Mưa Đỏ: Bản giao hưởng bằng máu và nén tâm hương tri ân

Trong khoảnh khắc kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, tác phẩm ra đời như một nén hương thành kính gửi đến những anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống tại Thành cổ Quảng Trị – nơi 81 ngày đêm lịch sử được tái hiện bằng nghệ thuật, bằng nước mắt và bằng niềm kiêu hãnh dân tộc. Đó không chỉ là câu chuyện về chiến tranh, mà còn là nhịp cầu để thế hệ hôm nay lắng nghe quá khứ và thấu hiểu giá trị của hòa bình.

Hành trình gian khổ phía sau ống kính

Mới đây, bộ phim "Mưa đỏ" của Đạo diễn Đặng Thái Huyền đã chính thức công chiếu tại Hà Nội và TPHCM trong sự chờ đợi và xúc động của đông đảo khán giả. Đây là tác phẩm được khởi chiếu nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, một dấu mốc đặc biệt để tri ân và nhắc nhớ lịch sử.

"Mưa Đỏ" được chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Chu Lai, tái hiện 81 ngày đêm khốc liệt nhất trong cuộc chiến bảo vệ Thành cổ Quảng Trị. Theo Thượng tá Nguyễn Thu Dung, Giám đốc Điện ảnh Quân đội Nhân dân, kịch bản đã được ấp ủ từ hơn mười năm trước, sau thành công của bộ phim "Mùi cỏ cháy".

Đến năm 2015, Điện ảnh Quân đội Nhân dân chính thức tiếp nhận kịch bản, trình báo cáo Bộ Quốc phòng và được phê duyệt triển khai. Từ đó, một hành trình chuẩn bị công phu bắt đầu. Ê-kíp đã khảo sát hơn 13 tỉnh, thành phố trước khi chọn Quảng Trị làm phim trường chính. Khu trường quay rộng gần 40 hecta được dựng cách Thành cổ khoảng 4 km, ngay bên bờ sông Thạch Hãn, địa danh gắn liền với ký ức lịch sử.

Chia sẻ trong chương trình "Cà phê Nhân Dân", đạo diễn Đặng Thái Huyền kể lại lần đầu đọc kịch bản: “Ban đầu tôi coi đó là nhiệm vụ. Nhưng đọc một lèo, gấp kịch bản lại, nước mắt cứ rơi. Tôi nghĩ cuộc sống hôm nay quá đẹp, nhưng để có được là bao nhiêu mất mát của cha anh. Từ khoảnh khắc đó, 'Mưa Đỏ' không còn chỉ là công việc, mà là trách nhiệm và vinh dự”.

Quá trình làm phim kéo dài nhiều năm với muôn vàn khó khăn. Tổng điều hành sản xuất Nguyễn Trí Viễn chia sẻ tại buổi giao lưu công chiếu hôm 20/8 tại TPHCM chia sẻ rằng, có thời điểm mưa triền miên khiến cả đoàn 300 người phải ngừng quay, trong khi diễn viên chính Đỗ Nhật Hoàng bị sốt cao nhập viện bốn ngày. Ông thừa nhận đã có lúc rơi vào cảm giác tuyệt vọng, nhưng chính sự vững vàng và kiên định của đạo diễn đã giữ tinh thần cho cả ê-kíp.

Bản thân nữ đạo diễn cũng đặt cho mình một nguyên tắc: “Trên phim trường, tôi không được khóc. Nếu muốn khóc, tôi phải chờ đến khi về khách sạn. Vì nếu tôi gục ngã, ai sẽ là điểm tựa cho hàng trăm con người?”, bà Huyền nói.

Đảm bảo an toàn cũng là thử thách không nhỏ. Gần một năm trước khi bấm máy, công binh đã được huy động để rà phá bom mìn trên hàng chục hecta đất và dựng phà chắn dòng sông. “Khán giả chỉ thấy bom đạn, khí tài trên màn ảnh, nhưng bề sâu là cả hệ thống công binh làm việc ngày đêm để chúng tôi yên tâm tác nghiệp”, nữ đạo diễn nói tại buổi họp báo.

Có những khoảnh khắc chính các diễn viên lại trở thành nguồn động viên cho đạo diễn. Bà kể lại cảnh vượt sông đêm: “Thương các bạn diễn viên ngâm mình trong nước lạnh, tôi định dừng lại để hôm khác quay. Nhưng họ xin tiếp tục, cho nghỉ một chút rồi quay lại, để cảnh này hoàn hảo nhất. Khi thấy diễn viên tận hiến như vậy, tôi hiểu rằng mình không được phép thỏa hiệp”.

