Phát hiện này mở ra triển vọng rằng hàng triệu người có thể ngăn ngừa hoặc làm chậm quá trình suy giảm nhận thức khi về già.
Chứng mất trí nhớ hiện được xem là một trong những thách thức y tế nghiêm trọng nhất toàn cầu. Số ca mắc được dự báo có thể tăng gấp ba, vượt mốc 150 triệu người vào năm 2050, tạo áp lực ngày càng lớn lên hệ thống chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội ở mọi quốc gia.
Nhóm nghiên cứu do tác giả Andrea Zammit dẫn đầu đã theo dõi 1.939 người có độ tuổi trung bình là 80 và chưa mắc chứng mất trí nhớ khi bắt đầu khảo sát. Thời gian theo dõi trung bình là 8 năm.
Người tham gia được đánh giá mức độ “phong phú trí tuệ” qua 3 giai đoạn cuộc đời: trước 18 tuổi, tuổi trung niên và tuổi già.
Ở giai đoạn trước 18 tuổi, các yếu tố được tính đến gồm việc thường xuyên được nghe đọc sách, tự đọc sách, tiếp cận báo chí, bản đồ và học ngoại ngữ trên 5 năm.
Ở tuổi trung niên, nghiên cứu xem xét thu nhập ở tuổi 40, nguồn tài liệu trong gia đình như tạp chí, từ điển, thẻ thư viện và mức độ tham gia các hoạt động văn hóa như thăm bảo tàng.
Ở tuổi già, trung bình từ 80 tuổi, các yếu tố gồm tần suất đọc, viết, chơi trò chơi trí tuệ và mức thu nhập từ lương hưu, bảo hiểm xã hội.
Nghiên cứu cho thấy những người thường xuyên tham gia các hoạt động rèn luyện trí não suốt đời có nguy cơ mắc bệnh Alzheimer thấp hơn 38% và suy giảm nhận thức nhẹ (MCI) thấp hơn 36%.
Người có mức độ phong phú tinh thần cao nhất mắc Alzheimer ở tuổi 94, chậm hơn 6 năm so với nhóm thấp nhất (88 tuổi). Thời điểm mắc MCI cũng chậm hơn 7 năm, 85 tuổi so với 78 tuổi.
Trong nhóm tích cực nhất chỉ có 21% mắc Alzheimer, so với 34% ở nhóm ít hoạt động trí tuệ nhất.
Bà Andrea Zammit nhấn mạnh rằng sức khỏe nhận thức khi về già chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi quá trình tiếp xúc với môi trường kích thích trí tuệ suốt đời.
Tuy nhiên, nghiên cứu có một số hạn chế. Nghiên cứu dựa trên trí nhớ tự thuật của người tham gia về thời thơ ấu nên có thể sai lệch. Kết quả cho thấy mối liên hệ chặt chẽ chứ chưa khẳng định hoàn toàn quan hệ nhân quả tuyệt đối.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Isolde Radford từ tổ chức Alzheimer's Research UK khẳng định rằng nghiên cứu này củng cố niềm tin rằng mất trí nhớ không phải là phần tất yếu của lão hóa. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa thông qua việc duy trì một trí não năng động.
