Dầu động cơ có vai trò bôi trơn và duy trì hoạt động của nhiều bộ phận trên xe. Vì vậy, dầu cần được giữ sạch, hạn chế cặn bẩn để bảo vệ động cơ. Tuy nhiên, thời điểm thay dầu phù hợp không chỉ phụ thuộc vào quãng đường đã đi mà còn phải căn cứ vào hướng dẫn sử dụng, tuổi xe và thói quen lái xe.
Khuyến nghị phổ biến lâu nay là thay dầu sau mỗi 3.000 dặm hoặc khoảng ba tháng. Tuy nhiên, hướng dẫn này đã gây nhiều tranh luận khi công nghệ động cơ ngày càng hiện đại. Một số ý kiến cũng cho rằng nhiều nhà sản xuất và cơ sở sửa chữa sử dụng mốc trên để khuyến khích khách hàng thay dầu thường xuyên hơn.
Vì vậy, nhiều chủ xe lựa chọn căn cứ vào thông tin trong sách hướng dẫn sử dụng và thói quen lái xe để xác định thời điểm thay dầu, thay vì áp dụng một chu kỳ cố định cho mọi phương tiện. Cách này phù hợp hơn vì nhu cầu bảo dưỡng có thể thay đổi tùy theo từng loại xe và điều kiện vận hành.
Trong một số trường hợp, thay dầu thường xuyên hơn khuyến nghị vẫn mang lại lợi ích rõ rệt. Những xe liên tục di chuyển đường dài với tần suất cao hoặc thường xuyên hoạt động trong điều kiện khắc nghiệt có thể tiêu hao hay làm dầu xuống cấp nhanh hơn, từ đó cần được thay dầu sớm hơn.
Xe đã cũ cũng có thể cần chu kỳ thay dầu ngắn hơn vì động cơ thường kém hiệu quả và dầu dễ lẫn nhiều cặn bẩn. Dầu mới giúp động cơ sạch, được bôi trơn tốt và hạn chế ăn mòn. Nhờ đó, xe có thể vận hành hiệu quả hơn và ít gặp trục trặc hơn.
Tuy nhiên, thay dầu liên tục không phải lúc nào cũng cần thiết. Việc này nhìn chung không gây hại cho xe và có thể mang lại lợi ích trong một số điều kiện sử dụng. Dù vậy, với phần lớn người dùng, lợi ích tăng thêm thường không đủ lớn để bù lại chi phí dầu, vật tư và công thợ.
Ngay cả khi chủ xe tự thay dầu, mức tiết kiệm vẫn phụ thuộc vào loại phương tiện, loại dầu sử dụng và những dụng cụ sẵn có. Thay dầu nhiều hơn cũng làm phát sinh thêm dầu thải, qua đó gây tác động tiêu cực đến môi trường.
Nếu xe chủ yếu được dùng để đi làm và chạy việc hằng ngày trong điều kiện đường sá bình thường, đồng thời không gặp vấn đề đáng kể, chủ xe nhìn chung nên tuân thủ lịch thay dầu trong sách hướng dẫn sử dụng. Trong trường hợp này, thay dầu sớm hơn khuyến nghị thường không tạo ra khác biệt đáng kể.
