Theo khảo sát của hãng tin Wall Street Journal (được thực hiện từ ngày 3 - 7/12), cho thấy một đợt bùng nổ tin tức kinh tế tích cực gần đây - giá xăng được điều hòa và tốc độ lạm phát chậm lại, dẫu vậy, những điều này lại không làm thay đổi cách nhiều người cảm nhận về nguy cơ suy thoái, hơn nữa loạt nhà kinh tế đã dự báo là rất có thể xảy ra.
“Tôi chỉ nghĩ rằng chúng ta đang tiến tới một cuộc suy thoái và có thể là một cuộc suy thoái khá lớn” - David Rennie, một người tham gia cuộc thăm dò ý kiến của Đảng Cộng hòa, một giám đốc điều hành đã nghỉ hưu 61 tuổi của Hội Nam Hướng đạo Hoa Kỳ sống ở Shelton, Conn, chia sẻ.
Biểu đồ khảo sát thể hiện sức mạnh kinh tế Mỹ do các cử tri Mỹ thực hiện bằng nhiều phương tiện khác nhau (cam: triển vọng tốt, hồng: triển vọng xấu). Ảnh: WSJ.
Hôm 14/12, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã thông qua mức tăng lãi suất 0,5 điểm phần trăm và báo hiệu kế hoạch tiếp tục tăng lãi suất trong một vài cuộc họp tiếp theo trong mục tiêu “ghìm cương” lạm phát. Diễn biến này phản ánh phần nào sự điều tiết sau 4 phiên tăng liên tiếp 0,75 điểm.
Theo khảo sát, nội bộ đảng Cộng Hoà cảm thấy bi quan trầm trọng về kinh tế, cụ thể khoảng 83% cho rằng sản lượng nền kinh tế sẽ xấu đi, trong khi 22% đảng viên Đảng Dân chủ cũng có cảm nhận tương tự.
Các cử tri trẻ tuổi bi quan hơn về triển vọng của nền kinh tế trong năm tới so với các cử tri lớn tuổi. Khoảng 6/10 người trong độ tuổi 18 - 34 cho rằng tình hình sẽ tồi tệ hơn trong năm tới, trong khi 42% những người từ 65 tuổi trở lên cũng có quan điểm tương tự.
Tham gia vào cuộc thăm dò, nhà tư vấn kinh doanh và doanh nhân 38 tuổi sống ở Fayetteville, chia sẻ cô đã thấy một số doanh nghiệp cộng sự nhỏ cùng hành động như thể họ đang trong thời kỳ suy thoái. Cô Lewis nói: “Tôi đã chứng kiến người tiêu dùng tăng cường thắt lưng buộc bụng, khi các doanh nhân sợ hãi đầu tư và mở rộng, điều đó ảnh hưởng đến rất nhiều thứ khác trong nền kinh tế.”
Ngay cả khi lạm phát chậm lại ở mức bình thường hơn, cô Lewis dự kiến sẽ mất một thời gian để “hồi phục một số chấn thương” mà mọi người đã phải trải qua trong nền kinh tế năm 2022. Đồng thời, phải mất thời gian để niềm tin của người tiêu dùng được xây dựng lại.
Phản ánh sự bi quan về nền kinh tế, các cử tri cũng tỏ ra ảm đạm về định hướng chung của quốc gia, với 66% cho rằng mọi thứ đang đi sai hướng.
Cuộc thăm dò cho thấy áp lực tài chính từ lạm phát đang ổn định, do giá xăng dầu và lạm phát nói chung đã giảm bớt. Sau khi tăng trong suốt năm 2022, tỷ lệ những người cho rằng giá cao hơn đang gây ra căng thẳng tài chính lớn đã không thay đổi kể từ cuộc khảo sát vào tháng 10 của WSJ, ở mức khoảng 35%.
Hôm 13/12, giá xăng không chì thông thường trung bình trên toàn quốc đạt 3,25 USD/gallon , giảm hơn 50 xu/gallon so với một tháng trước đó. Gần đây nhất là vào giữa tháng 6, giá của loại nhiên liệu này đã ở mức trên 5 USD/gallon.
Khi Cục Dự trữ Liên bang làm việc để chống lại lạm phát, nhiều cử tri nhìn nhận hành động từ Ngân hàng trung ương một cách tiêu cực hơn là tích cực. Phần lớn đảng viên Đảng Dân chủ có quan điểm thuận lợi, trong khi 57% đảng viên Đảng Cộng hòa có quan điểm trái chiều.
Hôm 27/10, Bộ Thương mại Mỹ công bố GDP nước này tăng 2,6% trong quý III. Trước đó, GDP hai quý đầu năm giảm lần lượt 1,6% và 0,6%. Trên lý thuyết, một nền kinh tế được coi là suy thoái nếu tăng trưởng âm 2 quý liên tiếp.
Theo Bloomberg, bức tranh kinh tế Mỹ đang rất "kỳ lạ". Các dấu hiệu thể hiện trái chiều. Giá tiêu dùng vẫn tăng, chi tiêu hộ gia đình đang chịu áp lực, lãi suất vay thế chấp tăng cao đang bắt đầu làm hạ nhiệt thị trường nhà ở, còn tỷ lệ thất nghiệp lại ở mức thấp nhất 5 thập kỷ. Các công ty lớn thì báo cáo kết quả kinh doanh trái ngược nhau, khiến thị trường chứng khoán bối rối.
Tuy nhiên, bất chấp các các số liệu không mấy lạc quan, Tổng thống Mỹ Joe Biden vẫn cho rằng nền kinh tế nước này đang "đi đúng hướng" với tốc độ tăng trưởng việc làm vững chắc.
Cuộc thăm dò của Wall Street Journal đối với 1.500 cử tri đã đăng ký, với sai số cộng hoặc trừ 2,5 điểm phần trăm trên mẫu đầy đủ bằng nhiều hình thức khác nhau.
Điệp Nguyễn (Theo WSJ, Bloomberg)