Từ hậu trường đến giá trị nhân văn của bộ phim

Một điểm đặc biệt của "Mưa Đỏ" là phần lớn ê-kíp là nữ giới, từ giám đốc sản xuất, dựng phim, âm thanh cho đến đạo diễn. Đặng Thái Huyền chia sẻ: “Tôi chỉ muốn khán giả xem xong và tự hỏi: phụ nữ có làm được phim chiến tranh không? Và câu trả lời là có”. Theo chị, khó khăn lớn nhất của nữ giới là sức khỏe, nhưng đổi lại là sự bền bỉ và kiên trì. Chính sự kiên trì ấy đã giúp cả ê-kíp vượt qua “những con dốc” thử thách.

“Chúng tôi nắm tay nhau để đi đến tận cùng. Tôi tin là có sự phù hộ của các liệt sĩ, cộng thêm sự động viên sát sao của lãnh đạo Điện ảnh Quân đội, chúng tôi mới có thể về đích”, nữ đạo diễn bày tỏ.

Diễn viên Đỗ Nhật Hoàng (đóng vai Cường) chia sẻ rằng khó khăn lớn nhất đối với anh là nhập vai một người lính đã trải qua bom đạn. “Chúng tôi sinh ra trong hòa bình nên không thể hiểu hết định nghĩa sinh tồn trong chiến tranh. Nhưng nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng của ê-kíp, chúng tôi có thể nhập vai và hy vọng khán giả sẽ đồng cảm”.

Hạ Anh, người vào vai y tá Hồng, cũng để lại ấn tượng mạnh mẽ. Trong một cảnh quay giữa mưa rét, cô hoàn thành phân đoạn rồi ngất xỉu. Khi tỉnh lại, câu đầu tiên cô hỏi là: “Chị có thấy hài lòng không, có cần em quay lại không?”. Đạo diễn xúc động kể: “Diễn viên yêu vai diễn đến thế, làm sao đạo diễn không rơi nước mắt”.

Âm nhạc của "Mưa Đỏ" cũng chứa đựng câu chuyện đặc biệt. Trong phim, nhân vật chính là một lính trẻ học dở dang ở nhạc viện, ấp ủ giấc mơ sáng tác giao hưởng. Ngoài đời, nhạc sĩ Cao Đình Thắng, vừa tốt nghiệp loại giỏi Học viện Tchaikovsky, là người viết nhạc cho phim. Đặng Thái Huyền nhớ lại: “Khi nghe bản giao hưởng Thắng gửi, tôi biết ngay đây chính là tinh thần của "Mưa Đỏ". Không chỉ minh họa, Thắng đã thực sự rút ruột rút gan, sống cùng nhân vật, hòa mình vào chiến trường để sáng tác”.

Dù kỹ xảo điện ảnh ngày càng phát triển, ê-kíp vẫn chọn quay tại thực địa. Đặng Thái Huyền giải thích: “Một bộ phim lịch sử mà có sự giả chân sẽ làm mất cảm xúc của người xem. Vì vậy chúng tôi cố gắng làm thật nhất có thể, từ khói lửa, bom đạn, vũ khí đến phục trang. Kỹ xảo chỉ bổ sung ở khâu hậu kỳ”. Chính sự lựa chọn này đã khiến bộ phim mang lại trải nghiệm chân thực, vừa hào hùng vừa day dứt.

Ngày 22/8, "Mưa Đỏ" chính thức phát hành toàn quốc. Chỉ sau ba ngày, phim vượt mốc 100 tỷ đồng doanh thu, trở thành bộ phim chiến tranh Việt Nam cán mốc kỷ lục nhanh nhất từ trước tới nay. Khán giả trẻ đặc biệt quan tâm, nhiều trích đoạn được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội. Tuy nhiên, tình trạng quay lén, tiết lộ nội dung cũng xuất hiện, buộc nữ đạo diễn phải lên tiếng kêu gọi: “Xin khán giả đừng spoil, hãy để mọi người được xúc động trọn vẹn trong rạp. Đó cũng là cách trân trọng công sức của ê-kíp”.

"Mưa Đỏ" đã kế thừa xứng đáng dòng phim chiến tranh cách mạng Việt Nam, không chỉ bi tráng mà còn nhân văn, khi dành nhiều khoảng lặng để nhân vật nhớ về gia đình, người thân giữa bom đạn.

Khi nhìn lại hành trình nhiều năm, đạo diễn Đặng Thái Huyền khẳng định: “Chúng tôi chưa từng thỏa hiệp. Không một cảnh quay nào dừng khi chưa đạt. Chúng tôi đã dốc hơn 200% sức lực cho 'Mưa Đỏ'. Vì thế, tôi không còn gì để nuối tiếc”. Với nữ đạo diễn, và cũng là một chiến sĩ ấy, bộ phim là một “bản giao hưởng bằng máu”, là nén tâm hương tri ân liệt sĩ, là nhịp cầu để thế hệ trẻ hôm nay tìm về ký ức một thời hoa lửa và hiểu rằng hòa bình thật đẹp, nhưng cái giá của hòa bình là vô cùng đắt.