Lạng Sơn khai mạc lễ hội có màn tranh cướp đầu pháo

(CLO) Đặc sắc nhất trong lễ hội đền Kỳ Cùng - đền Tả Phủ là màn tranh cướp đầu pháo, được truyền tụng đã có từ thế kỷ XVII.

Ngày 10/3 (tức 22 tháng Giêng năm Bính Ngọ), phường Đông Kinh và phường Kỳ Lừa (tỉnh Lạng Sơn) tổ chức khai mạc lễ hội đền Kỳ Cùng và lễ hội đền Tả Phủ - Kỳ Lừa.

Lễ hội đền Kỳ Cùng - đền Tả Phủ từ lâu đã trở thành điểm hẹn văn hóa quen thuộc của người dân và du khách mỗi dịp đầu xuân về với xứ Lạng. Đây là lễ hội được tổ chức thường niên với quy mô lớn nhất tỉnh Lạng Sơn.

1dauphao2.jpg
Nghi lễ rước kiệu tại lễ hội đền Kỳ Cùng - đền Tả Phủ. Ảnh: ND

Theo tài liệu lịch sử, đền Kỳ Cùng (phường Đông Kinh) được xây dựng vào khoảng thời Hậu Lê, ban đầu là ngôi miếu nhỏ thờ thần Giao Long (thần sông Kỳ Cùng). Trải qua quá trình lịch sử, hiện tại, đền thờ quan lớn Tuần Tranh, một vị quan được cử lên trấn ải tại Lạng Sơn.

Đền Tả Phủ (phường Kỳ Lừa) được nhân dân Lạng Sơn và khách buôn Trung Quốc góp công góp của xây dựng vào năm Chính Hòa thứ 4 (1683) để tri ân, phụng thờ Tả đô đốc Hán quận công Thân Công Tài.

Lễ hội đền Kỳ Cùng - đền Tả Phủ diễn ra từ ngày 22 đến ngày 27 tháng Giêng. Phần lễ chính của lễ hội tập trung chủ yếu vào hai ngày 22 và 27 tháng Giêng, trong đó có lễ tế khai hội, đón rước và lễ an vị, lễ tạ.

Đúng vào giờ Ngọ ngày 22 tháng Giêng, lễ rước kiệu quan lớn Tuần Tranh từ đền Kỳ Cùng sang đền Tả Phủ được thực hiện trang nghiêm, long trọng. Đến ngày 27 tháng Giêng nhân dân lại rước quan lớn Tuần Tranh về lại đền Kỳ Cùng.

Phần hội bao gồm những nghi thức rước kiệu và các trò chơi, như: cờ tướng, kéo co, đấy gậy, võ thuật, lễ hội ẩm thực, hát sli, lượn, quan họ... với sự tham gia của đông đảo người dân và du khách thập phương.

Đặc sắc nhất trong lễ hội đền Kỳ Cùng - đền Tả Phủ là màn tranh cướp đầu pháo vào sáng 27 tháng Giêng. Đầu pháo linh thiêng là một vòng nhỏ bằng kim loại quấn vải đỏ, bên trong rỗng, được gắn trên một quả pháo lớn đặt trong lồng pháo, nối vào những dây pháo nhỏ, cuốn thành nhiều vòng, treo trên một cây nêu bằng tre tươi dựng trước sân đền trong ngày hội.

Khi pháo được đốt, đầu pháo nổ và vòng kim loại bay lên không trung, mọi người chờ vòng kim loại rơi xuống rồi tranh đầu pháo.

1dauphao1.jpg
Màn tranh cướp đầu pháo trong lễ hội đền Kỳ Cùng - đền Tả Phủ luôn được người dân ngóng chờ. Ảnh: BDT

Nhân dân trong vùng truyền tụng rằng, vào thời kỳ nhậm chức của Tả đô đốc Hán quận công Thân Công Tài, có một năm giặc cướp nổi lên quấy nhiễu dân lành, Hán quận công đã huy động lực lượng đồn trú phối hợp cùng nhân dân đánh tan giặc cướp. Dẹp yên quân phiến loạn, ông cho nhân dân trong vùng mở hội mừng thắng trận vào dịp đầu xuân hằng năm, hội tranh đầu pháo bắt đầu từ đó.

Lễ hội truyền thống đền Kỳ Cùng - đền Tả Phủ là sự gắn kết về các nghi thức tế lễ, rước kiệu và các trò chơi, diễn xướng dân gian đặc sắc của nhân dân các dân tộc thành phố Lạng Sơn. Đồng thời cũng là dịp để người dân tỏ lòng biết ơn công đức của Tả đô đốc Hán quận công Thân Công Tài và quan lớn Tuần Tranh, những người có công dẹp giặc, giữ gìn sự bình yên cho nhân dân.

Năm 1993, hai di tích đền Kỳ Cùng - đền Tả Phủ được Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ VHTT&DL) xếp hạng cấp quốc gia và năm 2015, lễ hội đền Kỳ Cùng - đền Tả Phủ đã được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Xem thêm

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

Kết nối làng nghề và sáng tạo để đánh thức nguồn lực di sản

(CLO) Chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng Di sản làng nghề trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 được khởi động với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo, góp phần đưa nguồn lực di sản trở thành động lực cho sáng tạo và phát triển bền vững.

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

VTV lần đầu thực hiện truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã

(CLO) Lần đầu tiên, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) triển khai dự án truyền hình trực tiếp về thiên nhiên hoang dã mang tên “Vietnam Wild Live - Kết nối thiên nhiên, lan tỏa nhận thức”, đưa những hình ảnh chân thực của hệ sinh thái tự nhiên đến với khán giả trong và ngoài nước.

Cỡ chữ bài viết: