Theo Cục Thuế, trong thời gian từ đầu năm 2026 đến nay, tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, xung đột leo thang tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu thô qua các tuyến vận chuyển trọng yếu đã khiến cho giá dầu thô thế giới tăng đột biến, kéo theo giá xăng dầu trong nước có nhiều biến động mạnh.
Trong tháng 3/2026, Việt Nam đã có 5 lần điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, điều này tiềm ẩn nguy cơ phát sinh các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, hóa đơn trong kinh doanh xăng dầu.
Vì vậy, Cục Thuế cho rằng, vấn đề này cần được theo dõi, phân tích để kịp thời phát hiện sai phạm và xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật về thuế và pháp luật liên quan.
Trước đó, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn đã yêu cầu các cơ quan chức năng, trong đó có ngành Thuế phải tăng cường tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện, đấu tranh, ngăn chặn hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, đầu cơ, găm hàng, trục lợi chính sách, vận chuyển trái phép xăng dầu, vi phạm quy định về kinh doanh xăng dầu, về giá; kịp thời xử lý nghiêm các vi phạm theo đúng quy định của pháp luật.
Triển khai ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, qua rà soát cơ sở dữ liệu về hóa đơn điện tử (HĐĐT) đối với một số doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cho thấy một số dấu hiệu bất thường, tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao trong quản lý thuế.
Cục Thuế tiết lộ, có trường hợp số lượng hàng bán trước và sau thời điểm điều chỉnh giá có sự biến động mạnh. Cá biệt có những doanh nghiệp tổng sản lượng xuất bán trong 2 ngày trước lớn gấp hơn 3 lần sản lượng 2 ngày sau thời điểm tăng giá.
Căn cứ quy định tại Nghị định 123/2020 và Nghị định số 70/2025, quy định về hóa đơn, chứng từ, thời điểm lập HĐĐT đối với kinh doanh xăng dầu là thời điểm kết thúc việc bán hàng theo từng lần bán; doanh nghiệp phải chuyển nguyên trạng HĐĐT đã lập về cơ quan thuế.
Để tăng cường công tác quản lý thuế, chống thất thu ngân sách nhà nước, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm về thuế trong kinh doanh xăng dầu, Cục Thuế yêu cầu Thuế tỉnh, thành phố, Chi cục Thuế doanh nghiệp lớn tập trung nguồn lực thực hiện rà soát, phân tích dữ liệu về khai thuế, HĐĐT, sản lượng bán hàng, doanh thu, tồn kho,… trước và sau thời điểm Nhà nước điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, xác định doanh nghiệp có rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý trực tiếp, kiểm tra đột xuất.
Nội dung kiểm tra sẽ tập trung vào việc khai, nộp thuế giá trị gia tăng, thuế bảo vệ môi trường, kiểm tra việc lập HĐĐT từng lần bán hàng đối với mặt hàng xăng, dầu. Thời kỳ kiểm tra từ tháng 1/2026 đến hết tháng 3/2026.
Cục Thuế yêu cầu các đơn vị được giao nhiệm vụ tập trung kiểm tra lượng xăng dầu hàng bán ra của doanh nghiệp tại các ngày: trước, trong và sau ngày Nhà nước điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu.
Đây là những ngày sản lượng xăng, dầu xuất bán biến động lớn hơn nhiều so với các ngày khác.
Cục Thuế lưu ý, đối với các khách hàng mua số lượng xăng dầu lớn bất thường, chú ý cần kiểm tra phương tiện vận chuyển xăng dầu, kho chứa xăng dầu của các khách hàng mua số lượng lớn; hợp đồng mua bán hàng, điều kiện, thời gian giao hàng, nhận hàng.
Trường hợp phát hiện các dấu hiệu về hành vi găm hàng, đầu cơ, hạn chế bán ra nhằm trục lợi khi giá biến động; hành vi lập và sử dụng hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không phản ánh đúng bản chất giao dịch; các hành vi gian lận về giá, chuyển lợi nhuận giữa các đơn vị có quan hệ liên kết; hành vi không xuất hóa đơn, xuất hóa đơn không đầy đủ, rủi ro trong việc chấp hành pháp luật thì xử lý nghiêm theo quy định hoặc củng cố hồ sơ chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.
