Khai thác lợi thế, hình thành những không gian đêm đặc sắc
UBND tỉnh Lào Cai vừa ban hành Quyết định số 4127/QĐ-UBND phê duyệt Đề án phát triển kinh tế ban đêm tỉnh Lào Cai giai đoạn 2026-2030. Đề án hướng tới khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương, phát triển các sản phẩm dịch vụ gắn với du lịch, thương mại, văn hóa và chăm sóc sức khỏe, qua đó tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.
Theo đánh giá của tỉnh, dù sở hữu nhiều điểm đến nổi tiếng, hoạt động kinh tế ban đêm hiện vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Các dịch vụ vui chơi, giải trí, mua sắm và trải nghiệm về đêm còn thiếu, chưa đa dạng; sản phẩm đặc trưng có sức hút lớn chưa hình thành rõ nét. Thời gian lưu trú và mức chi tiêu của khách vì vậy chưa đạt kỳ vọng.
Đề án xác định phát triển kinh tế ban đêm theo hướng đặc sắc, khác biệt và chất lượng cao, lấy văn hóa bản địa làm nền tảng, du lịch làm động lực, thương mại và dịch vụ làm hạt nhân. Việc triển khai không thực hiện đại trà trên toàn tỉnh mà lựa chọn những địa bàn có lợi thế nổi trội về du lịch, thương mại, hạ tầng và khả năng quản lý.
Giai đoạn đầu, tỉnh tập trung thí điểm tại các phường Sa Pa, Lào Cai, Yên Bái, Nghĩa Lộ và xã Bắc Hà. Từ năm 2028 đến 2030, trên cơ sở kết quả thực hiện, tỉnh sẽ từng bước mở rộng tại các địa bàn như Y Tý, Mù Cang Chải, Bảo Hà, Mường Khương, Bát Xát, Văn Chấn, khu vực cửa khẩu Kim Thành và hành lang sông Hồng.
Mỗi địa bàn được định hướng phát triển sản phẩm phù hợp với lợi thế riêng. Tại Sa Pa, trọng tâm là hình thành “Không gian âm nhạc và sương mù”, kết hợp phố đi bộ, nghệ thuật thực cảnh, biểu diễn đường phố, trải nghiệm văn hóa dân tộc và dịch vụ chăm sóc sức khỏe như tắm lá thuốc, spa.
Ở phường Lào Cai, lợi thế thương mại biên giới được khai thác thông qua các khu vực chợ Du lịch Lào Cai, chợ Cốc Lếu, chợ Kim Tân và tuyến đường ven sông Hồng. Định hướng là hình thành các trung tâm mua sắm, chợ đêm, phố thương mại, không gian ẩm thực, cà phê, ánh sáng và sự kiện cộng đồng, tạo chuỗi trải nghiệm gắn với đô thị cửa khẩu.
Tại Bắc Hà, mô hình “Chợ phiên đêm vùng cao” dự kiến tổ chức định kỳ vào cuối tuần, kết hợp tái hiện tri thức dân gian, trình diễn khèn Mông, thêu thổ cẩm và giới thiệu sản phẩm OCOP. Nghĩa Lộ phát huy giá trị nghệ thuật Xòe Thái và văn hóa ẩm thực Mường Lò; Yên Bái tập trung vào dịch vụ đô thị, thương mại, ẩm thực và âm nhạc cộng đồng.
Trong khi đó, các địa bàn Y Tý, Mù Cang Chải, Trạm Tấu và hồ Thác Bà có thể phát triển những sản phẩm trải nghiệm thiên nhiên, săn mây đêm, cắm trại, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe.
Đề án xác định 5 nhóm dịch vụ chủ yếu gồm biểu diễn văn hóa, nghệ thuật; mua sắm và giải trí đêm; thể thao, chăm sóc sức khỏe; tham quan, trải nghiệm du lịch đêm; văn hóa ẩm thực và dịch vụ ăn uống về đêm.
Hướng tới tăng chi tiêu, tạo sinh kế cho người dân
Mục tiêu đến năm 2030, Lào Cai phấn đấu đón khoảng 15 triệu lượt khách, trong đó 11,5 triệu lượt khách nội địa và 3,5 triệu lượt khách quốc tế; thời gian lưu trú bình quân đạt khoảng 2-3 ngày.
Đáng chú ý, tỉnh đặt mục tiêu doanh thu dịch vụ tại các không gian kinh tế ban đêm trọng điểm tăng bình quân 12-15% mỗi năm; lượng khách sử dụng sản phẩm, dịch vụ tăng khoảng 10-15% mỗi năm. Kinh tế ban đêm phấn đấu đóng góp 15-20% tổng doanh thu ngành dịch vụ - du lịch của tỉnh vào năm 2030. Thu nhập của lao động từ các dịch vụ kinh tế ban đêm dự kiến tăng bình quân 10-12% mỗi năm.
Để hiện thực hóa mục tiêu, năm 2026 tỉnh tập trung rà soát hiện trạng, lựa chọn không gian, xây dựng phương án quản lý, chuẩn bị hạ tầng và cơ chế huy động nguồn lực. Đồng thời, hoàn thiện quy chế quản lý hoạt động kinh tế ban đêm, quy định thời gian hoạt động, sử dụng không gian công cộng, bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm.
Giai đoạn 2027-2030, tỉnh tổ chức đầu tư, hình thành các tuyến phố đi bộ, chợ đêm, phố thương mại, trung tâm mua sắm, khu vui chơi giải trí và tổ hợp dịch vụ ban đêm tại những địa bàn trọng điểm. Các không gian này cũng sẽ trở thành nơi giới thiệu, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm OCOP, nông sản đặc hữu, sản phẩm hữu cơ và làng nghề truyền thống, gắn hoạt động mua sắm với trải nghiệm văn hóa và du lịch.
Cùng với phát triển sản phẩm, Đề án chú trọng ứng dụng công nghệ số trong quản lý, quảng bá và cung cấp dịch vụ; thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, xây dựng bản đồ số, thuyết minh tự động và hệ thống thông tin hỗ trợ du khách.
Việc tổ chức kinh tế ban đêm cũng đặt ra yêu cầu quản lý đồng bộ về giao thông, chiếu sáng, bãi đỗ xe, vệ sinh môi trường, kiểm soát tiếng ồn, an toàn thực phẩm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Các địa phương được giao trực tiếp lựa chọn không gian, xác định thời gian, ngành nghề hoạt động và giám sát việc chấp hành quy định.
Với định hướng phát triển có trọng tâm, gắn kết giữa du lịch, thương mại và văn hóa bản địa, Lào Cai kỳ vọng kinh tế ban đêm không chỉ làm phong phú trải nghiệm của du khách mà còn mở rộng cơ hội kinh doanh, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho cộng đồng. Đây cũng là bước đi nhằm khai thác hiệu quả hơn các lợi thế của tỉnh, góp phần phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn theo hướng xanh, hài hòa, bản sắc và bền vững.
