Ai trong chúng ta cũng muốn tin rằng mình xứng đáng với từng đồng lương nhận được, thậm chí còn hơn thế.
Thế nhưng, nhiều người Mỹ từng được tăng lương đáng kể vài năm trước giờ đây đang đối mặt với một thực tế khắc nghiệt: mức lương của họ dường như quá cao so với thị trường việc làm hiện tại, nơi mọi thứ đã không còn sôi động như xưa.
Không phải họ không đáp ứng được những cam kết trong hợp đồng đã ký kết. Vấn đề nằm ở chỗ mức lương trong ngành công nghệ cùng nhiều lĩnh vực khác đã giảm dần, trong khi các quy định về minh bạch lương ngày càng được mở rộng, khiến sự thật này trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết.
Có thể bạn sẽ mỉm cười trước những người từng may mắn nhận lương cao, nhưng hãy thử nghĩ xem, biết đâu bạn cũng đang ở trong số đó.
Theo một báo cáo mới về lực lượng lao động từ công ty tư vấn Korn Ferry, khoảng hai phần ba người lao động Mỹ cho biết họ được trả mức lương tương xứng hoặc thậm chí cao hơn giá trị kỹ năng hiện tại của mình.
Ông Ron Seifert, một đối tác khách hàng cấp cao tại Korn Ferry, chia sẻ: "Chúng tôi nhận thấy rõ sự thay đổi trong năm qua từ phía các khách hàng. Họ không còn đẩy mạnh tuyển dụng như trước mà cẩn trọng hơn trong việc cân nhắc các lời mời làm việc."
Gần đây, tôi đã trò chuyện với hơn hai chục người từng nhảy việc trong giai đoạn cạnh tranh nhân tài khốc liệt thời đại dịch.
Với nhiều người trong số họ, cảm giác lo lắng đã làm lu mờ niềm vui khi từng nhận được mức lương cao trong thời kỳ thị trường thuận lợi. Họ lo sợ rằng nếu tìm việc ở thời điểm hiện tại, mức lương tương tự sẽ khó lòng đạt được.
Nỗi ám ảnh về việc bị cắt giảm lương đặc biệt khiến những người đã mua nhà và xây dựng cuộc sống thoải mái dựa trên thu nhập cao cảm thấy bất an. Một số còn lo rằng mức lương hiện tại có thể khiến họ trở thành mục tiêu nếu công ty quyết định tinh giản chi phí.
Một chuyên gia về thực tế ảo từng tăng thu nhập gấp ba lần khi gia nhập Meta vài năm trước tiết lộ anh nghi ngờ mức lương cao chính là lý do khiến anh bị sa thải.
Tương tự, một nữ quản lý bán hàng với kế hoạch thưởng hậu hĩnh cho biết cấp trên từng ám chỉ cô được trả quá cao trước khi cô mất việc.
Ông Andy Challenger, Phó Chủ tịch cấp cao của Challenger, Gray & Christmas, một công ty tư vấn về cắt giảm việc làm, chia sẻ: "Tôi đã chứng kiến hàng nghìn quyết định sa thải từ bên trong các công ty. Những gói lương vượt quá giá trị thị trường chắc chắn là một yếu tố ảnh hưởng đến các quyết định đó".
Jacob Timm, một kỹ sư phần mềm ở Minnesota, từng tin rằng cơ hội tốt hơn luôn chờ đợi anh phía trước.
Vào năm 2021 và 2022, các nhà tuyển dụng liên tục liên hệ với anh qua LinkedIn gần như mỗi ngày. Chỉ trong sáu tháng, anh được thăng chức nội bộ rồi sau đó được một công ty khác chiêu mộ, giúp tổng thu nhập của anh tăng tới 70%.
Giờ đây, tần suất liên lạc từ các nhà tuyển dụng giảm xuống còn một hoặc hai lần mỗi tháng. Dù không chủ động tìm việc, anh vẫn thường xuyên xem xét các vị trí đang tuyển để so sánh mức lương của mình với thị trường. Anh nhận ra thu nhập hiện tại của mình nằm ở mức cao, đặc biệt với một công việc từ xa hoàn toàn như anh đang làm.
