Trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Campuchia tiếp tục phát triển tích cực, hợp tác giữa các địa phương biên giới ngày càng đi vào chiều sâu, ngoại giao nhân dân giữ vai trò cầu nối quan trọng, góp phần củng cố tình đoàn kết hữu nghị truyền thống và tạo động lực cho phát triển kinh tế – xã hội khu vực biên giới.
Nhân dịp Hội nghị Hợp tác và Phát triển các tỉnh biên giới Việt Nam – Campuchia lần thứ 13 vừa diễn ra thành công, phóng viên Báo Nhà báo và Công luận đã có cuộc trao đổi với Đại tá Trần Văn Thông, nguyên Tham tán Chính trị Đại sứ quán Việt Nam tại Campuchia, Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Hội Hữu nghị Việt Nam – Campuchia, về ý nghĩa của công tác ngoại giao nhân dân và định hướng tăng cường hợp tác giữa các địa phương biên giới hai nước.
+ Thưa Đại tá, ông đánh giá như thế nào về vai trò của ngoại giao nhân dân trong việc củng cố quan hệ Việt Nam – Campuchia và hỗ trợ các địa phương biên giới phát triển?
Đại tá Trần Văn Thông: Ngoại giao nhân dân luôn là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ Việt Nam – Campuchia. Trong khi ngoại giao Đảng và Nhà nước tạo nền tảng chính trị – pháp lý, thì ngoại giao nhân dân chính là cây cầu bền vững nối kết tình cảm, sự tin cậy và hợp tác giữa người dân hai nước, đặc biệt là ở khu vực biên giới.
Những năm qua, cùng với nhiều hoạt động đối ngoại chính thống, các tổ chức hữu nghị của hai nước đã chủ động mở rộng giao lưu, kết nối cộng đồng, triển khai nhiều chương trình thiết thực như kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới, hỗ trợ khám chữa bệnh, phát thuốc miễn phí, trao đổi văn hóa – giáo dục, phối hợp vận động quần chúng giữ gìn an ninh trật tự và xây dựng đời sống mới… Đây là những hoạt động không phô trương nhưng hết sức hiệu quả, tạo được sự gần gũi, gắn bó giữa nhân dân hai dân tộc và vun đắp tình hữu nghị của nhân dân hai nước.
Điều quan trọng nhất là ngoại giao nhân dân giúp tăng cường sự hiểu biết, khắc phục những nghi ngại do khác biệt ngôn ngữ, phong tục; từ đó hình thành môi trường xã hội thuận lợi cho chính quyền và lực lượng chức năng hai nước triển khai các hiệp định, thỏa thuận về giữ gìn an ninh biên giới, hợp tác phát triển kinh tế – thương mại và hợp tác an ninh quốc phòng. Có thể nói, ngoại giao nhân dân đã và đang góp phần trực tiếp vào việc xây dựng đường biên giới Việt Nam – Campuchia hòa bình, hữu nghị, hợp tác và cùng phát triển.
+ Hội nghị Hợp tác và Phát triển các tỉnh biên giới Việt Nam – Campuchia lần thứ 13 vừa qua đạt nhiều kết quả quan trọng. Theo Đại tá, những điểm nhấn nào sẽ tác động tích cực tới đời sống nhân dân hai bên biên giới trong thời gian tới?
Đại tá Trần Văn Thông: Hội nghị Hợp tác và Phát triển các tỉnh biên giới Việt Nam – Campuchia lần thứ 13 tiếp tục khẳng định quyết tâm của lãnh đạo hai nước trong việc nâng cao hiệu quả hợp tác giữa các địa phương biên giới. Điều đó thể hiện trên nhiều phương diện rất cụ thể.
Thứ nhất, hai bên thống nhất tiếp tục duy trì và tăng cường cơ chế phối hợp giữa chính quyền và lực lượng chức năng, nhất là trong bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống tội phạm xuyên biên giới và quản lý cửa khẩu. Đây là cơ sở để người dân an tâm sinh sống, sản xuất, thúc đẩy đầu tư và giao thương.
