Theo Bloomberg Economics, năm nay khởi đầu với kỳ vọng lãi suất tại các nền kinh tế lớn sẽ giảm dần, nhưng triển vọng đang chuyển hướng khi các nhà hoạch định chính sách ưu tiên kiểm soát giá cả. Thước đo tổng hợp của Bloomberg về chi phí vay vốn tại các nền kinh tế phát triển hiện phản ánh khả năng lãi suất tăng gần 0,25 điểm phần trăm.
Tuần trước, Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva kêu gọi các nhà hoạch định chính sách duy trì lập trường thắt chặt một cách thận trọng. Đây dự kiến cũng là một trong những vấn đề được các lãnh đạo ngân hàng trung ương thảo luận tại các cuộc họp thường niên của IMF ở Bangkok trong tuần này.
Bên cạnh áp lực lạm phát, các ngân hàng trung ương còn phải theo dõi những rủi ro đối với ổn định tài chính, từ nguy cơ bong bóng trí tuệ nhân tạo (AI) vỡ đến căng thẳng trên thị trường trái phiếu.
Tom Orlik, chuyên gia kinh tế trưởng toàn cầu của Bloomberg Economics, nhận định xung đột liên quan đến Iran đang đẩy lạm phát tăng cao và buộc các ngân hàng trung ương phải phản ứng. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu ở mức cao nhất trong nhiều thập kỷ lại góp phần kiềm chế áp lực giá cả thông qua việc làm tăng chi phí vay vốn. Theo ông, điều kiện tài chính thắt chặt không làm giảm trách nhiệm kiểm soát lạm phát của các ngân hàng trung ương, nhưng có thể hạn chế số đợt tăng lãi suất cần thiết trong thời gian tới.
Ngoài ra, những thay đổi bất ngờ trong chính sách thương mại hoặc lập trường của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với Iran cũng có thể làm gia tăng bất ổn đối với kinh tế toàn cầu trong nửa sau nhiệm kỳ của ông.
Lãi suất quỹ liên bang của Mỹ hiện có mức trần 4%. Bloomberg Economics dự báo Fed sẽ giữ nguyên mức lãi suất này đến cuối năm 2026, trước khi giảm xuống 3,75% vào cuối năm 2027.
Tuy nhiên, thị trường tiền tệ vẫn tính đến khả năng Fed tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm. Xác suất xảy ra đợt tăng lãi suất vào cuối tháng này được đánh giá ở mức 20%, trong khi khả năng tăng lãi suất tại cuộc họp tháng 12 cũng đã được phản ánh vào giá thị trường. Những bất đồng xoay quanh cuộc họp chính sách ngày 27-28/10, diễn ra ngay trước cuộc bầu cử Quốc hội Mỹ, đã phần nào được xoa dịu sau sự can thiệp của hai quan chức cấp cao của Fed.
Tại châu Âu, Bloomberg Economics dự báo lãi suất tiền gửi của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) sẽ tăng từ mức hiện tại 2,5% lên 2,75% vào cuối năm 2026, trước khi giảm xuống 2,25% vào cuối năm 2027.
Thị trường kỳ vọng ECB giữ nguyên lãi suất trong tháng này, nhưng các hợp đồng hoán đổi lãi suất cho thấy khả năng lãi suất tăng khoảng 0,23 điểm phần trăm tại cuộc họp tháng 12. Bloomberg Economics nhận định ECB có thể tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ, với ít nhất một đợt tăng lãi suất nữa trong năm nay, nhằm ngăn lạm phát tiến gần 4% làm thay đổi kỳ vọng về giá cả và thúc đẩy tiền lương tăng mạnh.
Các nhà hoạch định chính sách chưa ghi nhận những tác động dây chuyền này, nhưng cảnh báo rủi ro sẽ gia tăng nếu cú sốc năng lượng kéo dài.
Trái với xu hướng thắt chặt tại một số nền kinh tế lớn, Trung Quốc có thể tiếp tục nới lỏng chính sách tiền tệ để hỗ trợ tăng trưởng. Lãi suất thỏa thuận mua lại ngược kỳ hạn 7 ngày của Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) hiện ở mức 1,4%. Bloomberg Economics dự báo mức lãi suất này giảm xuống 1,3% vào cuối năm 2026 và 1,2% vào cuối năm 2027.
Tuần trước, PBOC cùng các cơ quan chính phủ khác đã triển khai chương trình trợ cấp lãi vay thế chấp cho những người mua nhà đủ điều kiện. Đây là một phần trong gói kích thích kinh tế quy mô nhỏ của Bắc Kinh nhằm hỗ trợ thị trường bất động sản và thúc đẩy tăng trưởng, trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với nguy cơ không đạt mục tiêu tăng trưởng 4,5-5% của cả năm.
Diễn biến chính sách tại Mỹ, châu Âu và Trung Quốc cho thấy các nền kinh tế lớn đang đứng trước những bài toán khác nhau: Mỹ và châu Âu phải cân nhắc nguy cơ lạm phát kéo dài, trong khi Trung Quốc cần hỗ trợ tăng trưởng. Sự khác biệt này khiến lộ trình lãi suất toàn cầu trong năm 2027 phụ thuộc nhiều vào diễn biến giá năng lượng, sức chống chịu của nền kinh tế và hiệu quả của các biện pháp kiểm soát lạm phát.
