Theo Bộ Tài chính, trong tháng 2/2026, nhu cầu mua sắm và đi lại tăng cao dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ đã làm giá thực phẩm, dịch vụ ăn uống ngoài gia đình và dịch vụ giao thông tăng mạnh, qua đó tạo áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI).
Kết quả, CPI tháng 2/2026 tăng 1,14% so với tháng trước, tăng 1,19% so với tháng 12/2025 và tăng 3,35% so với cùng kỳ năm 2025.
Sang tháng 3/2026, giá xăng dầu trong nước tăng theo xu hướng giá nhiên liệu thế giới, cùng với giá vật liệu xây dựng tăng do chi phí nguyên liệu đầu vào và vận chuyển gia tăng, là những nguyên nhân chính khiến CPI tháng 3/2026 tăng 1,23% so với tháng trước.
Đến tháng 4/2026, giá gas trong nước tăng mạnh theo giá thế giới; bên cạnh đó, giá dịch vụ ăn uống ngoài gia đình và vật liệu xây dựng tăng do chi phí đầu vào và vận chuyển tăng cao đã làm CPI tháng 4/2026 tăng 0,84% so với tháng trước.
Theo số liệu của Cục Thống kê, CPI tháng 4/2026 tăng 3,31% so với tháng 12/2025 và tăng 5,46% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 3,99% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng 3,89%.
Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 10 nhóm tăng giá, riêng nhóm thông tin và truyền thông giảm giá.
Bộ Tài chính nhấn mạnh, từ đầu năm đến nay, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng-Trưởng ban Chỉ đạo điều hành giá đã chú trọng công tác quản lý, điều hành giá góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và an sinh xã hội.
Triển khai các nhiệm vụ được giao, các Bộ, ngành, địa phương đã chủ động triển khai các biện pháp quản lý, điều hành giá thuộc thẩm quyền quản lý, gắn với việc theo dõi sát diễn biến thị trường và bảo đảm cân đối cung – cầu hàng hóa, nhất là các mặt hàng thiết yếu.
Sang tháng 3/2026, do ảnh hưởng của xung đột quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đã đẩy giá xăng dầu tăng cao, hoạt động vận tải tuyến quốc tế gặp khó khăn.
Các yếu tố này mặc dù chưa ảnh hưởng đến nguồn cung các mặt hàng trong nước nhưng do giá xăng dầu trong nước tăng cao bắt đầu ảnh hưởng đến giá một số nhóm hàng quan trọng như phân bón, vật liệu xây dựng, thức ăn chăn nuôi, thực phẩm.
Trước tình hình đó, Chính phủ đã kịp thời chỉ đạo Bộ Công Thương, Bộ Tài chính triển khai thực hiện bình ổn giá xăng dầu theo quy định, sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu kết hợp giảm các loại thuế trong giá xăng dầu về 0% và bổ sung dự toán chi Ngân sách Nhà nước để tạm ứng cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu qua đó góp phần kịp thời bình ổn giá xăng dầu trong nước, bảo đảm nguồn cung xăng dầu đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và sản xuất của doanh nghiệp và người dân.
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đã chủ động điều hành chính sách tài khóa theo hướng linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với các chính sách vĩ mô khác; triển khai hiệu quả các công cụ về thuế, phí… để góp phần bình ổn thị trường, giảm áp lực chi phí đầu vào cho sản xuất kinh doanh.
Các chính sách hỗ trợ giảm thuế, phí khác tiếp tục được triển khai trong đó giảm 2% thuế VAT đến hết năm 2026 đối với một số nhóm hàng hóa, dịch vụ góp phần giảm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, giúp ổn định giá cả hàng hóa và dịch vụ.
Chính sách tiền tệ tiếp tục được ngân hàng Nhà nước điều hành chủ động, linh hoạt, góp phần kiểm soát lạm phát.
Một số mặt hàng Nhà nước định giá được điều chỉnh miễn giảm như: Miễn học phí cho học sinh từ bậc mầm non đến hết trung học phổ thông công lập trên toàn quốc kể từ năm học 2025-2026; giảm giá sách giáo khoa từ 5-20% trong năm học 2025-2026; trong tháng 3/2026, Bộ Xây dựng đã có văn bản giảm giá dịch vụ hoa tiêu hàng hải cho tàu biển Việt Nam.
Đồng thời, để chủ động ứng phó với những thách thức trong công tác điều hành giá, bình ổn giá góp phần kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra, Bộ Tài chính đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Công điện số 28/CT-TTg ngày 2/4/2026 và chủ động ban hành Công văn số 5807 BTC-QLG ngày 8/5/2026.
Tại các Công điện này, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành địa phương tăng cường các biện pháp quản lý, điều hành và bình ổn giá nhằm đảm bảo các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan thực hiện đúng quy định pháp luật.
Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương ngăn chặn các hành vi tăng giá bất hợp lý, các trường hợp thao túng giá, nâng khống giá bán…
"Những giải pháp này góp phần thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng phát triển kinh tế - xã hội, ổn định đời sống người dân, hoạt động sản xuất kinh doanh của tổ chức, cá nhân trước bối cảnh tình hình thế giới như hiện nay", Bộ Tài chính nêu.
Trong các tháng còn lại của năm 2026, kinh tế thế giới được dự báo tiếp tục đối mặt với nhiều yếu tố bất định như xung đột địa chính trị kéo dài, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng và chính sách tiền tệ của các nền kinh tế lớn còn tiềm ẩn thay đổi khó lường. Những diễn biến này có thể gây biến động đối với giá năng lượng và các mặt hàng đầu vào quan trọng, từ đó tác động đến mặt bằng giá trong nước.
Để kiểm soát lạm phát, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các Bộ, ngành, địa phương tăng cường công tác theo dõi, phân tích diễn biến cung cầu và giá các mặt hàng thiết yếu.
Phó Thủ tướng yêu cầu các đơn vị được giao cần chú trọng các giải pháp về bảo đảm, điều hòa cung cầu, đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát thị trường, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá, sử dụng linh hoạt, hiệu quả các công cụ, biện pháp điều tiết giá theo quy định của pháp luật về giá để kiểm soát, bình ổn thị trường đối với các hàng hóa, dịch vụ theo lĩnh vực quản lý.