Thứ hai, hợp tác kinh tế – thương mại tiếp tục tăng trưởng tích cực, với kim ngạch thương mại hai chiều duy trì ở mức cao. Việc triển khai thanh toán QR bằng đồng bản tệ trong thời gian qua là một bước tiến lớn, giúp người dân hai nước giao dịch thuận tiện hơn, giảm chi phí, thúc đẩy tiêu dùng và du lịch.
Thứ ba, hội nghị cũng nhấn mạnh việc đẩy mạnh hợp tác toàn diện trong giáo dục, y tế, lao động, giao thông, phát triển cơ sở hạ tầng, nông nghiệp và năng lượng. Đây đều là những lĩnh vực tác động trực tiếp tới chất lượng cuộc sống của nhân dân khu vực biên giới. Tôi đánh giá rất cao sự đồng thuận của hai bên trong việc hỗ trợ sinh kế, cải thiện đời sống và mở rộng kết nối kinh tế giữa các tỉnh giáp biên.
Ngoài ra, việc khuyến khích các địa phương gặp gỡ thường xuyên, ít nhất mỗi năm một lần, sẽ giúp tháo gỡ kịp thời những khó khăn nảy sinh, đồng thời tạo cơ hội để triển khai những mô hình hợp tác mới, thực chất và hiệu quả hơn.
+ Vậy, thời gian tới, chúng ta cần làm gì để tăng cường hơn nữa hiệu quả hợp tác địa phương biên giới và phát huy vai trò của ngoại giao nhân dân, góp phần xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, thưa Đại tá?
Đại tá Trần Văn Thông: Theo tôi, có ba định hướng lớn cần được chú trọng trong thời gian tới.
Thứ nhất, tiếp tục củng cố nền tảng chính trị – xã hội của quan hệ hai nước, đặc biệt là sự tin cậy lẫn nhau giữa người dân vùng biên. Các hoạt động ngoại giao nhân dân cần được mở rộng cả về quy mô lẫn nội dung, hướng mạnh vào giao lưu văn hóa, hỗ trợ sinh kế, nâng cao dân trí và tuyên truyền pháp luật về biên giới cho người dân hai bên.
Thứ hai, nâng cao hiệu quả hợp tác của chính quyền địa phương. Cần tập trung vào những lĩnh vực có tác động trực tiếp như thương mại biên giới, kết nối hạ tầng giao thông, quản lý cửa khẩu, phòng chống tội phạm, bảo vệ môi trường và ứng phó thiên tai. Khi người dân được tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế, khi hoạt động thương mại – dịch vụ được mở rộng, thì biên giới tự nhiên sẽ là nơi của hòa bình và phát triển hướng tới thịnh vượng.
Thứ ba, chú trọng đào tạo và phát huy vai trò của lực lượng trẻ, trong đó có đội ngũ cán bộ đối ngoại nhân dân, cán bộ địa phương, lực lượng bảo vệ biên giới và thanh niên hai nước. Họ chính là những người trực tiếp duy trì sự hiểu biết, triển khai các chương trình hợp tác và gìn giữ mối quan hệ hữu nghi truyền thống tốt đẹp Việt Nam – Campuchia.
Tôi tin rằng, với sự quan tâm của lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước, lãnh đạo hai hội hữu nghị Việt Nam – Campuchia và Hội hữu nghị Campuchia – Việt Nam; với quyết tâm của các địa phương và các lực lượng chức năng; cùng với tinh thần đoàn kết gắn bó, hữu nghị truyền thống tốt đẹp của nhân dân hai nước, chắc chắn chúng ta sẽ xây dựng được tuyến biên giới Việt Nam – Campuchia ngày càng ổn định, giàu mạnh, tích cực đóng góp cho hòa bình, hợp tác và phát triển của mỗi quốc gia.
+ Xin trân trọng cảm ơn Đại tá!
