Theo thông tin từ cơ quan điều tra, các nghi phạm bao gồm Emir Balat, 18 tuổi và Ibrahim Kayumi, 19 tuổi, đều khai nhận thực hiện hành vi này do chịu ảnh hưởng từ tư tưởng cực đoan của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS).
Hôm 9/3, Balat và Kayumi đã phải trình diện trước tòa sau khi bị cáo buộc ném bom tự chế trong một cuộc biểu tình do nhà hoạt động cánh hữu Jake Lang dẫn đầu vào thứ Bảy tuần trước.
Sự việc xảy ra tại khu vực gần Gracie Mansion, nơi ở của ông Zohran Mamdani, Thị trưởng Hồi giáo đầu tiên của New York. Cuộc biểu tình mang tên "Ngăn chặn sự tiếp quản của Hồi giáo đối với thành phố New York" này dẫn đến những màn đụng độ căng thẳng giữa các phe phái đối lập.
Hai nghi phạm được cho là đã di chuyển từ bang Pennsylvania đến New York trên một chiếc xe đứng tên người thân của Balat. Theo đơn khiếu nại hình sự, các đoạn video giám sát đã ghi lại cảnh Balat châm lửa một thiết bị nổ cải tiến (IED) và ném về phía những người biểu tình bài Hồi giáo, sau đó tiếp tục nhận một thiết bị thứ hai từ Kayumi để thực hiện hành vi tương tự.
Rất may mắn, lực lượng cảnh sát đã kịp thời ngăn chặn các thiết bị đang bốc khói này trước khi chúng kịp phát nổ. Các quả bom tự chế được mô tả là những lọ thủy tinh chứa đầy đinh vít, bu lông cùng chất nổ cực kỳ nguy hiểm.
Đại diện Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) tại New York, ông James Barnacle, phát biểu sau phiên tòa rằng: “Balat và Kayumi đã tìm cách kích động nỗi sợ hãi và sự đau khổ hàng loạt thông qua cuộc tấn công khủng bố ngay tại sân sau nhà của một quan chức thành phố”.
Quá trình thẩm vấn sau khi bị bắt giữ đã hé lộ những chi tiết đáng lo ngại về động cơ của hai nghi phạm. Balat thừa nhận đã tuyên thệ trung thành với IS và bày tỏ tham vọng muốn thực hiện một cuộc tấn công “thậm chí còn lớn hơn vụ đánh bom Marathon Boston năm 2013”.
Trong khi đó, Kayumi cũng thừa nhận thường xuyên theo dõi các video của IS trên điện thoại cá nhân. Khám xét chiếc xe của các nghi phạm bị bỏ lại gần hiện trường, cảnh sát tìm thấy ngòi nổ, hộp kim loại cùng một danh sách các thành phần hóa học dùng để chế tạo thuốc nổ.
Trước sự việc này, Thị trưởng Mamdani mô tả cuộc biểu tình bài Hồi giáo là “đê tiện và bắt nguồn từ chủ nghĩa da trắng thượng đẳng”. Tuy nhiên, ông vẫn kiên định bảo vệ quyền tự do bày tỏ ý kiến của người dân khi tuyên bố: “Mặc dù tôi thấy cuộc biểu tình này thật kinh tởm, tôi sẽ không lung lay niềm tin của mình rằng nó nên được cho phép diễn ra”.
Về phía chính quyền liên bang, Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi khẳng định trên mạng xã hội rằng các cơ quan chức năng “sẽ không cho phép hệ tư tưởng độc hại, chống Mỹ của ISIS đe dọa quốc gia này”.
Hiện tại, Balat và Kayumi đang phải đối mặt với các cáo buộc nghiêm trọng bao gồm sử dụng vũ khí hủy diệt hàng loạt, cố gắng cung cấp hỗ trợ vật chất cho một tổ chức khủng bố nước ngoài cùng ba tội danh liên quan đến chất nổ.
