Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn do Báo Thể thao và Văn hóa (TTXVN) sáng lập và tổ chức thường niên từ năm 2020 nhằm tôn vinh những sáng tác, trình diễn nghệ thuật xuất sắc “của thiếu nhi” hoặc “vì thiếu nhi”. Giải thưởng gồm Giải thưởng Lớn mang tên Hiệp sĩ Dế Mèn cùng các giải đồng hạng mang tên "Khát vọng Dế Mèn".
Theo Ban tổ chức, mùa giải năm nay ghi nhận sự mở rộng rõ rệt về biên độ sáng tạo khi Top 10 xuất hiện đồng thời nhiều lĩnh vực nghệ thuật khác nhau. Trong danh sách chung khảo có 3 tập truyện, 2 bộ tranh, 2 tập truyện tranh, 1 tập thơ, 1 vở nhạc kịch cùng 1 series hoạt hình và hệ sinh thái sáng tạo.
Một số tác phẩm nổi bật được nhắc đến gồm nhạc kịch “Phép màu của Kurt” do Học viện nghệ thuật STARLAB sản xuất và series hoạt hình “Wolfoo” cùng hệ sinh thái sáng tạo do Sconnect Việt Nam phát triển. Đây được xem là tín hiệu cho thấy giải thưởng đang ngày càng chú trọng những sản phẩm có tiềm năng trở thành sản phẩm công nghiệp văn hóa dành cho thiếu nhi.
Điểm đáng chú ý của mùa giải năm nay là sự xuất hiện đông đảo của các tác giả nhỏ tuổi. Có tới 4 tác giả thiếu nhi góp mặt trong Top 10 gồm: Vũ Ngọc Diệp (11 tuổi), Nguyễn Minh Quân (11 tuổi), Lê Nhã Uyên (10 tuổi) và Nguyễn Đăng Hải Nam (16 tuổi).
Bên cạnh các tác giả nhí, danh sách chung khảo còn có sự góp mặt của những cây bút trẻ giàu khát vọng sáng tạo cho thiếu nhi như Nguyễn Thị Như Hiền, Lê Anh Vinh cùng các tên tuổi quen thuộc trong đời sống văn học nghệ thuật thiếu nhi như Nguyễn Ngọc Thuần và Tạ Huy Long.
Ban tổ chức cho biết, bước sang mùa giải thứ 7, Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn không chỉ dừng lại ở việc phát hiện và tôn vinh các sáng tạo dành cho thiếu nhi mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn là góp phần xây dựng hệ sinh thái văn hóa - nghệ thuật dành cho thiếu nhi Việt Nam trong kỷ nguyên số.
Giải thưởng cũng kỳ vọng thúc đẩy việc chuyển hóa các tác phẩm giàu tiềm năng thành sản phẩm văn hóa có sức lan tỏa rộng rãi, đóng góp cho sự phát triển của ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Mùa giải năm nay được phát động từ ngày 26/3/2026, tiếp nhận và thẩm định 146 tác phẩm được sáng tác, hoàn thiện trong giai đoạn 2025-2026. Các tác phẩm đến từ hình thức tự ứng cử hoặc đề cử của các nhà văn, nghệ sĩ, đơn vị xuất bản và cộng tác viên của báo Thể thao và Văn hóa.
Sau hai vòng chấm sơ khảo, Hội đồng giám khảo đã lựa chọn ra 10 tác phẩm xuất sắc nhất bước vào vòng chung khảo. Hội đồng do nhà thơ Trần Đăng Khoa - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng.
Trải qua 6 mùa giải, Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn đã trao 4 giải Hiệp sĩ Dế Mèn cho các tác giả Nguyễn Nhật Ánh, Trần Đức Tiến, Lý Lan và Phạm Tuyên, cùng nhiều giải "Khát vọng Dế Mèn" và Tặng thưởng dành cho các văn nghệ sĩ trong và ngoài nước.
Theo kế hoạch, lễ trao giải Giải thưởng Thiếu nhi Dế Mèn lần thứ 7 sẽ diễn ra ngày 22/5 tới tại Hà Nội.
Danh sách Top 10 Chung khảo giải Dế mèn lần thứ 7 năm 2026
- 100 cái chân (truyện của Nguyễn Ngọc Thuần, Nhà xuất bản Trẻ)
- Bà nội kỳ lạ nhứt thế gian (bản thảo truyện dài của Nguyễn Thị Như Hiền)
- Bác sách bụng to (bản thảo tập thơ của Vũ Ngọc Diệp, 11 tuổi)
- Bộ tranh Tiếng nói đại dương của họa sĩ nhí Nguyễn Minh Quân (11 tuổi)
- Bộ tranh Việt Nam qua nét vẽ của Hải Nam của họa sĩ nhí Nguyễn Đăng Hải Nam (16 tuổi)
- Chú robot tưởng mình là người (truyện của Lê Anh Vinh, Nhà xuất bản Kim Đồng)
- Những câu chuyện về công tử mơ mộng cùng chùm tác phẩm về chú mèo (bản thảo tranh truyện của Lê Nhã Uyên, 10 tuổi)
- Phép màu của Kurt (nhạc kịch do Học viện nghệ thuật STARLAB sản xuất)
- Series hoạt hình Wolfoo và hệ sinh thái sáng tạo (do Sconnect Việt Nam sản xuất và phát triển)
- Yersin - Khúc hát cá ông (truyện tranh của Tạ Huy Long, Nhà xuất bản Kim Đồng)
