Kinh tế hợp tác xã vẫn là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế

Đẩy mạnh chuyển đổi số, kinh tế hợp tác xã vượt dịch

Năm 2021, đại dịch COVID-19 đã ảnh hưởng tới toàn bộ nền kinh tế, ngay cả khối kinh tế tập thể, hợp tác xã cũng chịu ảnh hưởng tiêu cực. 

Theo báo cáo của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam (VCA) tại Hội nghị tuyên truyền phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã trong giai đoạn mới, diễn ra vào chiều 8/11, trong năm 2021, do ảnh hưởng của dịch bệnh và các biện pháp phòng chống dịch nghiêm ngặt, cho nên doanh thu của các hợp tác xã đã giảm 11,64% và lãi bình quân giảm 15,99% so với năm trước.

Tuy nhiên, TS Nguyễn Ngọc Bảo, Chủ tịch VCA cho rằng: Ảnh hưởng của dịch bệnh đối với kinh tế hợp tác xã chỉ là nhất thời. Trên thực tế, ngày càng nhiều hợp tác xã mở rộng về quy mô. Tính tới cuối năm 2021, cả nước có khoảng 27.400 hợp tác xã thu hút khoảng 9,4 triệu thành viên và lao động. 

Tổng vốn điều lệ của các hợp tác xã (HTX) đạt gần 50.000 tỷ đồng, tổng tài sản đạt 184.000 tỷ đồng.

“Ngay cả trong bối cảnh khó khăn của dịch bệnh, kinh tế hợp tác xã đã nhanh chóng thích ứng an toàn, linh hoạt, điều chỉnh sản xuất, phương thức kinh doanh để liên kết chuỗi cung ứng. Đồng thời, kinh tế hợp tác xã đẩy mạnh việc áp dụng công nghệ mới, sản xuất sản phẩm an toàn nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm trong nước”, ông Bảo cho biết.

Trong Hội nghị tuyên truyền phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã trong giai đoạn mới, diễn ra vào chiều 8/11, ông Lê Hải Bình, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh: Kinh tế tập thể, mà nòng cốt là hợp tác xã là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay. 

“Đặc biệt, sau 2 năm đối mặt với đại dịch COVID-19, đến nay, khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã nhìn chung đã phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh; góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an sinh, thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh của đất nước”, ông Lê Hải Bình nói.

Trong khi đó, ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương cho biết: Khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã đang trong quá trình thay đổi cơ bản phương thức sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy sự liên kết, hợp tác thông qua các mô hình hợp tác xã, liên minh hợp tác xã.

Điều này hướng đến sự ra đời của các khu sản xuất tập trung, các vùng nguyên liệu, cánh đồng mẫu lớn và các chuỗi liên kết sản xuất, tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng thành tựu khoa học-công nghệ hiện đại vào sản xuất, kinh doanh, chế biến sản phẩm,… thì chuyển đổi số là hướng đi đúng đắn và cấp thiết.

Theo ông Lê Quốc Minh, ngày nay, báo chí tiếp tục đồng hành tích cực cùng khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết số 20 Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể trong giai đoạn mới.

“Đặc biệt, trong thời đại cách mạng công nghệ thông tin phát triển như vũ bão ngày nay, nhu cầu ứng dụng khoa học, công nghệ, nhu cầu chuyển đổi số trên mọi lĩnh vực của đời sống kinh tế-xã hội đang ngày càng mạnh mẽ”, ông Lê Quốc Minh nói.

Quá trình chuyển đổi số còn chậm

Mặc dù lợi ích của việc chuyển đổi số, áp dụng khoa học kỹ thuật mới là điều không thể bàn cãi, thế nhưng, các hợp tác xã vẫn đang gặp khó trong quá trình chuyển đổi số.

Theo ông Phạm Ngọc Thạch, đại diện hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp tổng hợp Sunfood, tỉnh Lâm Đồng, Đà Lạt, có 3 nguyên nhân dẫn đến việc chuyển đổi số chậm.

Thứ nhất, do khả năng vốn hạn hẹp, hợp tác xã chỉ có thể làm mô hình mẫu trên khu vực sản xuất tập trung, việc triển khai đại trà tới các vườn trồng phụ thuộc phần lớn vào năng lực cũng như nhận thức của các hộ thành viên, từ đó dẫn đến quá trình chuyển đổi số không đồng bộ, hạn chế hiệu quả đầu tư.

Thứ hai là nhân lực về công nghệ tin học của hợp tác xã rất hạn chế, hầu hết cán bộ xuất thân từ các ngành quản lý kinh tế, kiến thức tin học chủ yếu vẫn là tự học, sử dụng theo hướng dẫn của đơn vị tư vấn nên chưa nhanh nhạy, chủ động phát hiện ra những khâu, những công việc có thể chuyển đổi số.

Thứ ba là hệ thống kho bãi, dịch vụ giao hàng của hợp tác xã chưa tương thích, chưa đáp ứng với môi trường thương mại điện tử, vì vậy việc giao hàng cho khách hàng tiêu dùng trực tiếp còn hạn chế.

Do đó, đơn vị này kiến nghị cơ quan chức năng khẩn trương đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng tổ chức quản lý điều hành, quản lý sản xuất, phát triển thị trường theo hướng ứng dụng chuyển đổi số cho cán bộ quản lý các hợp tác xã, bên cạnh việc tiếp tục mở các lớp tập huấn hướng dẫn về sản xuất nông nghiệp theo công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, áp dụng quy phạm thực hành sản xuất nông nghiệp tốt... 

Đồng thời, tiếp tục thực hiện chính sách hỗ trợ thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao về làm việc tại các hợp tác xã; khuyến khích đối với các tổ chức kinh tế tập thể, hợp tác xã tham gia vào quá trình đào tạo về công nghệ số, phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chuyển đổi số, phát triển kinh tế số.

Bên cạnh đó, lãnh đạo đơn vị này cũng kiến nghị tháo gỡ rào cản, quy định còn bất cập nhằm nâng cao khả năng huy động và tiếp cận nguồn lực của hợp tác xã; tập trung ưu tiên bố trí và sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước trong việc hỗ trợ các tổ chức kinh tế tập thể, HTX cải thiện tiềm lực tài chính và quy mô cho HTX; hỗ trợ các hộ nông dân tham gia chuyển đổi số đồng bộ với HTX.

Hỗ trợ HTX tham gia các sàn giao dịch điện tử sẵn có hoặc tạo lập các sàn mới phù hợp với các HTX trên cơ sở liên kết mạng lưới và dịch vụ chuyển phát của ngành bưu chính với các sàn thương mại điện tử để tăng cường phạm vi, hiệu quả và uy tín trong giao dịch cho HTX.

“Bổ sung thêm các chính sách hỗ trợ HTX về trang bị công cụ, phương tiện phục vụ chuyển đổi số. Thực hiện xã hội hóa, khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp có năng lực cùng tham gia hỗ trợ HTX xây dựng hạ tầng số”, ông Thạch nói.