Bộ Chính trị vừa ban hành Nghị quyết 71- NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Không chỉ là một văn kiện chỉ đạo, đây được ví như “cú hích lịch sử”, thể hiện khát vọng lớn của Đảng và Nhà nước trong việc đưa giáo dục trở thành động lực trung tâm của sự phát triển quốc gia.
Trong mọi giai đoạn lịch sử, giáo dục luôn được khẳng định là quốc sách hàng đầu. Nhưng ở thời điểm này, khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra không chỉ là truyền thụ tri thức, mà còn là hình thành một thế hệ công dân Việt Nam mới yêu nước, tự hào dân tộc, bản lĩnh, trí tuệ, khoẻ mạnh và hội nhập quốc tế.
Để làm được điều đó, như các nhà nghiên cứu ví von, Nghị quyết 71- NQ/TW chính là “đòn bẩy” để mở khóa những điểm nghẽn lâu nay, từ cơ chế chính sách, bất bình đẳng vùng miền đến chất lượng nguồn nhân lực.
Nghị quyết 71- NQ/TW không dừng lại ở khẩu hiệu. Văn kiện này xác lập 8 nhóm giải pháp đột phá: đổi mới tư duy, thể chế, giáo dục toàn diện đức–trí–thể–mỹ, chuyển đổi số, xây dựng đội ngũ nhà giáo, cải cách giáo dục nghề nghiệp, nâng tầm đại học, và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Đặc biệt, chính sách ưu đãi cho giáo viên được coi là “điểm nhấn nhân văn” như tăng tối thiểu 70% phụ cấp ưu đãi nghề cho giáo viên mầm non, phổ thông; 100% phụ cấp cho thầy cô ở vùng khó khăn, biên giới, hải đảo; nhân viên trong cơ sở giáo dục cũng được nâng phụ cấp tối thiểu 30%. Đây là cam kết mạnh mẽ, giải quyết nỗi niềm trăn trở nhiều năm của đội ngũ nhà giáo.
Cô Lê Thị Hằng, giáo viên THCS tại Thanh Hóa, xúc động chia sẻ: “Khi nghe thông tin về Nghị quyết 71-NQ/TW, chúng tôi cảm nhận như có một luồng gió mới, tiếp thêm động lực để gắn bó, cống hiến. Thầy cô thấy mình không bị bỏ lại phía sau”.
Tiếng nói của giáo viên càng cho thấy, chính sách không chỉ nằm trên giấy, mà thực sự chạm tới trái tim người trong cuộc.
Bà Nguyễn Thị Việt Nga, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Giáo dục của Quốc hội nhấn mạnh, Nghị quyết 71-NQ/TW không chỉ khẳng định vai trò quốc sách của giáo dục mà còn đặt ra mục tiêu cụ thể, lộ trình rõ ràng: thành lập Quỹ học bổng quốc gia, miễn học phí phổ thông, sách giáo khoa thống nhất miễn phí vào năm 2030.
“Đây chính là tiếng vọng từ thực tiễn và mong muốn cháy bỏng của nhân dân về một nền giáo dục công bằng, hiện đại”, bà Nga nói.
TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ Giáo dục và Đào tạo) ví von: “Nghị quyết 71- NQ/TW chính là một trong năm ngón tay của bàn tay phát triển đất nước, cùng bốn nghị quyết về kinh tế tư nhân, thể chế, công nghiệp, khoa học–công nghệ. Nó không chỉ tạo cơ sở pháp lý mà còn mở ra động cơ tăng tốc cho cả hệ thống giáo dục”.
PGS.TS Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm Hà Nội khẳng định: “Nếu đất nước muốn trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, giáo dục phải đi trước một bước. Đại học cần phòng thí nghiệm hiện đại, công nghệ tiên tiến để đào tạo nhân lực chất lượng cao. Nghị quyết 71-NQ/TW trao cho chúng ta cả tầm nhìn lẫn điều kiện để hiện thực hóa”.
Ông cho rằng, 3 yếu tố làm nên tính khả thi của nghị quyết là: trí tuệ và động lực của con người Việt Nam; nguồn lực tài chính cho giáo dục; và tầm nhìn chiến lược rõ ràng.
Như một chuyên gia phân tích, hệ thống giáo dục muốn vận hành như cỗ xe tăng tốc, cần ba yếu tố: ý chí chính trị mạnh mẽ như động cơ; cơ chế giám sát độc lập như phanh an toàn; và đội ngũ quản lý tận tâm, minh bạch như người cầm lái.
Với tầm nhìn chiến lược, giải pháp cụ thể và cơ chế đột phá, Nghị quyết 71- NQ/TW được kỳ vọng sẽ trở thành động lực mạnh mẽ đưa giáo dục Việt Nam cất cánh, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu xây dựng đất nước phát triển, phồn vinh, hạnh phúc.
Hiện nay cả nước có 264 cơ sở giáo dục đại học bao gồm 2 đại học quốc gia, 3 đại học vùng, 4 đại học khác và 255 trường đại học, học viện trong đó 171 cơ sở giáo dục đại học trực thuộc các bộ, ngành, cơ quan trung ương, 26 cơ sở giáo dục đại học trực thuộc ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố thực thuộc trung ương và 77 cơ sở giáo dục đại học tư thục (có 2 trường đại học tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, 1 trường đại học dân lập đang thực hiện chuyển đổi sang tư thục và 5 trường đại học có vốn nước ngoài).
