Phát biểu tại Tuần lễ Hành động vì Khí hậu ở London hôm 23/6, ông Guterres cho biết tốc độ mở rộng của các trung tâm dữ liệu phục vụ AI đang đặt ra nhiều lo ngại về môi trường do tiêu thụ lượng lớn năng lượng, nước và đất đai, trong khi thông tin về các tác động này vẫn còn thiếu minh bạch.
Theo ông, đến năm 2030, các trung tâm dữ liệu AI có thể tiêu thụ lượng điện nhiều hơn tất cả các quốc gia trên thế giới ngoại trừ 5 nước có mức sử dụng điện cao nhất. Đồng thời, lượng nước mà các cơ sở này sử dụng có thể đủ để đáp ứng nhu cầu cơ bản của toàn bộ 1,3 tỷ người dân khu vực cận Sahara ở châu Phi trong suốt một năm.
Nhân dịp này, Liên hợp quốc đã khởi động Sáng kiến Minh bạch Môi trường AI, kêu gọi các doanh nghiệp trong ngành đo lường và công khai dữ liệu về lượng khí thải carbon, mức sử dụng nước, tác động tới đất đai, đồng thời cam kết chuyển toàn bộ trung tâm dữ liệu sang sử dụng năng lượng tái tạo trước năm 2030.
Ông Guterres nhấn mạnh rằng nếu AI muốn góp phần xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn thì ngành công nghiệp này cần minh bạch về những chi phí môi trường mà xã hội đang phải gánh chịu.
Hiện nay, nhiều công ty AI đang theo đuổi các mục tiêu phát thải ròng bằng 0 và tăng tỷ lệ sử dụng điện từ nguồn tái tạo nhằm giảm lượng khí thải carbon trong hoạt động. Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp cũng chuyển sang sử dụng khí đốt tự nhiên hoặc thúc đẩy các dự án điện hạt nhân để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của các trung tâm dữ liệu.
Tổng thư ký Liên hợp quốc cho rằng thế giới vẫn đang đi chệch hướng so với các mục tiêu khí hậu toàn cầu và chỉ trích những quan điểm ủng hộ việc mở rộng sử dụng nhiên liệu hóa thạch.
Theo ông, việc đẩy nhanh phát triển các dự án năng lượng tái tạo và sử dụng nguồn điện sạch để vận hành giao thông, tòa nhà và các ngành công nghiệp là một trong những giải pháp hiệu quả nhất để cắt giảm khí thải và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu.
Bên cạnh vấn đề AI, ông Guterres cũng kêu gọi tăng cường hành động nhằm cắt giảm khí methane, một loại khí nhà kính có tác động mạnh đến biến đổi khí hậu.
Ông đề xuất các công ty nhiên liệu hóa thạch khắc phục tình trạng rò rỉ methane, chấm dứt hoạt động đốt khí thải thường xuyên và áp dụng các tiêu chuẩn toàn cầu dựa trên cơ sở khoa học để kiểm soát phát thải.
Theo Tổng thư ký Liên hợp quốc, khí methane hiện là nguyên nhân gây ra khoảng 1/3 mức tăng nhiệt độ toàn cầu.
Ông cũng thông báo sẽ triệu tập các nhà lãnh đạo thế giới vào tháng 9 tới, trước thềm COP31 tại Thổ Nhĩ Kỳ, nhằm thúc đẩy các nỗ lực hướng tới một quá trình chuyển đổi công bằng khỏi nhiên liệu hóa thạch.
