Ngày 2/8, Ao Cụ Kỳ, xã Kim Liên (Nghệ An) trở thành tâm điểm thu hút đông đảo người dân địa phương và du khách thập phương đến tham dự lễ hội nơm cá truyền thống.
Ngay từ sáng sớm, khu vực quanh hồ đã đông kín người. Trên vai những người đàn ông, “nơm thủ” là những chiếc nơm tre quen thuộc. Ai nấy đều háo hức chờ đợi tiếng trống khai hội để được hòa mình vào cuộc tranh tài dưới nước.
Khi hiệu lệnh “bắt đầu” vang lên, các “nơm thủ” nhanh chóng lội xuống ao, tay cầm những chiếc nơm tre và rập. Đây là những dụng cụ đánh bắt cá thủ công gắn bó với người dân từ bao đời nay.
Theo quy định của Ban tổ chức, mọi người tham gia chỉ được sử dụng nơm để bắt cá. Những phương thức đánh bắt hiện đại như kích điện, lưới… đều không được phép sử dụng để không ảnh hưởng đến sự sinh sản của các loại thủy sản. Nhờ vậy, lễ hội vẫn giữ nguyên vẻ mộc mạc, dân dã từng gắn bó với cuộc sống của người dân các làng quê xứ Nghệ.
Giữa làn nước đục, người tham gia phải dựa hoàn toàn vào kinh nghiệm, cảm giác từ đôi tay để phát hiện cá. Mỗi khi có người bắt được cá lớn, tiếng reo vui lại vang lên từ khắp các góc hồ. Không khí buổi bắt cá ở làng quê vì thế thêm náo nhiệt.
Hòa mình cùng ngày hội bắt cá, ông Nguyễn Khắc Lộc (78 tuổi), đến từ xã Thuần Trung tỏ ra rất phấn khích với chiếc nơm trên tay. Ông cho biết đã thức dậy từ 5h sáng để tham gia lễ hội. Với ông, được lội xuống ao, tự tay bắt những con cá bằng chiếc nơm tre giúp ông như sống lại tuổi thơ.
“Đây không chỉ là cuộc vui mà còn là nét văn hóa truyền thống cần được gìn giữ cho nhiều thế hệ mai sau. Tôi mong lễ hội tiếp tục được quảng bá rộng rãi hơn, đồng thời có giải pháp bảo vệ, phát triển nguồn lợi thủy sản tại đầm để hoạt động ngày hội thêm phong phú trong những năm tới”, ông chia sẻ.
Lễ hội kéo dài trong khoảng 2 giờ đồng hồ. Sau khi những mẻ cá được đưa lên bờ, nhiều người dân và du khách đã tìm mua ngay tại chỗ. Những con cá rô phi, cá trắm, cá chép, cá trê… nhanh chóng được tiêu thụ trong tiếng cười nói rộn rã của những người tham dự.
Kết thúc ngày hội, Ban tổ chức đã trao giải “nơm thủ” cho anh Nguyễn Phi Hán (33 tuổi, trú xã Xuân Lâm) - người bắt được con cá lớn nhất nặng 4,2kg. Đồng thời, “nơm thủ” cao tuổi nhất và người trẻ tuổi nhất tham gia sự kiện cũng được vinh danh.
![clo_br_5.jpg](https://cdn.congluan.vn/images/04c344482110dd6b498d747e0faf22c1315baca4bfae41b030f467914fda457fd364fcba792ed2ef4e46f005e9a72639/clo_br_5.jpg.avif "Niềm vui của "nơm thủ" khi bắt được cá tại lễ hội. Ảnh: Kim Long")
Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của lễ hội không nằm ở những con cá lớn hay phần thưởng dành cho người chiến thắng, mà là tinh thần cộng đồng, sự gắn kết giữa những người dân trong vùng. Với nhiều người, đây là dịp để trở về với những ký ức tuổi thơ của một thời gắn bó cùng đồng ruộng, ao hồ.
Những chiếc nơm tre mộc mạc không chỉ là dụng cụ bắt cá mà còn gợi nhắc một phần ký ức làng quê đã in sâu trong tâm thức nhiều thế hệ. Thông qua lễ hội, những giá trị văn hóa truyền thống, nét đẹp trong đời sống cộng đồng tiếp tục được gìn giữ và trao truyền cho thế hệ trẻ.
Bà Nguyễn Thị Phương Thúy - Bí thư Đảng ủy xã Kim Liên - chia sẻ, lễ hội nơm cá ở Ao Cụ Kỳ mang ý nghĩa sâu sắc trong việc bảo tồn những giá trị văn hóa dân gian, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn những đầm vực xanh, sạch của quê hương. Việc người tham gia bắt cá chỉ sử dụng các phương thức đánh bắt thủ công được xem là thông điệp mạnh mẽ nhằm hạn chế những hình thức khai thác tận diệt nguồn lợi thủy sản.
Lễ hội này cũng góp phần làm phong phú đời sống tinh thần của người dân địa phương. Đồng thời quảng bá hình ảnh vùng đất Kim Liên giàu thống văn hóa đến với du khách trong và ngoài tỉnh.
