Machu Picchu bị gọi sai tên trong hơn 100 năm, khi các nhà sử học phát hiện sự thật

(CLO) Trong hơn 100 năm, một trong những địa điểm khảo cổ nổi tiếng nhất thế giới, Machu Picchu, Peru, đã bị gọi nhầm tên, theo một báo cáo được công bố trên Nawpa Pacha: Tạp chí của Viện Nghiên cứu Andean.

Báo cáo cho biết người Inca đã xây dựng thành phố cổ đại này và gọi nó là Huayna Picchu.

Emily Dean, giáo sư nhân chủng học tại Đại học Nam Utah ở thành phố Cedar (Mỹ), cho biết Huayna có nghĩa là "mới hoặc trẻ", trong khi Picchu có nghĩa là "đỉnh núi" trong tiếng Quechua bản địa. Trong khi đó, Machu có nghĩa là "già", giáo sư Dean nói thêm.

machu picchu bi goi sai ten trong hon 100 nam khi cac nha su hoc phat hien su that hinh 1

Thành phố cổ Machu Pichu đã bị gọi tên sai trong hơn 100 năm sau khi các nhà khảo cổ phát hiện ra sự thật - Ảnh: CNN

machu picchu bi goi sai ten trong hon 100 nam khi cac nha su hoc phat hien su that hinh 2

Machu Pichu được cho là được xây dựng vào khoảng năm 1420 để làm dinh thự cho những người Inca hoàng gia sống ở Cuzco, thủ đô của đế chế Inca - Ảnh: CNN

machu picchu bi goi sai ten trong hon 100 nam khi cac nha su hoc phat hien su that hinh 3

Machu Pichu được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 1983 và được cộng đồng quốc tế bình chọn là một trong 7 kỳ quan thế giới trong năm 2007 - Ảnh: CNN

machu picchu bi goi sai ten trong hon 100 nam khi cac nha su hoc phat hien su that hinh 4

Machu Pichu hiện là địa điểm thăm quan, du lịch nổi tiếng hàng đầu Peru và thế giới - Ảnh: CNN

Theo tác giả báo cáo Brian Bauer, giáo sư nhân chủng học tại Đại học Illinois tại Chicago, khu định cư của người Inca được cho là được xây dựng vào khoảng năm 1420 để làm dinh thự cho những người Inca hoàng gia sống ở Cuzco, thủ đô của đế chế Inca.

Báo cáo cho biết, khi người Tây Ban Nha sau đó chinh phục người Inca, Huayna Picchu đã bị bỏ rơi. Nó đã ẩn mình trong nhiều thế kỷ sâu trong dãy núi Andes cho đến khi nhà thám hiểm người Mỹ Hiram Bingham phát hiện lại nó vào năm 1911.

Tên sai trong bản dịch

Trong ghi chép thực địa của mình, Bingham quyết định gọi thành phố cổ là Machu Picchu, dựa trên thông tin được cung cấp bởi người hướng dẫn Melchor Arteaga, một nông dân sống trong khu vực, Bauer cho biết.

Trong quá trình nghiên cứu của Bauer về Machu Picchu, ông đã tìm thấy bằng chứng cho thấy tên ban đầu của nó là một cái gì đó khác. Tác giả báo cáo Donato Amado Gonzales - một nhà sử học tại Bộ Văn hóa Peru - đã độc lập phát hiện ra mô hình tương tự, vì vậy họ quyết định hợp tác và cùng nhau khai quật tên thật.

Các nhà nghiên cứu bắt đầu bằng cách xem xét các ghi chú của Bingham, nơi ông nói rằng ông không chắc chắn về tên của tàn tích khi đến thăm chúng lần đầu tiên. Từ đó, Bauer và Amado Gonzales xem xét các bản đồ và cơ sở in trước và sau chuyến thăm của Bingham.

Giáo sư Bauer cho biết một trong những tài liệu tuyệt vời nhất là một báo cáo từ năm 1588 cho biết người bản địa của vùng Vilcabamba đang cân nhắc việc quay trở lại Huayna Picchu.

Giáo sư Dean nói rằng lỗi tên không có gì đáng ngạc nhiên vì nhiều nhà khảo cổ học không phải người Peru đã không nỗ lực nhiều trong việc nghiên cứu tên của các địa điểm và không hiểu đầy đủ về Quechua.

Bà nói: “Nói rộng hơn, phát hiện này thách thức câu chuyện phổ biến rằng Hiram Bingham đã khám phá ra Machu Picchu. Người dân địa phương đã biết về địa điểm này từ rất lâu trước khi Bingham đến”.

Không thể thay đổi tên

Giáo sư Bauer cho biết, bất chấp việc phát hiện ra tên ban đầu của khu vực, nó có thể vẫn là Machu Picchu.

