Còn đối với nhiều shop khác, phải liên hệ tìm thợ cắm hoa trước vài tháng, hai bên phải cọc tiền, cam kết trước khi bắt tay làm việc với nhau”, chị Thủy chia sẻ.
Từ khi bắt tay vào công việc, những người thợ cắm hoa lan thường chọn một góc trong gian hàng lặng lẽ làm việc. Giữa bộn bề hoa lá, đôi tay người thợ không lúc nào ngơi nghỉ: uốn cành, chỉnh dáng, cố định gốc, sao cho mỗi cành lan khi cắm vào chậu vừa chắc chắn, vừa mềm mại, hài hòa tổng thể.
Anh Trần Xuân Thanh (36 tuổi, quê TP. Hồ Chí Minh) người có 15 năm làm nghề cắm hoa lan chia sẻ, khoảng hơn 1 tháng trước Tết, cả nhóm bắt đầu cắm hoa lan cho các chủ shop. Là năm thứ 4 về Nghệ An cắm hoa, anh cho biết vì thích cách làm việc sòng phẳng của chủ shop nên đã từ chối lời mời của nhiều nơi khác.
Anh Thanh cũng là trưởng nhóm, người giữ vai trò đầu mối, trực tiếp làm việc với chủ shop, nhận đơn, thương lượng giá và phân bổ nhân lực sao cho hợp lý. Các thợ cắm hoa làm việc theo nguyên tắc không làm tự phát mà hoạt động theo nhóm, có sự điều tiết chặt chẽ để bảo đảm tiến độ và chất lượng sản phẩm. Nhờ đó, công việc diễn ra nhịp nhàng, hạn chế sai sót trong những ngày cao điểm cận Tết.
Bỏ túi 4 đến 5 triệu đồng mỗi ngày
Lan hồ điệp có nhiều dòng sản phẩm, dòng mini giá dao động từ 2 đến 5 triệu đồng/chậu. Các dòng trung giá từ 8 đến 20 triệu đồng/chậu, dòng cao cấp có giá từ 50 triệu đồng đến hàng trăm triệu đồng. Vì là loại hoa có giá trị nên những người thợ cắm hoa cũng đòi hỏi kỹ thuật, tay nghề cao.
Cẩn thận ngồi cắm những bầu lan có giá trị lên chậu, anh Thanh chia sẻ, muốn có chậu hoa đẹp, nâng tầng giá trị cho dòng hoa này thì đòi hỏi người thợ phải biết sắp xếp bố cục đẹp. Tạo hình là khâu quan trọng, giúp chậu hoa đẹp và thu hút khách hàng. Công việc này đòi hỏi tay nghề, do đó những thợ cắm hoa cũng được trả công hậu hĩnh.
Với dòng lan phổ thông, mẫu mã không cầu kỳ, chỉ cắm vào chậu theo khuôn sẵn, không đòi hỏi nhiều sáng tạo nghệ thuật, một người thợ lành nghề có thể cắm từ 150 - 200 cành mỗi ngày. Với tiền công 20 nghìn đồng/cành, tính ra mỗi ngày người thợ có thể thu về từ 3 đến 4 triệu đồng. Đó là mức thu nhập đáng mơ ước so với nhiều lao động tự do khác trong cùng khoảng thời gian.
Đối với dòng lan nghệ thuật thì phải thợ cắm lan tay nghề cao, có mắt thẩm mỹ. Anh Thanh cho biết, mỗi ngày chỉ cắm được khoảng 100 cành lan nghệ thuật, nhưng đổi lại tiền công lên tới 50.000 đồng - 60.000 đồng/cành. Người đàn ông từng có nhiều năm tham gia các giải cắm hoa lan trong và ngoài nước chia sẻ, mỗi chậu lan đối với anh không chỉ là hàng hóa mà là một tác phẩm. Cắm lan kỹ thuật cao đòi hỏi phải hiểu từng cành, từng nụ, từ độ cong, hướng nở đến không gian trưng bày.
Nhưng “đỉnh cao” của nghề cắm lan nằm ở những đơn hàng cao cấp: lan cắm trên thân lũa, tạo hình nghệ thuật theo yêu cầu riêng của khách. Đây là phần việc chỉ dành cho những thợ có tay nghề cao, con mắt thẩm mỹ tinh tế và kinh nghiệm nhiều năm. Mỗi cành lan không chỉ được cắm cho chắc, mà còn phải “kể chuyện”, tạo thế, tạo hồn cho cả tác phẩm.
Theo anh Thanh, bầu lan cắm trên thân lũa đòi hỏi kỹ thuật rất cao. Người thợ phải chọn thế lũa phù hợp, tính toán điểm tựa để cành lan vừa chắc, vừa khoe được dáng hoa khi nở. Cắm lan lũa không làm theo khuôn sẵn mà phải tạo thế, từ dáng bay, đến thế tỏa, thế long phụng… Chỉ cần đặt sai hướng, bố cục mất cân đối là cả tác phẩm mất giá trị. Áp lực lớn, nhưng khi hoàn thiện một chậu lan đẹp, khách hài lòng, họ thấy công sức bỏ ra hoàn toàn xứng đáng.
Nhiều năm làm nghề, nhưng với mỗi lần cắm dòng hoa lan cao cấp, có giá 4 – 5 triệu đồng mỗi bầu, anh Thanh cũng áp lực không kém. Nhưng anh xem đó là vinh hạnh khi được các chủ shop tin tưởng “chọn mặt gửi vàng”.
Dù là nghề kiếm bộn tiền mùa Tết, nhưng cắm hoa lan là công việc cũng không kém phần áp lực. Ngoài sự khéo tay, có mắt thẩm mỹ, họ còn phải có sức khỏe, tính dẻo dai. Anh Phan Quốc Tiến (27 tuổi, trú tỉnh Đồng Nai), người có 6 năm làm nghề cho biết, vào những ngày cao điểm anh phải làm liên tục, có những đêm tăng ca đến tận 3h sáng. Sau khoảng 4-5 tiếng nghỉ ngơi, anh trở lại với guồng việc cho kịp những đơn hàng của khách và yêu cầu của chủ shop.
Những chậu hoa sau khi hoàn thiện được đưa ra trưng bày, khoe sắc rực rỡ giữa không gian chợ hoa. Từng cành lan vươn mềm mại, nụ và hoa đan xen hài hòa, tạo nên bố cục cân đối, sang trọng là thành quả từ những bàn tay khéo léo mưu sinh lặng lẽ nhưng bền bỉ của những người thợ cắm hoa.
