Ẩn sâu dưới một công viên yên tĩnh ở thủ đô Oslo là hầm trú ẩn St. Hanshaugen, một trong những hầm trú ẩn lớn nhất thành phố, đủ sức chứa khoảng 1.100 người phía sau những cánh cửa thép kiên cố nếu xảy ra tình huống khẩn cấp.
Không gian bên trong lạnh lẽo, ánh sáng mờ nhạt và cơ sở vật chất khá đơn giản. Dù không mang lại cảm giác dễ chịu, nơi đây được thiết kế để bảo vệ người dân trước các cuộc ném bom cũng như các mối đe dọa hóa học, sinh học, phóng xạ và hạt nhân.
Ông Øistein Knudsen, người đứng đầu Cơ quan Phòng vệ Dân sự Na Uy, cho biết nước này hiện có khoảng 18.600 hầm trú ẩn, nhưng chỉ đủ bảo vệ chưa tới một nửa dân số 5,6 triệu người.
Theo ông, nhiều công trình được xây dựng từ thời Chiến tranh Lạnh hiện đã xuống cấp nghiêm trọng, ẩm thấp và cần được nâng cấp.
Là thành viên của NATO, Na Uy đang xem xét khôi phục quy định bắt buộc trang bị hầm trú ẩn chống bom đối với các tòa nhà lớn mới xây. Quy định này từng bị bãi bỏ năm 1998 sau khi Liên Xô tan rã.
Giới chức Na Uy cho biết mục tiêu hiện nay không phải xây dựng các hầm trú ẩn hiện đại với chi phí khổng lồ, mà là tạo ra những nơi bảo vệ cơ bản trước các mối đe dọa mới như máy bay không người lái - loại vũ khí đang đóng vai trò lớn trên chiến trường hiện đại.
Ông Knudsen cho biết phía Ukraine đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tế về hoạt động phòng vệ dân sự trong thời chiến, bao gồm cách ứng phó với các cuộc tấn công nhằm vào dân thường. “Chỉ cần lắng nghe những gì họ trải qua cũng đã vô cùng giá trị”, ông nói.
Việc tăng cường hệ thống trú ẩn là một phần trong khoảng 100 đề xuất được Chính phủ Na Uy đưa ra trong sách trắng công bố năm ngoái.
Ngoài ra, Na Uy cũng muốn tăng quy mô lực lượng phòng vệ dân sự thêm 50%, lên 12.000 người; yêu cầu tất cả các đô thị thành lập “hội đồng chuẩn bị địa phương”; đồng thời nâng khả năng tự cung tự cấp lương thực của đất nước lên 50% vào năm 2030.
Các hộ gia đình cũng được khuyến khích dự trữ nhu yếu phẩm đủ dùng trong 7 ngày để ứng phó khủng hoảng.
Bà Kristine Kallset, Thứ trưởng Bộ An ninh công cộng Na Uy, cho biết trong nhiều thập kỷ qua, nước này đã có điều kiện tập trung nguồn lực cho các lĩnh vực khác thay vì chuẩn bị cho chiến tranh.
Theo bà, khi môi trường an ninh ngày càng xấu đi, chính phủ nhận thấy cần phải chuẩn bị cho cả những kịch bản tồi tệ nhất.
Trong bài phát biểu năm mới, Thủ tướng Jonas Gahr Støre tuyên bố “chiến tranh có thể một lần nữa ập đến Na Uy”.
Chính phủ nước này cũng xác định năm 2026 là năm “phòng thủ toàn diện”, với mục tiêu chuẩn bị cho toàn xã hội - từ quân đội, chính quyền cho tới doanh nghiệp - sẵn sàng đối phó khủng hoảng hoặc chiến tranh quy mô lớn.
Trên đường phố Oslo, phản ứng của người dân trước nguy cơ chiến tranh cũng rất khác nhau. Ông Øystein Ringen Vatnedalen, 51 tuổi, cho biết ông luôn chuẩn bị sẵn bộ dụng cụ khẩn cấp, tiền mặt, đài DAB và nước uống theo khuyến nghị của chính quyền.
Trong khi đó, bà Kathe Hermstad, chuyên gia tư vấn phát triển bền vững 48 tuổi, lại không có sự chuẩn bị đặc biệt nào. Theo bà, điều quan trọng nhất là xây dựng cộng đồng và mạng lưới hỗ trợ lẫn nhau khi khủng hoảng xảy ra.
Theo khảo sát của Cơ quan Phòng vệ Dân sự Na Uy, khoảng 37% người dân nước này cho biết họ đã tăng cường chuẩn bị trong năm qua. Dù vậy, chỉ 21% tin rằng chiến tranh có thể xảy ra trên lãnh thổ Na Uy trong vòng 5 năm tới.