“Chúng tôi không đề nghị đổi tên vì Machu Picchu được biết đến trên toàn thế giới”, ông nói thêm.

Machu Picchu cũng được xuất bản trong hàng nghìn cuốn sách, bài báo, quảng cáo và tài liệu pháp lý, giáo sư Emily Dean nói. Người dân Peru và chính phủ của họ đã chấp nhận tên mới, vì vậy mặc dù đây là một bổ sung thú vị cho lịch sử của địa điểm, nhưng nó sẽ không thay đổi tên hiện đại, bà lưu ý.

Xem thêm

Tháp cổ hơn nghìn năm, nơi phát hiện bảo vật quốc gia độc bản

Tháp cổ hơn nghìn năm, nơi phát hiện bảo vật quốc gia độc bản

(CLO) Ẩn mình bên dòng sông Lam, dấu tích Nhạn Tháp hơn 1.000 năm tuổi không chỉ là công trình Phật giáo cổ độc đáo, mà còn là nơi phát hiện hộp đựng xá lị bằng vàng duy nhất tại Việt Nam. Hộp xá lị có một không hai này đã được công nhận là bảo vật quốc gia.

Nhã Nam giới thiệu tiểu thuyết Nga đương đại 'Phi công' đến độc giả Việt Nam

Nhã Nam giới thiệu tiểu thuyết Nga đương đại 'Phi công' đến độc giả Việt Nam

(CLO) Nhã Nam vừa giới thiệu bản tiếng Việt của tiểu thuyết "Phi công" (Aviator) của nhà văn Nga đương đại Evgeny Vodolazkin. Tác phẩm được xem là một trong những cuốn sách nổi bật của văn học Nga thập niên 2010, gợi mở nhiều suy ngẫm về ký ức, lòng nhân ái và những giá trị bền vững của con người.

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

Nguyễn Khắc Phê và “Quảng Trị, vùng đất hội tụ”

(NB&CL) Giữa tháng 5 năm 2026, tôi tìm trên giá sách riêng, tập hợp được hơn chục tác phẩm của nhà văn, nhà báo Nguyễn Khắc Phê. Cuốn sách xuất bản gần đây nhất in 1500 bản của ông ra mắt đầu năm 2026 có tựa đề “Quảng Trị - Vùng đất hội tụ” (Nhà Xuất bản Hội Nhà văn).

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

Cần những “bà đỡ” từ dòng vốn doanh nghiệp

(NB&CL) Để bảo tàng tư nhân “sống sót” và hoạt động chuyên nghiệp là câu chuyện hoàn toàn không đơn giản. Thực tế tại Việt Nam, không hiếm chuyện chủ nhân bảo tàng rơi vào cảnh “vừa làm chủ, vừa làm nhân viên” vì nguồn lực tài chính hạn hẹp. Theo PGS.TS. Nguyễn Văn Huy (nguyên Giám đốc Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, người sáng lập Bảo tàng Nguyễn Văn Huyên), Nhà nước cần có chính sách để thu hút các nguồn lực tài trợ cho hoạt động bảo tàng, từ đó tạo điểm tựa vững chắc cho các bảo tàng tư nhân phát triển bền vững.

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

Bảo tàng tư nhân góp phần đa dạng văn hóa theo tiêu chí UNESCO

(NB&CL) Với việc trưng bày các hiện vật đến từ nhiều nền văn hóa, nhiều bảo tàng tư nhân đang thực hiện tiêu chí và thông điệp cốt lõi của UNESCO là góp phần thúc đẩy sự hiểu biết lẫn nhau và gắn kết giữa các dân tộc, xóa bỏ sự ngăn cách và tệ nạn phân biệt đối xử về văn hóa, tôn vinh các giá trị nhân văn, nhân đạo giữa các dân tộc.

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

Khôi phục thể thức hai vòng đấu tại Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026

(CLO)- Ban tổ chức Lễ hội chọi trâu truyền thống Đồ Sơn năm 2026 vừa chính thức ban hành quy chế sửa đổi với hàng loạt điều chỉnh quan trọng. Việc khôi phục trọn vẹn thể thức hai vòng đấu sau nhiều năm gián đoạn cùng những thay đổi bước ngoặt trong luật phân định thắng thua là những điểm mới cốt lõi nhằm nâng cao tính minh bạch và chất lượng chuyên môn cho di sản văn hóa phi vật thể quốc gia này.

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

Vì sao thanh niên Khmer phải vào chùa tu trước khi trưởng thành?

(CLO) Với người Khmer Nam Bộ, việc vào chùa tu học không đơn thuần là thực hành tín ngưỡng mà còn là cách báo hiếu cha mẹ, rèn luyện đạo đức và đánh dấu bước trưởng thành của một người đàn ông trước khi bước vào cuộc sống gia đình, xã hội.

Cỡ chữ bài viết: