Margin hơn 110.000 tỷ đồng, một số công ty cho vay vượt trần
Theo thông tin từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), tính đến cuối quý 1/2021, dư nợ giao dịch ký quỹ đạt 101,4 nghìn tỉ đồng, tăng 53,6 nghìn tỉ đồng so cùng kỳ năm 2020, tương đương với tăng 53%. Con số này tiếp tục có xu hướng tăng cho đến thời điểm hiện nay.
Cho vay margin là hoạt động “hái ra tiền” cho các doanh nghiệp chứng khoán. (Ảnh minh họa).
Thống kê từ hơn 30 công ty chứng khoán trên thị trường cho thấy, tính đến 31/3/2021 đã cho nhà đầu tư vay hơn 110.000 tỷ đồng, đây được xem là mức kỷ lục cho vay margin của chứng khoán Việt Nam.
Những công ty chứng khoán có dư nợ cho vay bao gồm margin và tạm ứng trước tiền bán của khách hàng tăng mạnh nhất có thể kể đến như HSC 8.876 tỷ đồng; TCBS với 6.015 tỷ đồng; VPS 6.341 tỷ đồng; VND với 6.536 tỷ đồng…
Theo quy định về giao dịch ký quỹ chứng khoán của Uỷ ban chứng khoán Nhà nước, tổng dư nợ cho vay giao dịch ký quỹ không được vượt quá 2 lần vốn chủ sở hữu của công ty chứng khoán.
Tuy nhiên, một số công ty đã vượt trần hoặc trong gần sát mức trần giới hạn. Chẳng hạn tại MBS, cho vay ký quỹ và cho vay hoạt động ứng trước tiền bán của khách hàng ghi nhận 4.734 tỷ đồng, gấp 2,2 lần vốn chủ sở hữu (2.160 tỷ đồng).
Cho vay margin là hoạt động “hái ra tiền” cho các doanh nghiệp chứng khoán, đặc biệt trong bối cảnh thị trường thuận lợi như hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã ghi nhận lãi từ mục này tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2020.
Tuy nhiên, tình trạng “căng cứng” margin tại các công ty chứng khoán hiện nay là điều mà giới chuyên gia phân tích khá lo ngại, margin cao tiềm ẩn rủi ro lớn khi thị trường điều chỉnh.
Đặc biệt là đa phần các công ty chứng khoán hiện nay margin ở mức cao nhưng việc trích lập dự phòng rủi ro hiện đang ở mức rất thấp, có thẻ kể đến một số công ty như: SSI dự phòng margin 30 tỷ đồng, HSC 27,7 tỷ đồng, KBSV 10,8 tỷ đồng, … thậm chí có doanh nghiệp không có khoản dự phòng này như VPS, BSI.
Tiếp tục “cuộc đua” tăng vốn để bổ sung quỹ cho vay margin
Trước sức nóng của thị trường chứng khoán, các công ty chứng khoán bước vào cuộc chạy đua ồ ạt phát hành cổ phiếu để tăng vốn chủ sở hữu, từ đó nâng giới hạn margin cho vay.
Trong bối cảnh việc huy động vốn từ trái phiếu bị siết chặt theo Nghị định số 81/2020/NĐ-CP, không ít công ty chứng khoán chọn con đường phát hành cổ phiếu.
Tại ĐHĐCĐ thường niên mới đây, chứng khoán SSI đã thông qua kế hoạch tăng vốn từ 6.459 tỉ đồng lên 11.000 tỉ đồng. Đây là kế hoạch tăng vốn điều lệ lớn nhất trong lịch sử hoạt động của doanh nghiệp này.
Vào hồi tháng 3 năm nay, đơn vị này cũng đã phát hành gần 47 triệu cổ phiếu để chuyển cho lô trái phiếu trị giá 1.150 tỉ đồng với mức giá 24.541 đồng/cổ phiếu.
Tuy nhiên, SSI chưa phải là công ty chứng khoán tăng vốn nhiều nhất trong năm nay. Trước đó, Công ty CP Chứng khoán Bản Việt (VCI) vừa thông qua Nghị quyết tăng vốn với mức tăng gấp đôi từ mức 1.665 tỉ đồng lên 3.330 tỉ đồng. ĐHĐCĐ VCI đã thông qua phương án phát hành 166,5 triệu cổ phần cho cổ đông hiện hữu (tỉ lệ 1:1) để tăng vốn trong năm nay.
VNDIRECT cũng công bố phát hành hơn 220 triệu cổ phiếu tăng vốn cho cổ đông hiện hữu (tỉ lệ 1:1). Mục đích của đợt chào bán này là tăng quy mô vốn hoạt động của công ty, mở rộng năng lực cho vay ký quỹ, năng lực kinh doanh nguồn trên thị trường vốn, năng lực bảo lãnh phát hành trái phiếu, năng lực phát hành và phân phối chứng quyền có đảm bảo.
HSC phát hành 152,52 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với mức giá 14.000 đồng/cp (tỉ lệ thực hiện quyền 2:1). Số tiền dự kiến thu được từ đợt chào bán là 2.135,3 tỉ đồng, trong đó HSC sẽ bổ sung 1.495 tỉ đồng cho hoạt động giao dịch ký quỹ; bổ sung 427 tỉ đồng cho hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán và còn lại 213,3 tỉ đồng bổ sung vốn cho hoạt động tự doanh.
Trong quý 1, MBS đã thông qua các hình thức phát hành ESOP, chào bán cho cổ đông hiện hữu và chia cổ tức bằng cổ phiếu. Qua đó tăng vốn thêm 1.643 tỉ đồng lên 2.676 tỉ đồng.
Ngoài ra, hàng loạt Công ty khác như HCM, ORS,… cũng đồng loạt công bố kế hoạch tăng vốn trong thời gian tới.
