"Theo thỏa thuận giữa các Tổng thống Nga và Hoa Kỳ, cả hai bên đã cam kết thực hiện sáng kiến Biển Đen. Sáng kiến này bao gồm đảm bảo an toàn hàng hải ở Biển Đen, kiềm chế sử dụng vũ lực và cấm sử dụng tàu thương mại cho mục đích quân sự, đồng thời thiết lập các biện pháp kiểm soát thích hợp thông qua việc thanh tra các tàu đó", tuyên bố nêu rõ.
Các cuộc đàm phán Nga-Mỹ đã được tổ chức tại Riyadh, Ả Rập Xê Út vào ngày 24/3. Chúng kéo dài hơn 12 giờ. Theo cố vấn tổng thống Nga Yury Ushakov, các nhà đàm phán cũng tập trung vào việc nối lại sáng kiến ngũ cốc Biển Đen.
Sáng kiến Biển Đen, còn được gọi là thỏa thuận ngũ cốc, nhằm giúp đưa ngũ cốc của Ukraine ra khỏi các cảng Biển Đen và bình thường hóa việc xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp và phân bón của Nga ra thị trường thế giới.
Thỏa thuận mới sẽ giúp các bên tăng cường vận chuyển hàng hóa trên Biển Đen. Ảnh: Dmitry Yagodkin/TASS
Cuộc đàm phán cũng có kết quả quan trọng khác khi Mỹ cam kết tìm cách dỡ bỏ lệnh cấm vận đối với ngành nông nghiệp và xuất khẩu phân bón của Nga, vốn từ lâu là yêu cầu của Nga.
Nga cho biết thỏa thuận mới sẽ yêu cầu nới lỏng lệnh cấm vận bao gồm khôi phục mối liên kết giữa ngân hàng xuất khẩu nông sản của Nga và hệ thống thanh toán quốc tế SWIFT, qua đó có thể yêu cầu sự đồng ý từ các nước châu Âu.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy bày tỏ sự lo lắng trước kết quả của cuộc đàm phán Nga-Mỹ khi nói trong bài phát biểu trực tuyến hàng đêm: "Thật không may, ngay cả bây giờ, ngay cả hôm nay, ngay trong ngày đàm phán, chúng ta thấy người Nga đã bắt đầu thao túng".
Ukrane và Nga đều cho biết họ sẽ trông cậy vào Mỹ để thực thi các thỏa thuận, đồng thời bày tỏ sự hoài nghi rằng phía bên kia sẽ tuân thủ các thỏa thuận này.
"Chúng tôi sẽ cần những đảm bảo rõ ràng", Bộ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Lavrov cho biết. "Và xét đến kinh nghiệm đáng buồn của các thỏa thuận chỉ với Kiev, các đảm bảo chỉ có thể là kết quả của một lệnh từ Washington cho Zelenskyy và nhóm của ông ta để làm một việc và không làm việc kia".
Các thỏa thuận đã đạt được sau các cuộc đàm phán song song tại Ả Rập Xê Út. Các cuộc điện đàm riêng rẽ vào tuần trước cũng đã diễn ra giữa ông Trump và hai Tổng thống Zelenskyy và Vladimir Putin, dẫn đến kết quả là hai bên ngừng tấn công vào cơ sở năng lượng của nhau.
"Chúng tôi đang đạt được nhiều tiến triển", ông Trump nói với các phóng viên vào thứ Ba, đồng thời nói thêm rằng có "sự thù địch to lớn" trong các cuộc đàm phán. "Có rất nhiều sự thù hận, như bạn có thể thấy, và nó cho phép mọi người tụ họp lại, làm trung gian, phân xử và xem liệu chúng ta có thể ngăn chặn được nó hay không. Và tôi nghĩ điều đó sẽ hiệu quả".
Hoàng Hải (theo TASS, WH, Reuters)
