Người sử dụng ô tô gần đây được cảnh báo rằng lốp xe đã qua sử dụng có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro và “không đáng để đánh đổi”, nhất là khi thời tiết chuyển lạnh.
Với giá rẻ hơn nhiều so với lốp mới, loại lốp được tháo ra từ xe khác nhưng vẫn còn vài nghìn kilômét sử dụng được xem là giải pháp tiết kiệm trong bối cảnh chi phí sinh hoạt tăng cao. Theo TyreSafe, mỗi năm có tới khoảng 5,5 triệu lốp cũ được bán tại Anh.
Dù chịu sự quản lý chặt chẽ về an toàn, những vết sửa chữa tiềm ẩn bên trong có thể khiến lốp cũ trở nên nguy hiểm trên đường. Đây cũng là lý do các chuyên gia kỹ thuật, như thợ máy kiêm YouTuber Hannah Gordon, khuyến cáo người dùng nên tránh xa lựa chọn này.
Gordon cho rằng bất kể xe có trang bị bao nhiêu hệ thống an toàn, lốp vẫn là thứ quyết định trực tiếp đến độ bám và khả năng kiểm soát. Ở điều kiện khô ráo, lốp cũ có thể không gây vấn đề, nhưng tại thời điểm lạnh và ẩm ướt, những rủi ro bắt đầu xuất hiện.
Lốp đã qua sử dụng thực chất là những bộ lốp từng được dùng trên xe khác. Con số 5,5 triệu lốp cũ tiêu thụ mỗi năm tại Anh tương đương khoảng 10% tổng số lốp được bán ra.
Một lượng lớn lốp cũ tại đây có nguồn gốc từ Đức, nơi nhiều tài xế thay lốp khi độ sâu gai còn 4 mm theo khuyến cáo sử dụng mùa đông, trong khi quy định tối thiểu vẫn là 1,6 mm tương tự Anh. Chính vì vậy, nhiều lốp vẫn còn hợp pháp tại Anh được nhập khẩu từ Đức để bán lại dưới dạng lốp đã qua sử dụng.
Lốp cũ thường không thể sử dụng lâu như lốp mới. Điều này đồng nghĩa người dùng phải thay lốp thường xuyên hơn, khiến khoản tiết kiệm ban đầu trở nên ít đáng giá.
Lốp mới có thể sở hữu độ sâu gai đến 8 mm, trong khi lốp cũ đôi khi chỉ còn một phần rất nhỏ. Chúng chỉ phù hợp để đi thêm vài trăm kilômét trước khi phải thay tiếp.
Ưu điểm lớn nhất của lốp cũ là giá bán thấp. Trong nhiều trường hợp, người dùng có thể tiết kiệm được một khoản đáng kể khi mua cả bộ bốn lốp.
Đồng thời, việc chọn lốp cũ đôi khi cho phép tiếp cận các thương hiệu lớn vốn đắt đỏ hơn, thay vì phải mua loại giá rẻ chất lượng thấp. Một lợi ích khác là khía cạnh môi trường, khi sản phẩm đã qua sử dụng được tiếp tục tận dụng cho đến cuối vòng đời.
Tuy nhiên, lốp cũ tồn tại nhiều nguy cơ mất an toàn. Cần hiểu rằng khi một tài xế quyết định tháo bỏ bộ lốp khỏi xe, điều đó thường có lý do, và lý do đó hiếm khi mang lại sự an tâm cho người mua lại.
Vì có độ sâu gai nhỏ hơn, lốp cũ tạo ra lực bám kém hơn, đặc biệt trong điều kiện ẩm ướt. Điều này dẫn đến giảm khả năng tăng tốc, giảm độ bám khi vào cua và kéo dài quãng đường phanh.
Một khảo sát của TyreSafe cho thấy tới 98% lốp cũ bán tại Anh không đạt yêu cầu theo quy định, và 34% được đánh giá là nguy hiểm.
Ngay cả những bộ lốp đáp ứng yêu cầu pháp lý vẫn có thể ẩn chứa rủi ro mà người bán không phát hiện được, trong khi lốp mới hoàn toàn không gặp vấn đề tương tự.
Một cuộc điều tra của cơ quan chức năng Anh cho thấy 85% lốp cũ được bày bán không đúng tiêu chuẩn ghi nhãn và 11% có tuổi đời trên 10 năm.
Ngoài ra còn xuất hiện các trường hợp lốp có vết cắt sâu, phần vỏ bị lắp sai mặt trong và mặt ngoài, phồng thành bên, hoặc được vá bằng phương pháp không đạt chuẩn như dùng miếng “dây cắm” vốn không tạo kết nối bền vững.
Một ví dụ cụ thể được Autocar ghi nhận là một chiếc lốp đã qua hai lần vá nằm sát nhau ở phần vai lốp. Dù không trái luật, Hannah Gordon khẳng định việc sửa chữa ở khu vực này là không an toàn vì dễ dẫn đến phồng hoặc tách lớp.
Nghiêm trọng hơn, những vết vá này lại chỉ có thể nhìn thấy từ mặt trong của lốp, khiến người mua gần như không thể biết trước nguy cơ.
Gordon thừa nhận chi phí lốp mới là gánh nặng với nhiều người, nhưng vẫn khuyến nghị người dùng ưu tiên lựa chọn lốp mới vì đây là bộ phận duy nhất trên xe tiếp xúc trực tiếp với mặt đường. Việc cắt giảm chi phí ở hạng mục này rất dễ tạo ra những rủi ro không đáng có.
Trong quá khứ, lốp dán lại hoặc lốp tái chế từng là lựa chọn thay thế phổ biến. Chúng vẫn hợp pháp nếu đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn, và nếu được sản xuất cẩn thận, hiệu quả không chênh lệch quá lớn so với lốp mới.
Quá trình tái chế lốp bao gồm việc tách bỏ lớp gai cũ, sau đó phủ lớp cao su mới lên phần khung còn đảm bảo chất lượng. Tuy nhiên, sự phổ biến của lốp giá rẻ từ các thị trường châu Á khiến lốp tái chế dần ít được ưa chuộng.
Nhìn chung, rất khó để đảm bảo một bộ lốp đã qua sử dụng là hoàn toàn an toàn. Những số liệu từ TyreSafe cho thấy không có gì đảm bảo chắc chắn.
Trong số các hạng mục bảo dưỡng, lốp xe là bộ phận mà người dùng không nên tiết kiệm một cách đánh đổi. Việc lựa chọn lốp cũ đồng nghĩa chấp nhận rủi ro về hiệu quả sử dụng lẫn yếu tố an toàn, và đôi khi tiết kiệm ban đầu có thể trở thành khoản chi không hợp lý.
Giám đốc R&D của Pirelli Anh, Paul Heaton, đặc biệt nhấn mạnh quan điểm này. Ông cho biết tất cả lốp cũ đều phải được kiểm tra kỹ bên trong lẫn bên ngoài trước khi bán, nhưng trên thực tế, rất nhiều lốp hoàn toàn không được kiểm tra.
Không ít bộ lốp còn tồn tại hư hỏng cấu trúc đáng lẽ phải loại bỏ. Theo ông, lựa chọn tốt nhất vẫn là tránh mua lốp đã qua sử dụng.