"Nếu bị sa thải, tôi nghĩ việc tìm được mức lương như hiện tại sẽ rất khó", Jacob Timm, 30 tuổi, tâm sự. "Có lẽ tôi sẽ cần tìm kiếm lâu hơn và sẵn sàng chấp nhận giảm lương nếu không có việc làm trong sáu tháng".
Nhận thấy sự thay đổi của thị trường lao động, anh và vợ đã quyết định tăng quỹ dự phòng khẩn cấp. Hiện họ giữ khoản tiết kiệm đủ chi tiêu cho chín tháng, thay vì chỉ ba đến sáu tháng như trước đây.
Trong khi đó, một số người từng được tăng lương mạnh cho biết họ tự tin có thể kiếm được mức lương tương đương nếu tìm việc trên thị trường mở. Họ không lo bị thay thế bởi nhân tài giá rẻ, vì tin rằng chi phí tuyển dụng và đào tạo người mới sẽ khiến công ty không tiết kiệm được bao nhiêu.
Dù vậy, xu hướng nhảy việc giờ đây đã thay đổi. Nhiều người chấp nhận giữ nguyên vị trí hoặc thậm chí giảm lương, khác hẳn so với vài tháng trước.
Theo khảo sát hàng quý mới nhất của ZipRecruiter về nhân viên mới, chỉ sáu trong mười người thay đổi công việc gần đây được tăng lương.
Con số này giảm từ 73% trong quý cuối năm ngoái và cách xa thời điểm đầu năm 2022, khi gần một nửa số người nhảy việc nhận mức tăng ít nhất 11%.
Page Sheldon, một kế toán viên ở Colorado, từng thay đổi công việc hai lần trong một năm vào giai đoạn đó và tăng lương tới 47%. "Chắc chắn tôi không thể lặp lại điều đó ở thời điểm hiện tại", anh khẳng định.
Ở tuổi 30, Sheldon từng hưởng lợi từ nhu cầu tăng cao đối với các kế toán viên công chứng khi nền kinh tế khởi sắc và hoạt động giao dịch doanh nghiệp bùng nổ.
Nhưng giờ đây, thuế quan và bất ổn kinh tế đang làm giảm nhiệt các thương vụ sáp nhập. Anh dự đoán nếu đổi việc bây giờ, mức lương sẽ không tăng, và khả năng làm việc từ xa cũng kém linh hoạt hơn.
Joseph Magnuson, một nhân viên trong lĩnh vực vốn cổ phần tư nhân ở Texas, từng nhận mức tăng lương khoảng 60% khi chuyển sang công ty khác vào năm 2021. Anh bày tỏ sự hài lòng vì không chạy theo mức tăng cao hơn như một số đồng nghiệp.
Điều này chỉ phần nào liên quan đến việc anh đã lập gia đình, có ba con và đề cao sự cân bằng giữa công việc và cuộc sống. "Mọi thứ đang dần đến hồi kết. Những người quá tham vọng giờ bắt đầu mất việc", Magnuson, 32 tuổi, nhận định.
"Khối lượng giao dịch giảm, lợi nhuận kỳ vọng sụt giảm, và mức lương hợp lý trên thị trường cũng đang hạ nhiệt đôi chút".
Mức độ lo lắng của mỗi người phụ thuộc vào cách họ nhìn nhận những khoản tăng lương lớn trước đây. Một số thừa nhận họ đã biết các lời mời làm việc từng được thổi phồng bởi cơn sốt tuyển dụng hiếm có. Dự đoán thị trường sẽ điều chỉnh, họ chọn cách quản lý tài chính cá nhân một cách thận trọng.
Ngược lại, không ít người từng tin rằng mức lương của mình sẽ mãi tăng vọt như một chiếc tên lửa. Nếu bạn cũng từng nghĩ vậy, có lẽ đã đến lúc chuẩn bị cho viễn cảnh khi chiếc tên lửa ấy hạ cánh trở lại mặt đất.
